II SA/Wa 1116/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-20
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem mianowanym Najwyższej Izby Kontroli, który osiągnął wiek i staż pracy wymagany do nabycia prawa do emerytury, jest zasadne, jeśli pracodawca dodatkowo wskazuje na niewłaściwe wykonywanie obowiązków służbowych i nieetyczną postawę pracownika?Ratio decidendi
Rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem mianowanym Najwyższej Izby Kontroli, który osiągnął wiek i staż pracy wymagany do emerytury, jest zasadne, jeśli pracodawca wykaże, że decyzja ta jest racjonalna i celowa, uwzględniając zarówno spełnienie przesłanek formalnych, jak i konkretne okoliczności dotyczące jakości pracy i postawy pracownika. Samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie jest wystarczającą podstawą do zwolnienia, lecz musi być poparte uzasadnieniem wskazującym na dobro firmy, jej wizerunek oraz jakość pracy.Stan faktyczny
Skarżąca, Z. W., pracownik mianowany Najwyższej Izby Kontroli, wniosła skargę na decyzję Prezesa NIK o rozwiązaniu z nią stosunku pracy za wypowiedzeniem. Jako podstawę rozwiązania wskazano osiągnięcie wieku i stażu pracy wymaganego do emerytury, a także niewłaściwe wykonywanie obowiązków służbowych i nieetyczną postawę. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, prawa pracy oraz Konstytucji RP, twierdząc m.in. że decyzja oparta została na nieprawdziwych dowodach i stanowi przejaw dyskryminacji oraz mobbingu. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję Prezesa NIK za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Teresa Zyglewska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem z mianowanym pracownikiem Najwyższej Izby Kontroli - oddala skargę -
Prezes Najwyższej Izby Kontroli decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., wydaną na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1701 ze zm.) oraz art. 127 § 3 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku Z. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozwiązania stosunku pracy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] o rozwiązaniu z Z. W. stosunku pracy z dniem [...] kwietnia 2011 r.
Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Prezes NIK rozwiązał z Z. W. stosunek pracy na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o NIK.
W uzasadnieniu decyzji, organ powołał się na art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK i wskazał, że Prezes NIK może rozwiązać stosunek pracy za wypowiedzeniem w razie osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ wskazał też, że podejmując w takim zakresie decyzję, bierze się pod uwagę jakość pracy pracownika oraz jego przydatność w skutecznym i efektywnym wypełnianiu zadań przez naczelny organ kontroli państwowej oraz jego postawę etyczną w miejscu pracy. Jeśli chodzi o wykonywanie w ostatnim okresie zadań przez Z. W., to organ wskazał, że nie realizowała ich ona w sposób zadawalający i podał, że m.in.:
• niewykonywanie poleceń służbowych (np. nieprzygotowanie materiałów na naradę pokontrolną w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej), bądź wykonywanie ich z dużym opóźnieniem (np. przygotowanie tematyki kontroli dotyczącej realizacji inwestycji pn. Przebudowa Dworca Kolejowego [...] ) zakłócało tok pracy, utrudniało lub wręcz uniemożliwiało realizację przez Delegaturę NIK w [...] zadań planowych,
• niedostateczny nadzór nad kontrolą "[...] ", świadczy o nienależytej jakości oraz długotrwałości opracowania wystąpień pokontrolnych.
Organ zwrócił też uwagę na nieetyczną postawę Z. W. polegającą na formułowaniu bezpodstawnych oskarżeń w stosunku do przełożonych, m.in. w:
• pismach kierowanych do Prezesa NIK, w których podważała autorytet dyrektora Delegatury,
• w pismach kierowanych do Posłów na Sejm RP, zawierających nieuzasadnione zarzuty o łamaniu przepisów prawa przez kierownictwo NIK i dyrektora Delegatury NIK w [...] , co skutkowało wszczęciem postępowania dyscyplinarnego wobec strony.
Reasumując, organ stwierdził, że wypowiedzenie Z. W. stosunku pracy było podyktowane spełnieniem przez nią przesłanek z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK oraz jej nieetyczną postawą wobec pracodawcy, która spowodowała w konsekwencji utratę zaufania w stosunku do strony, jako Wicedyrektora Delegatury NIK w [...] , a także wykonywaniem obowiązków służbowych w sposób niezadawalający.
W piśmie z dnia 31 stycznia 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Z. W. wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz umożliwienie jej kontynuowania pracy na dotychczasowym stanowisku, do 2013 r. W uzasadnieniu tego wniosku wskazała, że decyzja Prezesa NIK narusza art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a, art. 32 Konstytucji RP, zasadę kontradyktoryjności, zasadę niedyskryminowania ze względu na wiek oraz przepisy ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli.
Reasumując stwierdziła, że decyzja oparta została na nieprawdziwych dowodach, które są niezgodne ze stanem faktycznym sprawy oraz odnośnymi dokumentami znajdującymi się w dyspozycji Prezesa NIK.
Po ponownym zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym Prezes NIK wydał wskazaną na wstępie decyzję i stwierdził, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest zasadny.
Wskazał, że podnoszony we wniosku zarzut, iż wydawane przez Dyrektora Delegatury polecenia dotyczące opracowania tematyki kontroli realizacji inwestycji pn. "Przebudowa dworca kolejowego [...] " były niezgodne z dokumentami i przepisami prawa, nie znajduje potwierdzenia w faktach. Dyrektor Delegatury pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. powierzył Z. W. przygotowanie tematyki kontroli w temacie: Realizacja inwestycji "Przebudowa dworca kolejowego [...] ", określając jednocześnie termin zakończenia opracowania na dzień 15 lipca 2010 r.
Wskazał też, że Z. W. podczas narady z Dyrektorem Delegatury NIK w [...] w dniu 19 lipca 2010 r. stwierdziła, że nie otrzymała podwyżki wynagrodzenia w 2010 r., a w sprawie opracowania tematyki kontroli, że Polskie Koleje Państwowe nie planują przebudowy dworca kolejowego [...] . Organ podał też, że dnia 23 lipca 2010 r. Dyrektor Delegatury pisemnie poinformował Z. W., że przebudowa dworca kolejowego [...] będzie realizowana przez Polskie Linie Kolejowe S.A. (a nie PKP S.A.), a umowa dotycząca tej inwestycji podpisana została dnia [...] września 2009 r. Tym samym pismem Dyrektor zobowiązał stronę do przygotowania tematyki kontroli według obowiązujących standardów kontroli Izby. Organ podniósł, że Z. W., pomimo skierowania do pomocy w realizacji przydzielonego jej zadania pracownika Delegatury, w dniach 22-26 lipca 2010 r., nie wykonała polecenia służbowego, natomiast 21 września 2010 r. przekazała przełożonemu kolejne pismo, w którym stwierdziła, że z powodu braku przedmiotu kontroli zadanie jej przydzielone nie jest możliwe do wykonania. Organ wskazał, że kolejnym poleceniem Dyrektora z dnia 27 września 2010 r. Z. W. została zobowiązana do przedłożenia jednolitego projektu tematyki obejmującej całościowo prace modernizacyjne ww. inwestycji i zamiast wykonać to polecenie, skierowała w dniu 5 listopada 2010 r. do przełożonego notatkę służbową, w której polemizowała z przełożonym i faktycznie odmówiła wykonania polecenia.
Organ podkreślił, że w okresie od dnia 28 czerwca 2010 r. do dnia 5 listopada 2010 r. przydzielone zadanie było jedynym, które Z. W. miała wykonać w ramach realizacji obowiązków służbowych Wicedyrektora Delegatury. Ponadto brak opracowanej tematyki kontroli inwestycji uniemożliwił zrealizowanie kontroli przez Delegaturę w III kwartale 2010 r.
W dalszej części uzasadnienia, Prezes NIK nie zgodził się ze stanowiskiem, że wicedyrektor nie ma obowiązku przygotowania materiałów na naradę pokontrolną i powołując się na art. 72 ust. 1 ustawy o NIK, wskazał, że każdy pracownik Izby zobowiązany jest sumiennie wypełniać polecenia służbowe przełożonych, a wicedyrektor jednostki organizacyjnej zobowiązany jest zgodnie z przepisami zarządzenia Prezesa NIK z dnia 1 marca 1995 r. w sprawie postępowania kontrolnego (M.P. Nr 17, poz. 211) do wykonywania zadań określonych w § 3 tego zarządzenia w zakresie, w jakim zostały one powierzone wicedyrektorowi przez dyrektora jednostki. Organ wskazał, że Z. W. otrzymała od przełożonego polecenie przedstawienia zweryfikowanego projektu wystąpienia pokontrolnego lub konspektu przed przewidzianą na dzień 28 stycznia 2010 r. naradą pokontrolną w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Podkreślił przy tym, że Z. W. nie otrzymała polecenia zwołania narady pokontrolnej, lecz przygotowanie, w tym zakresie, dla przełożonego materiałów kontrolnych. Było to zadanie nieprzekraczające zakresu jej obowiązków, jak również z uwagi, że nadzorowała przedmiotową kontrolę, nie stanowiło zadania, którego nie mogła wykonać ze względu na niejasność tematu. Organ podkreślił, że z uwagi na nieprzygotowanie tych materiałów, narada pokontrolna musiała zostać odwołana, a przyczyny niewykonania polecenia nie zostały wyjaśnione przez Z.W.
Prezes NIK nie zgodził się również ze stwierdzeniem, że przekazanie nadzoru nad kontrolą innemu wicedyrektorowi skutkować miało zwiększeniem kosztów oraz niegospodarnością. Wskazał, że nie zaistniały żadne zagrożenia spowodowane odebraniem przez przełożonego nadzoru nad powyższą kontrolą, jak również nie wystąpiła niegospodarność w toku kontroli, a tym samym nie było zasadnym, ani koniecznym kierowanie przez Z. W. pism do Wiceprezesa NIK, nadzorującego Delegaturę NIK w [...] oraz Posłów na Sejm RP.
Organ wskazał ponadto na inne uchybienia świadczące o nienależytym wykonywaniu przez Z. W. obowiązków wicedyrektora, tj. na niedostateczny nadzór nad kontrolą "[...] ". Podniósł też, że przygotowane projekty pism wymagały licznych poprawek i przedłożone zostały ze znacznym, nieusprawiedliwionym opóźnieniem.
Jednocześnie organ podniósł, że zarzut nielegalności komisji powołanej przez Dyrektora Delegatury do zbadania nieprawidłowości w realizacji wyników kontroli jest niezasadny, bowiem Dyrektor Delegatury miał prawo polecić wykonanie tego zadania komisji, w skład której weszli pracownicy tej jednostki organizacyjnej. Dyrektor w ramach kierowania jednostką organizacyjną i sprawowania nadzoru ma obowiązek wyjaśnienia skali i przyczyn ujawnionych nieprawidłowości. Organ podniósł przy tym, że Wydział Kontroli Wewnętrznej Departamentu Spraw Osobowych, na polecenie Prezesa NIK, został zobowiązany do przeprowadzenia postępowania sprawdzającego celem ustalenia stanu faktycznego w zakresie podnoszonych zarzutów. Z uwagi na brak współpracy ze strony Z. W., skarga w tym zakresie nie została wyjaśniona.
Organ wskazał też, że fakt udzielenia zaległego urlopu wypoczynkowego nie może być interpretowany jako "wyeliminowanie" z grona pracowników nadzorujących kontrolę, bowiem mając na względzie fakt niewykorzystania urlopu za okres trzech lat, Dyrektor Delegatury prawidłowo postąpił, udzielając urlopu w terminie od dnia [...] marca do [...] czerwca 2010 r.
Reasumując Prezes NIK uznał, że rozwiązanie stosunku pracy z Z. W., na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o NIK, było zasadne.
Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi Z. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej następnie pismem z dnia 12 października 2011 r., w której wniosła o uchylenie decyzji Prezesa NIK z dnia [...] lutego 2011 r. oraz decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r., przeprowadzenie dowodu ze wszystkich wskazanych w skardze dokumentów na okoliczności przytoczone w skardze, zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja Prezesa NIK została wydana z naruszeniem:
1. przepisów postępowania administracyjnego, tj.:
• art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w tym nieustalenie prawdy obiektywnej, oparcie rozstrzygnięcia tylko na niektórych dowodach, a pominięcie innych bez podania przyczyny,
• art. 107 k.p.a., poprzez m.in. niewskazanie przyczyn, z powodu których Prezes NIK nie uwzględnił wszystkich istotnych dowodów i dlaczego nie uznał ich mocy dowodowej,
• naruszenie zasady informowania stron, określonej w art. 9 k.p.a., zupełny brak kontaktu ze skarżącą, niepoinformowanie jej do dnia dzisiejszego o zgromadzonych dowodach, na podstawie których Prezes NIK wydał przedmiotową decyzję, w tym dokumentów dostarczonych przez Dyrektora Delegatury, materiałów z postępowania przed Komisją ds. Kontroli Państwowej, które Prezes NIK otrzymał. Skarżąca otrzymała decyzje Prezesa NIK bez załączników. Powyższe stanowi również naruszenie zasady kontradyktoryjności i ma na celu maksymalne utrudnienie skarżącej obrony,
• wydanie decyzji przez Prezesa NIK bez wszechstronnego i wnikliwego rozpoznania sprawy i oparcie jej jedynie na jednostronnej prezentacji rzekomych dowodów przez Dyrektora Delegatury, co w konsekwencji doprowadziło do potwierdzenia nieprawdy,
2. przepisów prawa pracy, tj.:
• art. 94 pkt 6 kp, poprzez utrudnianie podnoszenia kwalifikacji zawodowych skutkiem czego tylko skarżąca musiała odbyć szkolenia kosztem urlopu wypoczynkowego, co stanowi dowód na dyskryminację ze względu na wiek i naruszenie art. 94 pkt 2b kp,
• nieudzielanie skarżącej corocznie urlopu wypoczynkowego, doprowadzając do sytuacji, że miała ona niewykorzystanych od 70 do ponad 100 dni zaległego urlopu,
• zastosowanie nieobiektywnych i niesprawiedliwych kryteriów oceny skarżącej oraz wyników jej pracy, co stanowi naruszenie art. 94 pkt 9 kp,
• bezpodstawne kwalifikowanie pism skarżącej o pomoc, kierowanych do Prezesa NIK i Wiceprezesa NIK, a następnie do Komisji ds. Kontroli Państwowej jako postępowanie negatywne, naganne i nieetyczne,
• nieprzeciwdziałanie mobbingowi, mimo obowiązku wynikającego z art. 943 § 1 kp,
• pozbawienie skarżącej możliwości otrzymania nagrody jubileuszowej,
3. ustawy o NIK, tj.:
• nieprzeprowadzenie kontroli wewnętrznej z akt kontroli NIK, mimo istotnych rozbieżności w materiale dowodowym, co stanowi dowód na to, iż Prezes NIK nie dążył do ustalenia prawdy obiektywnej, lecz oparł się jedynie na przygotowanych przez Dyrektora Delegatury dokumentach, który dopuścił do powstania wszystkich nieprawidłowości i rażących w państwie demokratycznym naruszeń obowiązującego porządku prawnego,
• błędnej interpretacji przepisów ustawy o NIK i błędnej kwalifikacji materiału dowodowego niezgodnie z odnośnymi dokumentami i przepisami,
• art. 1 ust. 2 ustawy o NIK,
4. oraz Konstytucji RP, tj. art. 32, art. 202.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Prezes NIK, stawiając w zaskarżonej decyzji zarzuty zastosował, wbrew przepisom, faktom i dowodom, system totalnej negacji wszystkiego, co skarżąca robiła i nie dążył do prawdy obiektywnej. Wskazała, że Dyrektor Delegatury skreślał ją z listy szkoleń, co było celowym działaniem, aby pozbawić ją zwiększenia liczby punktów przy okresowych ocenach pracy. Zdaniem skarżącej, działania te świadczą o stosowaniu mobbingu i dyskryminacji. Skarżąca podniosła ponadto, że nieprawdziwym zarzutem jest niewykonywanie przez nią poleceń służbowych. Podkreśliła, że pominięty został fakt, iż dotyczyło to tylko tych poleceń, które były niemożliwe do wykonania, a wynikały z uporczywego wydawania tych samych poleceń nierealnych, niezgodnych zarówno ze stanem faktycznym, jak i posiadanymi przez NIK dokumentami i przepisami prawnymi. Na poparcie wskazała, że została zobowiązana do opracowania tematyki kontroli dotyczącej realizacji inwestycji pn. "Przebudowa Dworca Kolejowego [...] ", podczas gdy w planach PKP S.A. przewidywane jest wyburzenie budynku Dworca Kolejowego [...], a nie jego przebudowa. Mimo niepodważalnych dowodów Dyrektor Delegatury umieszczał nierealny temat tej kontroli w kolejnych planach pracy Delegatury, zobowiązując skarżącą do jego realizacji. Wskazała, iż w związku z tym zaproponowała zmianę tematu kontroli i opracowała szczegółowe tematyki kontroli możliwych do przeprowadzenia, które przekazała Dyrektorowi Delegatury.
Skarżąca, odnosząc się do zarzutu nieprzygotowania materiałów na naradę pokontrolną, dotyczącą Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdziła, iż jest on nieprawdziwy i bezprawny w świetle przepisów ustawy o NIK. Zgodnie bowiem z art. 58 ustawy o NIK to na wniosek kontrolera, a nie wicedyrektora kierownik jednostki kontrolowanej zwołuje naradę pokontrolną i to kontroler, a nie wicedyrektor przygotowuje materiały na naradę pokontrolną. Żaden przepis ustawy o NIK nie nakłada takich obowiązków, gdyż byłoby to sprzeczne z ratio legis tej ustawy.
Podniosła również, że fakt wysłania jej na kilkumiesięczny zaległy urlop wypoczynkowy z poprzednich trzech lat było celowym działaniem, aby poprzez wyeliminowanie jej z kontroli w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej pozbawić podstaw do nagrody i podwyżki wynagrodzenia. Wskazała, że na skutek błędnych decyzji Dyrektora Delegatury przy planowaniu kontroli nie mogła od lat normalnie wykorzystać urlopu, gdyż plan urlopów w latach 2007-2009 w stosunku do niej nie był w ogóle przestrzegany.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podniósł, że ze skarżącą został rozwiązany stosunek pracy, w związku z osiągnięciem wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także niewłaściwym wykonywaniem obowiązków służbowych i nieetyczną postawą wobec przełożonych. Jako przykład nieetycznej postawy skarżącej w stosunku do organu Prezes NIK podał, że skarga Z. W., skierowana do posłów była jednym z tematów omawianych podczas posiedzenia Komisji Kontroli Państwowej w dniu 22 września 2010 r. Z wypowiedzi posłów wynikało, że byli zbulwersowani postawą pracownika, który kierując tego rodzaju pisma do innych organów podważa autorytet Izby. Dokonywanie zaś przez Z. W. oceny przełożonych zostało odebrane przez posłów jako przejaw niesubordynacji strony.
Organ podkreślił, że postawa skarżącej wskazywała na niechęć do podporządkowania się poleceniom przełożonego i krytyczny stosunek do jego decyzji oraz brak możliwości jakiejkolwiek współpracy na linii przełożony – podwładny.
Ponadto organ podniósł, że wniosek skarżącej o zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy jest nieuzasadniony, gdyż tego rodzaju roszczenia nie należą do właściwości sądu administracyjnego. Przepisy prawa nie przewidują możliwości dochodzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy przez pracownika mianowanego, który ma prawo odwołania się od decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy do sądu administracyjnego, na podstawie art. 96 ustawy o NIK. Takie roszczenie przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę odwołującemu się od wypowiedzenia stosunku pracy lub rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia - do sądu pracy.
Na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą w jej skardze, bowiem wskazane dowody stanowią akta sprawy i są z urzędu przedmiotem kontroli Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.
Materialnoprawną podstawę decyzji o rozwiązaniu ze skarżącą stosunku pracy stanowił art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1701 z późn. zm.), zgodnie z którym stosunek pracy z pracownikiem mianowanym można rozwiązać za wypowiedzeniem w razie osiągnięcia 65 lat i stażu pracy, wymaganego do nabycia prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie zaś z treścią ustępu 3 tego przepisu, okres wypowiedzenia stosunku pracy z mianowanym kontrolerem wynosi 3 miesiące i kończy się ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego.
Tak więc prawo pracodawcy-Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do wypowiedzenia stosunku pracy mianowanemu pracownikowi NIK zostało określone w sposób wyczerpujący poprzez wskazanie przesłanek takiego wypowiedzenia. Są nimi osiągnięcie wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury, na podstawie przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników. Umiejscowienie wskazanej przyczyny rozwiązania stosunku pracy wśród przesłanek fakultatywnych (art. 93 ust. 2 powołanej ustawy) wskazuje jednak, że sam fakt osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury, nie stanowi wystarczającej, samoistnej przyczyny rozwiązania za wypowiedzeniem stosunku pracy, bez konieczności indywidualizacji i konkretyzacji w kontekście przydatności danego pracownika. Wskazać należy, że wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej implementowaliśmy prawo unijne, w tym także Dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. U. UE. L. 2000.303.16). Dyrektywa ta w art. 1 zakazuje dyskryminacji między innymi ze względu na wiek. Zakres jej stosowania określa art. 3, zgodnie z którym stosuje się ją do wszystkich osób zarówno sektora publicznego, jak i prywatnego, włącznie z instytucjami publicznymi, w odniesieniu do warunków zatrudnienia i pracy, łącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania (art. 3 ust. 1 pkt c). Pełną wykładnię powyższej Dyrektywy zawiera uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II PZP 13/08, której teza stanowi: "osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie prawa do emerytury nie może stanowić wyłącznej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę". Szczególnie istotny jest tu pkt II. 5. uzasadnienia uchwały, albowiem wprost odnosi się do problematyki dyskryminacji ze względu na wiek.
Tak więc poza zaistnieniem obiektywnego faktu osiągnięcia przez pracownika właściwego wieku i stażu pracy, konieczne jest wskazanie elementów racjonalizujących wypowiedzenie stosunku pracy. Należy tutaj mieć na uwadze, że ograniczenia w zakresie wypowiadania stosunku pracy pracownikom mianowanym oznaczają, iż prawo pracodawcy do podejmowania rozstrzygnięć dotyczących pracowników spełniających warunki do nabycia prawa do emerytury nie może być nadużywane. Oznacza to, że prawo pracodawcy do podejmowania tego rodzaju rozstrzygnięć w stosunku do pracowników mianowanych, spełniających warunki do nabycia emerytury, musi być rozpatrywane z uwzględnieniem daleko idących ograniczeń w zakresie wypowiedzenia stosunku pracy. Wobec tego Prezes NIK, działając w granicach uznania administracyjnego, obowiązany jest rozważyć i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, dlaczego uznał za zasadne i celowe rozwiązanie z konkretnym pracownikiem stosunku pracy w związku z osiągnięciem przez niego wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury.
Podkreślić ponadto należy, że racjonalność podjętej decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku pracy pracownikowi mianowanemu może zostać w istocie zweryfikowana przez sąd administracyjny, w oparciu o uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie decyzji jest bowiem tym jej elementem, w którym muszą zostać ujęte okoliczności racjonalizujące decyzję Prezesa NIK, które zadecydowały o skorzystaniu z uprawnienia do rozwiązania stosunku pracy w oparciu o art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK. Okoliczności racjonalizujące decyzję o rozwiązaniu z pracownikiem mianowanym stosunku pracy za wypowiedzeniem muszą być okolicznościami dotyczącymi tego konkretnego pracownika, z którym ma być rozwiązany stosunek pracy, szczególnie gdy przesłanki zawarte w tym przepisie zostały niewątpliwie spełnione (por. wyrok NSA o sygn. akt I OSK 439/10 z dnia 21 września 2010 r.) .
W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, Prezes NIK wskazał konkretne okoliczności racjonalizujące rozwiązanie z Z. W. stosunku pracy za wypowiedzeniem. W decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r., utrzymanej następnie w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., Prezes NIK wskazał, że wypowiedzenie Z. W. stosunku pracy podyktowane było spełnieniem przez nią przesłanek z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK oraz jej nieetyczną postawą wobec pracodawcy, która spowodowała w konsekwencji utratę zaufania w stosunku do strony, jako Wicedyrektora Delegatury NIK w [...]. Wskazywał również na wykonywanie przez skarżącą obowiązków służbowych w sposób niezadawalający.
Ponownie rozpoznając sprawę Prezes NIK, w sposób wyczerpujący powołał te argumenty, które uznał za istotne, szczególnie z punktu widzenia niewykonywania przez skarżącą, w ostatnim czasie, obowiązków służbowych w sposób zadawalający i przedstawił konkretne zdarzenia, które miały swoje odbicie w zebranym materiale dowodowym sprawy. Przedstawił również, ze swojego punktu widzenia przykłady nieetycznej postawy skarżącej w stosunku do organu, w tym jej skargi kierowane do Prezesa NIK, jak również do posłów na Sejm RP. Jak wykazuje analiza materiałów sprawy, faktem jest, że skarga Z. W., była jednym z tematów omawianych podczas posiedzenia Komisji do Spraw Kontroli Państwowej, w dniu 22 września 2010 r. i z wypowiedzi posłów, w tym np. posła Z. R. wynikało, że byli oni zbulwersowani postawą pracownika, który kierując tego rodzaju pisma do innych organów podważa autorytet Najwyższej Izby Kontroli.
Mając na uwadze, z jednej strony ochronę pracownika mianowanego, a z drugiej strony konieczność zapewnienia Prezesowi NIK możliwości doboru kadry pracowniczej, stosownie do potrzeb i wymagań związanych z funkcjonowaniem kontroli państwowej, nie sposób pozbawić go prawa do zwolnienia z pracy osoby mogącej przejść na emeryturę w sytuacji, gdy okoliczności temu towarzyszące przemawiają za racjonalnością tej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca niewątpliwie spełnia warunki do nabycia uprawnień emerytalnych. Pracodawca miał zatem prawną podstawę do wypowiedzenia jej stosunku pracy i zdaniem Sądu, tego uprawnienia nie nadużył, wykazując, że ze względu na dobro firmy, jej dobry wizerunek organizacyjno-kadrowy, a także ze względu na jakość wykonywanej pracy, zmuszony był do zwolnienia skarżącej z pracy w Najwyższej Izbie Kontroli.
Organ, działając w ramach uznania administracyjnego, zobowiązany jest do wszechstronnego zbadania sprawy, a w szczególności do przeprowadzenia postępowania zgodnie z dyspozycją art. 7 i 9 k.p.a. oraz zebrania, rozpatrzenia, oceny całego materiału dowodowego, stosownie do dyspozycji art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a swoje rozstrzygnięcie powinien zawrzeć w uzasadnieniu odpowiadającym warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, niepodzielając zarzutów skargi Z. W., organ wydając zaskarżoną decyzję powyższym wymaganiom nie uchybił, a zaskarżona decyzja mieści się w granicach zakreślonych w art. 93 ust. 2 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli.
Sąd nie podzielił również pozostałych zarzutów skargi, podnoszonych przez Z. W., w tym m.in. naruszenia przez organ art. 94 pkt 6 kp, szczególnie w sytuacji, gdy sprawa dotyczyła zwolnienia skarżącej z pracy w Najwyższej Izbie Kontroli, z powodu spełnienia przez nią przesłanek z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK, nie dotyczyła zaś uniemożliwienia skarżącej jej rozwoju zawodowego.
Sąd nie badał również naruszenia przez organ art. 93 ust. 1 ustawy o NIK, na którego naruszenie wskazywała Z. W., w swoim piśmie uzupełniającym skargę, uznając, że nie miał on w sprawie zastosowania.
Reasumując wskazać należy, że zakreślone przez ustawodawcę granice regulacji prawnej, nie dają Sądowi podstaw do stwierdzenia, że decyzja zwalniająca Z. W. z pracy w Najwyższej Izbie Kontroli nosi cechy dowolnej, szczególnie w sytuacji, gdy sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest co do zasady ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło