II SA/Wa 1118/14

WyrokWSA w Warszawie2015-03-10

Skład orzekający: Joanna Kube, Sławomir Antoniuk, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osiągnięcia artystyczne studenta studiującego na kierunku lekarskim mogą być podstawą do przyznania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, jeśli nie są bezpośrednio związane z kierunkiem studiów?
Ratio decidendi
Stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi, który uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku. Osiągnięcia artystyczne, które nie są związane z kierunkiem studiów (w tym przypadku medycyną), nie mogą stanowić podstawy do przyznania tego stypendium, nawet jeśli są wybitne. Sąd uznał, że intencja prawodawcy, wyrażona w przepisach, jednoznacznie wskazuje na wymóg związku osiągnięć z kierunkiem studiów.
Stan faktyczny
Studentka A. Z. ubiegała się o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014, przedstawiając osiągnięcia artystyczne i wysoką średnią ocen. Minister odmówił przyznania stypendium, uznając, że jej osiągnięcia artystyczne nie są związane z kierunkiem studiów (medycyna) i nie uzyskała wymaganej liczby punktów. Studentka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i brak uwzględnienia jej osiągnięć artystycznych. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014 oddala skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej jako Minister) decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.) oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] odmawiającą przyznania A. Z. , studentce V roku jednolitych studiów magisterskich Uniwersytetu Medycznego w [...], stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister wskazał, iż w dniu 30 października 2013 r. Minister Zdrowia przekazał wraz ze swoją opinią wniosek Rektora Uniwersytetu Medycznego w [...] zaopiniowany przez Radę II Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Anglojęzyczym o przyznanie A. Z. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. Rektor uzasadnił wniosek studentki wysoką średnią ocen oraz osiągnięciami artystycznymi. W dniu [...] grudnia 2013 r. Minister wydał decyzję o odmowie przyznania stypendium, albowiem organ uznał wszystkie przedstawione przez studentkę dzieła artystyczne oraz udział studentki w projektach artystycznych za niezwiązane z kierunkiem studiów. Wobec tego studentka nie uzyskała wymaganej liczby 35,75 pkt warunkujących przyznanie stypendium za wybitne osiągnięcia w danym roku akademickim. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zarzuciła, iż nie uwzględniono wszystkich jej osiągnięć (prac artystycznych). Zdaniem studentki niejasne stało się określenie, iż osiągnięcia nie są związane z kierunkiem studiów. W związku z powyższym wniosek o przyznanie A. Z. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014 został poddany ponownej ocenie, która nie pozwoliła na zmianę zapadłego w dniu [...] grudnia 2013 r. rozstrzygnięcia. Motywując wydaną w dniu [...] marca 2014 r. decyzję Minister podniósł, iż w świetle art. 181 ust. 2 powołanej ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270), stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz: 1) szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub 2) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych - w okresie tych studiów. Zgodnie zaś z § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia artystyczne uważane są: nagrody w konkursach o zasięgu międzynarodowym, wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne, udział w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym oraz autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego. Na podstawie § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Zgodnie z ust. 4, zespół ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Zgodnie zaś z ust. 6, po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów. W dniu 31 października 2012 r. Minister powołał organ pomocniczy - Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (zwany dalej Zespołem), w skład którego weszło 27 ekspertów reprezentujących osiem obszarów nauki i sztukę. W dniu 4 listopada 2013 r. skład Zespołu został uzupełniony i rozszerzony do 36 członków. W dniu 5 listopada 2013 r. Zespół podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2013/2014. Uchwała ta zawierała wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mając na celu zapewnienie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad. W celu zapewnienia przejrzystości procedury, wytyczne te zostały udostępnione na stronie internetowej urzędu Ministra w zakładce "Szkolnictwo wyższe/sprawy studentów i doktorantów/stypendium ministra" w dniu 10 grudnia 2013 r. Zgodnie z powyższymi wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie - 100 pkt, z tego: 5 pkt - za średnią ocen i 95 pkt - za wybitne osiągnięcia. Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał 5 pkt, za 2 miejsce - 4 pkt, za 3 miejsce - 3 pkt, za 4 miejsce - 2 pkt, a za 5 i dalsze miejsca - 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku. Natomiast liczba punktów za osiągnięcia artystyczne zależała od liczby wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Zespół wykorzystując swoją ekspercką wiedzę w odpowiednich dziedzinach przyznawał od 0 do 5 pkt za każde wymienione we wniosku osiągniecie według cech danego osiągnięcia (np. typu dzieła, zasięgu jego prezentacji, pełnionej funkcji projekcie artystycznym, nowatorstwa projektu, uzyskanego miejsca w konkursie i liczby jego uczestników) oraz rangi danego osiągnięcia, z uwzględnieniem konieczności zachowania porównywalności osiągnięć i obiektywizmu oceny. Przy ocenie osiągnięć artystycznych mogły być stosowane ułamki punktów, przy czym najmniejszą jednostkę stanowiło ćwierć (0,25) pkt. Maksymalną liczbę punktów (5 pkt) uzyskiwało osiągnięcie wypełniające najwyższy poziom danej cechy na tle całej ocenianej grupy studentów. Dodatkowo, każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 2 ust. 5 rozporządzenia Zespół przypisywał określoną wagę, tj. 5 - w przypadku nagród w konkursach o zasięgu międzynarodowym, 4 - w przypadku wybitnych dzieł artystycznych, w tym plastycznych, muzycznych, teatralnych, 3 - w przypadku autorstwa lub współautorstwa patentu lub wzoru użytkowego, 2 - w przypadku udziału w projektach artystycznych prowadzonych we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym i 1 - w przypadku udziału w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnie. Liczbę punktów w danej kategorii stanowił iloczyn liczby punktów przyznanych za dane osiągnięcie i wagi danej kategorii osiągnięć. Ogólna liczba punktów za osiągnięcia stanowiła sumę punktów w poszczególnych kategoriach, z tym że jeśli przekraczała ona 95 pkt, była korygowana w dół do 95 pkt. Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, przy ocenie wniosków brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie zaliczonych lat studiów, a więc w przypadku studentów studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich – w okresie od daty rozpoczęcia tych studiów do dnia 30 września 2013 r., a w przypadku studentów studiów drugiego stopnia - w okresie od daty rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studia drugiego stopnia do dnia 30 września 2013 r. Zgodnie z § 4 ust. 5 rozporządzenia, przy ocenie wniosków nie były uwzględniane osiągnięcia, które były uprzednio podstawą przyznania stypendium ministra. Przy ocenie wniosku nie były także uwzględniane: osiągnięcia uzyskane przed studiami, osiągnięcia niewynikające ze studiowania na danym kierunku oraz osiągnięcia niezdefiniowane w rozporządzeniu jako wybitne, np. prace artystyczne realizowane przez studentów, ale niewydane lub niezaprezentowane publicznie (np. na festiwalach, wystawach, przeglądach), udział w projektach artystycznych, które nie były prowadzone przez uczelnie lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub kulturalnymi, zgłoszenia patentowe, wyróżnienia w konkursach czy nagrody w konkursach uczelnianych, ogólnopolskich lub eliminacjach krajowych do konkursów międzynarodowych. Na podstawie przedstawionego przez Zespół protokołu ponownej oceny stwierdzono, iż wniosek o przyznanie A. Z. stypendium ministra uzyskał 1,00 pkt za 5 lub dalszą pozycję na liście wniosków z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 4,43). Przy ponownej ocenie wniosku Zespół orzekł, iż wszystkie przedstawione przez studentkę dzieła artystyczne nie miały związku z kierunkiem studiów. Podobnie sklasyfikowany został udział studentki w projektach artystycznych jako niezwiązany z kierunkiem studiów. Zespół w całości odrzucił zgłoszone przez studentkę zarzuty. Zespół nie był uprawniony do oceny wszelkiej aktywności, w tym naukowej, jaką dana osoba wykazała we wniosku. W niektórych sytuacjach osiągnięcia naukowe studenta nie wynikały z faktu studiowania w danej uczelni i na danym kierunku, ale z innych zainteresowań, hobby, ukończonych wcześniej studiów lub pracy zawodowej osoby wnioskującej. Ocenie nie podlegała wszelka aktywność naukowa danej osoby, tylko aktywność naukowa danego studenta, dla którego rektor wystąpił z wnioskiem o stypendium. Mając powyższe na uwadze, Zespół uwzględnił tylko te osiągnięcia, które uznał za osiągnięcia związane ze studiami na kierunku "lekarskim". Zasadę, iż osiągnięcia mają być związane z kierunkiem, na którym studiuje student, potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2548/13, zgodnie z którym przy ocenie wniosku brane są pod uwagę osiągnięcia z tego kierunku, na którym student występuje o stypendium. Mając powyższe na uwadze Minister stwierdził, iż liczba uzyskanych punktów, w stosunku do pierwotnej oceny wniosku, nie uległa zmianie. W roku akademickim 2013/2014 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 35,75 pkt. Minister nie miał zatem podstaw do zamiany decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Decyzja Ministra z dnia [...] marca 2014 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. Z.do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji jej wydanie z: 1) naruszeniem prawa materialnego tj. art. 181 ust. 2, art. 187 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię i błędne zastosowanie, skutkujące brakiem uwzględnienia osiągnięć artystycznych skarżącej, tj. dzieł artystycznych i udziału w projektach artystycznych z uwagi na brak związku z kierunkiem studiów; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezgodny z zasadą zaufania do władzy publicznej, w tym w szczególności przez uchwalenie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów, po upływie terminu do ich składania, co skutkowało brakiem możliwości dostosowania wniosków do nowego stanu prawnego; 3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym w szczególności dotyczącego osiągnięć artystycznych skarżącej. W związku z powyższym pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz zasądzenie od Ministra na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej stwierdził analizując treść art. 181 ust. 1 powołanej ustawy oraz § 2 ust. 1 i 5, § 4 ust. 5 ww. rozporządzenia, iż stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia powinno zostać przyznane studentowi, który szczególnie wyróżnił się w nauce i/lub uzyskał wybitne osiągnięcia artystyczne. Omawiany przepis nie wymaga - dla uzyskania stypendium Ministra - wykazania związku między studiowanym przez studenta kierunkiem a uzyskanymi przez niego osiągnięciami. W związku z powyższym, skarżąca miała uzasadnione prawo oczekiwać, że 16 osiągnięć artystycznych, które przedstawiła we wniosku, w tym m. in. działalność w największym studenckim teatrze muzycznym w Polsce, Teatrze [...], działalność w chórze [...] współpracującym z P. C., M. K., [...] i Telewizją [...] , zostanie uwzględnionych i ocenionych przez powołany przez Ministra Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia. W ocenie strony, późniejsze - po upływie terminu do składania wniosków - wprowadzenie przez Zespół dodatkowych wymogów, które muszą spełniać oceniane osiągnięcia, w tym w szczególności wymogu związku osiągnięć ze studiowaniem na danym kierunku, uznać należy za działanie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Wprowadzenie dodatkowego wymogu związku osiągnięć ze studiowanym kierunkiem, było dla skarżącej o tyle zaskakujące, że ani akty prawne normujące przyznanie stypendium Ministra, ani treść wniosku o stypendium, w żaden sposób nie sugerują, iż osiągnięcia studenta powinny być związane ze studiowanym przez niego kierunkiem. Nie można z nich wywnioskować również, że osiągnięcia artystyczne czy sportowe mogą przedstawiać jedynie studiujący na wydziałach artystycznych, czy na uczelniach sportowych. Co więcej, skarżąca nie mogła dostosować wniosku do nowych, dodatkowych wymogów, bowiem zostały one uchwalone, już po upływie terminy do składania wniosków. Ponadto, zdaniem strony, dodatkowy wymóg związku osiągnięć ze studiowaniem danego kierunku jest niejasny. Zespół nie sprecyzował o jaki dokładnie związek chodzi i jak ścisły ma on być. Przedmiotowy związek, zdaniem skarżącej, zachodzi również w sytuacji, kiedy zdobyte podczas uzyskiwania osiągnięć doświadczenia i umiejętności, wykorzystywane są w trakcie zajęć na studiowanym kierunku. Skarżąca niejednokrotnie wykorzystywała swoje doświadczenia teatralne, podczas kontaktów z pacjentami, w szczególności opanowanie emocji. Skarżąca jest żywo zainteresowana wpływem aktywności artystycznych, w szczególności muzyki lub jej elementów na poprawę zdrowia lub funkcjonowania osób z różnymi dolegliwościami natury emocjonalnej, umysłowej lub fizycznej. W przyszłości chciałaby zostać psychiatrą. Niewykluczone zatem, że będzie wykorzystywać umiejętności i doświadczenia zdobyte w teatrze oraz w chórze, w uzupełnianiu terapii swoich przyszłych pacjentów. Pominięcie przez Zespół osiągnięć artystycznych skarżącej skutkowało brakiem rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a tym samym naruszeniem obowiązku wynikającego z art. 77 k.p.a. W omawianej sprawie organ nie ustosunkował się w należyty sposób do całego materiału dowodowego, w szczególności do przedstawionych przez skarżącą osiągnięć artystycznych, co miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 173 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 27 lipca 2006 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm. – wg. stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji), student może się ubiegać o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium ministra za osiągnięcia w nauce. Zgonie z art. 178 ust. 1 powołanej ustawy, stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - przez senat uczelni. W świetle zaś art. 181 ust. 2 ustawy, powyższe stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270), stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz: 1) szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów i zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub 2) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych - w okresie tych studiów. Przy czym, za wybitne osiągnięcia naukowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się: 1) publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki; 2) udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi; 3) autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego; 4) wystąpienia na konferencjach naukowych; 5) nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym (§ 2 ust. 4 powołanego rozporządzenia). Zaś za wybitne osiągnięcia artystyczne, o których mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się: 1) nagrody w konkursach o zasięgu międzynarodowym; 2) wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne; 3) udział w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym; 4) autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego (§ 2 ust. 5 tego rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na powyższe uregulowania prawne i szczegółowo przedstawił tryb w jakim Zespół, powołany zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia, dokonał oceny wniosku skarżącej zawierającego osiągnięcia studenta. Nie powielając ustaleń organu wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które są prawidłowe, stwierdzić należy, iż wniosek skarżącej uzyskał 1 pkt za średnią ocen 4,43 oraz nie uzyskał pkt za dzieła i projekty artystyczne, które nie wiązały się z kierunkiem studiów – kierunkiem lekarskim. Oznacza to, iż wniosek skarżącej nie uzyskawszy progowego limitu 36,75 pkt nie kwalifikował skarżącej do uzyskania stypendium za wybitne osiągnięcia. W ocenie Sądu, Minister dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Przesłanki przyznania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, dotyczą studenta – co wynika z treści art. 181 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym – szczególnie wyróżniającego się w nauce oraz posiadającemu osiągnięcia naukowe, artystyczne i sportowe. Skoro zatem stypendium przysługuje studentowi "szczególnie wyróżniającemu się w nauce", to rzeczą oczywistą jest dla Sądu, że dotyczy to okresu zakreślonego czasową cezurą nauki na aktualnym kierunku studiów i niepowtarzającą się (niepowielającą) tematyką oraz wiedzą i umiejętnościami związanymi z tym konkretnym kierunkiem studiów, co przez analogię sprowadza się również do "osiągnięć naukowych, artystycznych i sportowych". Aktualnym pozostaje pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 681/13, iż za osiągnięcia naukowe przy przyznawaniu stypendium w trybie art. 173 ust. 1 pkt 4 ustawy, uznać należy jedynie te spośród wszystkich ewentualnych osiągnięć, które związane są z aktualnym kierunkiem studiów studenta ubiegającego się o stypendium. W przeciwnym bowiem razie, pod owe przesłanki można by zaliczyć wszystkie przejawy, słusznej skądinąd ze społecznego punktu i godnej aprobaty, aktywności ubiegającego się o stypendium, jednakże pozostającej w jaskrawej sprzeczności z ideą stypendium "za osiągnięcia w nauce". Pogląd ten został podzielony w powołanym przez organ wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2548/13 (oba orzeczenia publikowane na stronach http://orzeczenia.nsa.gov.pl) w którym stwierdzono, iż stypendium za osiągnięcia w nauce student może otrzymać jedynie z tytułu osiągnięć naukowych, uzyskanych na jednym, konkretnym kierunku studiów, to tym bardziej nie może on skutecznie ubiegać się o wspomniane stypendium z racji osiągnięć, uzyskanych całkowicie poza studiami. Intencja prawodawcy nie budzi wątpliwości jeśli weźmie się pod uwagę treść § 2 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, który stwierdza, iż stypendium może być przyznane studentowi, który uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku. Użycie w tym przepisie sformowania "w okresie studiów na danym kierunku" jest jednoznaczne i przy interpretacji wskazanego przepisu nie trzeba sięgać po inną wykładnię niż językowa. Brzmienie tego przepisu oznacza, iż zgłoszone przez studenta we wniosku osiągnięcia muszą wiązać się z kierunkiem studiów. Studiując na wydziale lekarskim student powinien głosić osiągnięcia naukowe, o których mowa w § 2 ust. 4 pkt 1-5 tego rozporządzenia, gdyż tylko takie osiągnięcia (zgodne w kierunkiem studiów) mogą być przedmiotem oceny Zespołu. Osiągnięcia artystyczne skarżącej, jako niezwiązane z kierunkiem lekarskim, nie mogą być kwalifikowane jako osiągnięcia studenta. Działalność artystyczna bowiem nie pogłębia wiedzy i umiejętności zdobywanych na wymienionym kierunku studiów. Świadczenie stypendialne jest prawem podmiotowym skierowanym do studenta i siłą rzeczy musi wiązać z jego aktywnością w obszarze związanym z kierunkiem studiów. Powyższą argumentację należy wzmocnić powołaniem się na wprowadzaną od dnia 1 lipca 2015 r. zmianę treści art. 181 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym. Otóż zgodnie z art. 1 pkt 123 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1198) w art. 181 ust. 2 otrzymuje brzmienie: "Stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe lub artystyczne związane ze studiami, lub wybitne osiągnięcia w sporcie". Zmieniony przepis ustawowy w istocie doprecyzuje jedynie stosowane rozwiązanie prawne, dotychczas określone w powołanym rozporządzeniu (§ 2 ust. 1 pkt 2). Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej wynika, iż celem proponowanej regulacji było doprecyzowanie niektórych rozwiązań w oparciu o doświadczenia z wdrażania nowelizacji ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym przeprowadzonej w 2011 r. Z powyższych względów niezasadne są zarzuty skargi. Skarżąca w swym wniosku nie zgłosiła jakiejkolwiek działalności naukowej związanej z kierunkiem jej studiów. Wobec tego nie można Zespołowi, a następnie Ministrowi, skutecznie czynić zarzutu naruszenia przepisów procesowych, poprzez niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Także zarzut stosowania niejasnych kryteriów oceny wniosków (poprzez określenie tych kryteriów już po złożeniu wniosków przez skarżąca) nie może zasługiwać na uwzględnienie, albowiem szczegółowe warunki i tryb przyznawania świadczenia określają przepisy ogólnie obowiązujące (powołanego rozporządzenie) i tych właśnie kryteriów skarżąca nie spełnia. Nie przedłożyła bowiem do oceny dokonań naukowych. Organ orzekający dostrzegł znaczącą aktywność skarżącej obszarze działalności artystycznej, tym samym nie pominął jej dokonań. Wskazał jednak, że osiągnięcia na tym polu nie wynikają z faktu studiowania w danej uczelni i na danym kierunku, lecz z innych zainteresowań, hobby lub pracy. Zatem słusznie przyjął, iż w niniejszej sprawie ocenie nie podlegała wszelka aktywność, lecz tylko taka, dla którego rada wydziału lub senat wystąpiły z wnioskiem o stypendium i tylko taka, która odpowiada kierunkowi studiów. Zgłoszone przez skarżącą dokonania artystyczne niewątpliwie wykraczają poza katalog osiągnięć naukowych zawartych w § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia 3. Osiągnięcia artystyczne mogą być uwzględniane tylko w przypadku studiów na kierunku artystycznym. Sygnalizowanie zaś zamiaru wykorzystania przez skarżąca doświadczenia artystycznego dla poprawy zdrowia pacjentów z zaburzeniami psychicznymi i fizycznymi, to kwestia przyszła, niepewna i niezmaterializowana, wobec tego nie mogła podlegać ocenie w postępowaniu o przyznanie stypendium w roku 2013/2014. Reasumując, z powyższych powodów zarzuty skargi należało uznać za niezasadne. W przedmiotowej sprawie Minister w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, prawidłowo go ocenił i wydał zgodne z prawem rozstrzygnięcie oraz dostatecznie wyczerpująco uzasadnił decyzję odmowną. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło