II SA/Wa 112/13
WyrokWSA w Warszawie2013-02-26
Skład orzekający: Danuta Kania, Ewa Pisula-Dąbrowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne należne żołnierzowi po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej przysługuje, jeśli okres jego zawodowej służby wojskowej jest krótszy niż 10 lat, mimo że łączny okres czynnej służby wojskowej przekracza 15 lat?Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przysługuje żołnierzowi, który nieprzerwanie pełnił czynną służbę wojskową przez co najmniej 15 lat, z czego przynajmniej przez 10 lat w zawodowej służbie wojskowej. Sąd uznał, że okres służby kandydackiej nie jest wliczany do wymaganego 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej na potrzeby przyznania tego świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący, P. B., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej po 15 latach łącznej służby, w tym 9 latach i 1 miesiącu zawodowej służby wojskowej. Złożył wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego należnego po zwolnieniu, jednak organ pierwszej instancji oraz Minister Obrony Narodowej odmówili jego wypłaty, uznając, że skarżący nie spełnił wymogu co najmniej 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w tym błędne ustalenie okresu zawodowej służby wojskowej i nieuwzględnienie służby kandydackiej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Andrzej Góraj (spr.) Protokolant referent stażysta Aleksandra Olczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego należnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej – oddala skargę –
Z dniem [...] września 2012 r. [...] P. B. został zwolniony
z zawodowej służby wojskowej.
Dnia [...] października 2012 r. strona złożyła wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego, o jakim mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.).
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w B. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej: K.p.a. oraz art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1, art. 96 ust. 2 pkt 1 i art. 94 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.), odmówił zainteresowanemu wypłaty powyższego świadczenia.
Po rozpoznaniu sprawy, wskutek wniesionego przez stronę odwołania, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z [...] grudnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. organ wskazał, że strona pełniła nieprzerwanie służbę wojskową od dnia [...] sierpnia 1997 r. do [...] września 2012 r., czyli przez 15 lat, 1 miesiąc i 13 dni. Okres zawodowej służby wojskowej zainteresowanego obejmował zaś okres od [...] sierpnia 2003 r. do [...] września 2012 r., tj. 9 lat,1 miesiąc i 29 dni.
W świetle powyższego, z uwagi na fakt, że strona nie legitymowała się przynajmniej 10-cioletnim okresem zawodowej służby wojskowej, organ uznał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest poprawne.
Od powyższej decyzji strona wywiodła skargę do tutejszego Sądu, wnosząc o jej uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 96 ust. 4 w zw. z art. 94 ust. 5 ustawy pragmatycznej, przez błędne ich zastosowanie, w sytuacji gdy odwołujący pełnił zawodową służbę wojskową ponad 10 lat; art. 94 ust. 3 ustawy pragmatycznej przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia "zawodowa służba wojskowa"; art. 124 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 3 i 5 ustawy pragmatycznej, polegające na przyjęciu, że służba kandydacka nie jest zawodową służbą wojskową na użytek wypłaty dochodzonego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy strona spełniała kryteria dla przyznania jej świadczenia, o jakim mowa w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.). Ustalenia wymagało więc to, od kiedy należy liczyć okres zawodowej służby wojskowej i czy do tego okresu należy zaliczać służbę kandydacką.
Powyższa problematyka była już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez sądy administracyjne obydwu instancji. Jako przykład takiego orzecznictwa można wskazać choćby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2011 r., wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 1076/10, w uzasadnieniu którego Sąd wyraził pogląd, że: "Jak wskazuje się w doktrynie, odpowiednie stosowanie przepisów może mieć różną postać. Ze względu na rezultat tego zabiegu można wyróżnić trzy grupy przypadków. Pierwszą grupę stanowią przypadki, w których wskazane przepisy prawa bez żadnych zmian w ich dyspozycji znajdują zastosowanie do drugiego zakresu odniesienia (są stosowane wprost). Grupa druga obejmuje przypadki, w których przepisy odniesienia wymagają przy ich stosowaniu w nowym zakresie odpowiednich zmian, tak aby były adekwatne do charakteru i rodzaju sprawy. (...) Stosowanie odpowiednie oznacza niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane. Trzecia grupa przypadków obejmuje te z przepisów, które w ogóle nie znajdują zastosowania do drugiego zakresu odniesienia ze względu na ich bezprzedmiotowość albo całkowitą sprzeczność z przepisami ustanowionymi dla tych stosunków, dla których miałyby one być stosowane odpowiednio." (G. Łaszczyca [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2010, wyd. III, komentarz do art. 30 teza 2; por. też wyrok NSA z 26 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 633/06). W niniejszej sprawie konieczne było zatem dokonanie odpowiedniej adaptacji przepisu art. 94 ust. 3, tak aby przepis odniesienia mógł być zastosowany do świadczenia pieniężnego opisanego w art. 95 pkt 1 omawianej ustawy.
Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Przepis art. 94 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Z kolei, ust. 4 tego przepisu stanowi, że świadczenie to nie przysługuje żołnierzowi w przypadku, o którym mowa w art. 94 ust. 5, a więc m.in. w sytuacji, gdy wskutek wypowiedzenia przez tego żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż dziesięć lat.
Z przytoczonego tu uregulowania można wyciągnąć tylko jeden logiczny wniosek, a mianowicie taki, że zawarte w nim pojęcie "zawodowej służby wojskowej" występuje w dwóch znaczeniach, a mianowicie "czynnej służby wojskowej" w rozumieniu art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i "zawodowej służby wojskowej" zgodnej z definicją żołnierza zawodowego (art. 6 pkt 1 tej ustawy). W przeciwnym wypadku bowiem, nigdy nie miałaby zastosowania przesłanka negatywna wynikająca z art. 96 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że przepis art. 94 ust. 3 ma odpowiednie zastosowanie do obliczania terminu piętnastu lat, o którym mowa w art. 96 ust. 1, natomiast nie ma on zastosowania do obliczania terminu dziesięciu lat, wskazanego w art. 94 ust. 5 cyt. ustawy. W rezultacie, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który nieprzerwanie pozostawał w czynnej służby wojskowej przynajmniej przez okres piętnastu lat, z tego przynajmniej przez dziesięć lat w zawodowej służbie wojskowej, o ile oczywiście spełnił pozostałe przesłanki przyznania tego świadczenia.
Tym samym nieusprawiedliwiony jest zarzut błędnej wykładni art. 96 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Przechodząc do zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, "jako przepisu ogólnego, którego zastosowanie w celu obliczania okresu, od którego zależy prawo do świadczenia wskazanego w art. 95 pkt 1 ustawy jest wyłączone przez przepis szczególny, jakim jest art. 94 ust. 3 ustawy", należy ocenić, że nie ma on usprawiedliwionych podstaw. Przepis ten, jako zawierający definicję legalną, nie może być kwalifikowany jako przepis ogólny lub szczególny. Wyjaśnia on w sposób powszechnie obowiązujący, że w rozumieniu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, sformułowanie "żołnierze zawodowi" oznacza żołnierzy pełniących stałą albo kontraktową zawodową służbę wojskową. Trafnie natomiast Sąd pierwszej instancji przyjął, że z tej definicji wynika, że "żołnierz zawodowy" to taki żołnierz, który pozostaje w zawodowej służbie wojskowej".
Stanowisko wyrażone w wyżej powołanym wyroku, tutejszy Sąd w pełni akceptuje i traktuje jak własne.
Na marginesie podnieść należy, że powyższy pogląd można potraktować jako ugruntowaną linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego. Znajduje on bowiem potwierdzenie w wyrokach wydanych m.in. w sprawach o sygnaturach akt: I OSK 1837/10, czy I OSK 543/11, itp.
W tym stanie sprawy, oceniając jej istotę przez pryzmat wykładni dokonanej w powołanym wyroku NSA z 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1076/10, oraz nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, tutejszy Sąd doszedł do wniosku, że skarżona decyzja jest prawidłowa. Stąd też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło