II SA/Wa 1121/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-05

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który uzyskał lokal mieszkalny w drodze darowizny, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie tego lokalu, mimo że brał udział w spłacie kredytu hipotecznego zaciągniętego na jego wykup?
Ratio decidendi
Funkcjonariuszowi, który uzyskał lokal mieszkalny w drodze darowizny, nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu, nawet jeśli brał udział w spłacie kredytu hipotecznego zaciągniętego na jego wykup przez matkę. Celem pomocy finansowej jest rekompensata wydatków poniesionych na odpłatne nabycie lokalu, a nie spłata zobowiązań wynikających z darowizny czy solidarnie zaciągniętego kredytu.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz ABW M. K. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, który wcześniej otrzymał w drodze darowizny od matki. Lokal ten został wykupiony od gminy na podstawie umowy sprzedaży i kredytu hipotecznego, w którego spłacie M. K. brał udział. Szef ABW odmówił przyznania pomocy, uznając, że funkcjonariusz nie poniósł wydatków na uzyskanie lokalu, a celem pomocy jest rekompensata odpłatnego nabycia. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ odwoławczy, M. K. wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (sprawozdawca), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego – oddala skargę – Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 108 ust. 1, art. 109 pkt 2, art. 102 ust. 1, art. 112 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154), w związku z § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 maja 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (Dz. U. Nr 84, poz. 777), po rozpatrzeniu wniosku M. K. w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, odmówił M. K. – funkcjonariuszowi w służbie stałej – przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że funkcjonariusz w służbie stałej – M. K. – zwrócił się z wnioskiem do Dyrektora Delegatury ABW [...] o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego [...] przy ul. [...]. Do wniosku dołączył kserokopię aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2010 r., dotyczącego umowy sprzedaży i użytkowania wieczystego, kserokopię umowy darowizny z dnia [...] października 2011 r., kserokopię umowy [...] oraz wydruk historii spłaty kredytu. Jednocześnie organ podkreślił, że funkcjonariusz nie korzystał z pomocy finansowej, nie otrzymał lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych będących w dyspozycji Szefa ABW. Organ wskazał, że z przedstawionych dokumentów wynika, że lokal, na uzyskanie którego M. K. wystąpił o przyznanie pomocy finansowej, należał do zasobu lokalowego Gminy [...] i został zgodnie z aktem notarialnym umowy sprzedaży i użytkowania wieczystego sprzedany dotychczasowemu najemcy, tj. K. K. – matce M. K. Następnie, zgodnie z aktem notarialnym umowy darowizny, M. K., stał się właścicielem tego lokalu. Z załączonej przez M. K. kserokopii umowy [...] wynika natomiast, że w dniu [...] kwietnia 2010 r. K. K., M. K. oraz K. K. (żona) otrzymali kredyt hipoteczny z przeznaczeniem na wykup zajmowanego lokalu. Z przedstawionego przez funkcjonariusza wydruku historii spłaty kredytu wynika, iż M. K. bierze udział w spłacie przedmiotowego kredytu. W związku z powyższym, organ przytoczył treść art. 108 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, zgodnie z którym funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Natomiast stosownie do treści art. 109 ustawy, lokalu mieszkalnego nie przydziela się funkcjonariuszowi, który otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo on lub współmałżonek posiada lokal mieszkalny. Natomiast z dokumentacji przedstawionej przez M. K. wynika, iż podstawą do ubiegania się przez niego o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest akt notarialny umowy darowizny, na podstawie którego M. K. otrzymał lokal mieszkalny przy ul. [...] od swojej matki K. K. W ocenie organu uznać zatem należało, że funkcjonariusz nie poniósł wydatków na uzyskanie lokalu mieszkalnego, gdyż otrzymał prawo do lokalu pod tytułem darmym. Natomiast art. 108 ust. 1 ustawy stanowi o przyznaniu pomocy finansowej na "uzyskanie lokalu mieszkalnego" w znaczeniu odpłatnego nabycia lokalu mieszkalnego lub domu, której celem jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi poniesionych wydatków finansowych na uzyskanie danego lokalu. Zdaniem organu, ustawodawca nie wskazał, aby nabycie prawa do lokalu pod tytułem darmym mogło stanowić przesłankę do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Tym samym nieodpłatne przekazanie lokalu w formie darowizny na rzecz M. K. stanowi przesłankę negatywną wykluczającą przyznanie pomocy finansowej. Wskazane przez M. K. okoliczności związane z zaciągnięciem kredytu i jego spłatą nie mogą stanowić kosztów uzyskania lokalu, bowiem M. K. jest jedną z trzech osób, które solidarnie zaciągnęły kredyt ale na zakup lokalu przez matkę M. K. M. K. uzyskał lokal od K. K. w drodze darowizny, a z charakteru takiej pomocy wynika brak po stronie obdarowanego ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego na rzecz darczyńcy. Zobowiązania wynikające dla wnioskodawcy z umowy o mieszkaniowy kredyt hipoteczny nie mogą rzutować na prawo do uzyskania przez M. K. pomocy finansowej. Od decyzji tej M. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 75 K.p.a. oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 maja 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż dla udokumentowania faktu uzyskania lokalu mieszkalnego w postępowaniu o przyznanie pomocy finansowej, można powołać wyłącznie dowód z dokumentów wymienionych literalnie w § 2 ust. 3 rozporządzenia; 2. art. 80 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a., poprzez: • ustalenie, iż wnioskodawca "bierze udział w spłacie kredytu" zaciągniętego na wykup lokalu mieszkalnego położonego [...], podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wnioskodawca samodzielnie spłaca kredyt, tj. jest osobą samodzielnie ponoszącą ciężar finansowy tego zobowiązania; • uznanie za udowodnioną okoliczność, iż wnioskodawca nie poniósł wydatków finansowych na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego [...], wyłącznie na podstawie aktu notarialnego umowy darowizny, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż wnioskodawca samodzielnie i w całości ponosi wydatki finansowe na uzyskanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego; • uznanie, iż wnioskodawca w chwili złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego posiadał już prawo do innego lokalu mieszkalnego, podczas gdy tymczasem z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż wnioskodawca posiada wyłącznie prawo własności do lokalu mieszkalnego położonego [...], którego uzyskanie stanowiło przedmiot postępowania w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji; 3. art. 181 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu w związku z § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 maja 2003 r., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje wyłącznie w przypadku odpłatnego nabycia lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza, oraz że nabycie lokalu pod tytułem darmym nie może stanowić przesłanki do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W związku z powołanymi zarzutami M. K. wystąpił o zmianę decyzji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego [...] stycznia 2012 r., poprzez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego [...], zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu wniosku M. K. podniósł, że jego zdaniem przyjęte w § 2 ust. 3 rozporządzenia sformułowanie "w szczególności" oznacza, że nie jest to zamknięte wyliczenie środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu administracyjnym, lecz jedynie wyliczenie przykładowe. Możliwe jest zatem w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, dopuszczenie środków dowodowych niewymienionych w § 2 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli przyczynią się do wykrycia prawdy obiektywnej, tj. potwierdzenia uzyskania przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego oraz faktycznego poniesienia przez niego wydatków na uzyskanie tego lokalu, które mają zostać zrekompensowane. Dodatkowo M. K. nie zgodził się z twierdzeniem, że nie poniósł żadnych wydatków finansowych na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego [...], ponieważ uzyskał prawo do tego lokalu pod tytułem darmym. Zdaniem M. K., z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że zaciągając, solidarnie z małżonką i swoją matką, kredyt na wykup od Gminy [...] lokalu mieszkalnego położonego [...] w kwocie [...] zł, spłacając ten kredyt w całości (jako jedyny ponosi w całości wydatki finansowe na spłatę tego kredytu) i uzyskując, w drodze darowizny dokonanej przez matkę, nieruchomość, którą w dalszym ciągu spłaca i spłacać będzie przez okres 8 lat, to poniósł wydatki finansowe na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W ocenie M. K., bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest okoliczność, czy uzyskanie lokalu (nabycie prawa własności) nastąpiło w drodze umowy darowizny, czy też w drodze umowy sprzedaży, ponieważ ustawodawca nie wskazuje, aby przesłanką do uzyskania pomocy było odpłatnie nabycie lokalu mieszkalnego. Literalna wykładnia przepisu art. 108 ustawy w związku z § 2 rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, iż pojęcie "uzyskanie" lokalu należy rozumieć jako "otrzymanie" lokalu, a nie jako odpłatne nabycie lokalu. Zaś celem przepisu jest rekompensata wydatków poniesionych na uzyskanie lokalu, a nie rekompensata uiszczonej przez funkcjonariusza ceny za nabycie lokalu mieszkalnego, co wprost wynika z brzmienia przepisu art. 108 ustawy. Zdaniem M. K. w sprawie w sposób niebudzący wątpliwości został udowodniony fakt uzyskania lokalu mieszkalnego, jak również fakt poniesienia przez wnioskodawcę wydatków związanych z uzyskaniem przedmiotowego lokalu. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., art. 108 ust. 1 w związku z art. 109 pkt 2, art. 102 ust. 1, art. 103 i art. 112 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, utrzymał w mocy decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] stycznia 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przypomniał treść art. 102, art. 108 i art. 109 ustawy oraz § 2 rozporządzenia i podniósł, że ustawodawca nie uwzględnił przypadku uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie aktu notarialnego darowizny, jako podstawy ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej. Zatem nieodpłatne przekazanie lokalu w formie darowizny na rzecz M. K. stanowi przesłankę wykluczającą przyznanie mu pomocy finansowej. Udokumentowane zobowiązania finansowe, wynikające z faktu zawarcia umowy o kredyt hipoteczny, nie stanowią przesłanki potwierdzającej prawo funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, bowiem to matka wnioskodawcy dzięki tej umowie kredytowej faktycznie uzyskała lokal, który przekazała nieodpłatnie synowi. Zdaniem organu, spłata kredytu zaciągniętego solidarnie przez K. K., M. K. i jego małżonką na rzecz spłaty zobowiązań jego matki wobec Gminy [...], nie stanowi przesłanki uzasadniającej poniesienie kosztów przez samego funkcjonariusza w związku z uzyskaniem przez niego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Organ podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono bezspornie, iż M. K. otrzymał lokal mieszkalny na podstawie umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego, czyli prawo funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby zostało zaspokojone. Powyższy stan faktyczny oznacza, iż M. K. utracił tym samym prawo do skutecznego ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej w oparciu o przepisy ustawy o ABW oraz AW. Z tych też względów funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Decyzja Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2012 r. stała się przedmiotem skargi M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 75 K.p.a. oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 maja 2003 r., poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż dokumenty wymienione literalnie w § 2 ust. rozporządzenia stanowią jedyny dowód na potwierdzenie okoliczności uzyskania lokalu mieszkalnego w postępowaniu o przyznanie pomocy finansowej; 2. art. 80 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., poprzez: • uznanie za udowodnioną okoliczności, iż skarżący nie poniósł wydatków finansowych na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego [...], gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż skarżący samodzielnie i w całości ponosi wydatki finansowe na uzyskanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego; • uznanie, iż skarżący spłacając kredyt hipoteczny spłaca zobowiązania swojej matki wobec Gminy [...], gdy tymczasem jest to zobowiązanie osobiste skarżącego wobec banku, które pozostaje w bezpośrednim związku z uzyskaniem przez skarżącego lokalu mieszkalnego położonego [...] ; • uznanie, iż skarżący w chwili złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego posiadał już prawo do innego lokalu mieszkalnego, gdy tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż skarżący posiada wyłącznie prawo własności do lokalu mieszkalnego położonego [...], którego uzyskanie stanowiło przedmiot postępowania w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 181 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu w związku z § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż przekazanie lokalu mieszkalnego w drodze darowizny stanowi normatywną przesłankę wykluczającą przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz że nabycie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego pod tytułem darmym nie stanowi przesłanki do otrzymania pomocy finansowej, również w sytuacji faktycznego poniesienia przez funkcjonariusza kosztów związanych z uzyskaniem tego lokalu. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2012 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2400 zł, jak również kosztów opłaty skarbowej od przedłożonego w niniejszej sprawie pełnomocnictwa procesowego poniesionych przez stronę w wysokości 17 zł. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ w wyniku błędnej wykładni przepisów postępowania z góry przyjął, iż żadne inne dowody, poza dokumentami wskazanymi w § 2 rozporządzenia nie mogą stanowić podstawy (przesłanki) do ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej i chociaż dopuścił dowód z załączonej przez skarżącego dokumentacji dotyczącej historii spłaty kredytu, to w ogóle nie zbadał na jej podstawie okoliczności, czy skarżący był osobą wyłącznie ponoszącą ciężar finansowy uzyskania lokalu przy ul. [...]. Podczas gdy z przedłożonej w toku postępowania przez skarżącego historii spłaty kredytu, jednoznacznie wynika, iż wyłącznie skarżący poniósł finansowy ciężar uzyskania lokalu mieszkalnego. Organ tymczasem nie ustalił w ogóle stanu faktycznego w tym zakresie. Niezależnie bowiem od oceny prawnej organu dotyczącej kwalifikacji, które wydatki mogą być rekompensowane, a które nie, organ w pierwszej kolejności powinien ustalić stan faktyczny w tym przedmiocie, tj. jednoznacznie stwierdzić jakie wydatki finansowe zostały przez skarżącego poniesione i czy dotyczyły one uzyskania lokalu, a dopiero później, przy zastosowaniu przepisu art. 108 ust. 1 ustawy, wskazać, czy uznaje te wydatki za uzasadniające wypłatę pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, czy też ich nie uznaje. Skarżący podniósł, że ustalenie, że spłata kredytu zaciągniętego solidarnie przez K. K., M. K. i jego małżonkę na rzecz zobowiązań jego matki wobec Gminy [...] jest błędne, bowiem skarżący nie dokonuje spłaty zobowiązań swojej matki wobec Gminy [...], ponieważ zobowiązanie to już wygasło, ale spłaca, jako zobowiązany osobiście, zadłużenie wobec banku z tytułu zaciągniętego kredytu. Zobowiązanie to jest regulowane wyłącznie przez funkcjonariusza i pozostaje w bezpośrednim związku z uzyskaniem lokalu przez funkcjonariusza. Natomiast organ przyjął, iż funkcjonariusz nie spłaca własnych zobowiązań tylko reguluje zobowiązanie podmiotu trzeciego (pomaga matce). Fakt, że funkcjonariusz jest jedną z trzech osób, które zaciągnęły solidarnie kredyt na zakup mieszkania świadczy o tym, że kredyt ten został przeznaczony, ale na wykupienie mieszkania przez matkę funkcjonariusza. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i stąd skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozważanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.). Zgodnie z art. 102 ust. 1 pow. ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, funkcjonariuszowi ABW w służbie stałej przysługuje, z uwzględnieniem członków rodziny, prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Stosownie zaś do art. 108 ust. 1 pow. ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Tak więc prawo funkcjonariusza ABW do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów tej ustawy realizowane jest w formie administracyjnej decyzji o przydziale. Prawo funkcjonariusza ABW do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego funkcjonariusza. Celem tego przepisu jest to, ażeby funkcjonariusz mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Uprawnienie funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie może być interpretowane w oderwaniu od treści art. 109 ustawy. Zgodnie z tym przepisem lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się funkcjonariuszowi w następujących sytuacjach: 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy, 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, 3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny lub dom rodzinno-pensjonatowy, 4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 110 ust. 3. Tak więc ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 108 ustawy nie przysługują funkcjonariuszowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 109 ustawy. Z akt sprawy wynika, że lokal, na uzyskanie którego M. K. wystąpił o przyznanie pomocy finansowej należał do zasobu lokalowego Gminy [...] i został zgodnie z aktem notarialnym umowy sprzedaży i użytkowania wieczystego sprzedany dotychczasowemu najemcy, tj. K. K. – matce M. K. Następnie aktem notarialnym umowy darowizny z [...] października 2011 r. M. K. uzyskał ten lokal mieszkalny, położony [...]. Tak więc M. K. stał się zatem właścicielem tego lokalu. Wnioskiem z 7 listopada 2011 r. M.K. wystąpił o przyznanie mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego [...]. Skarżący zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze podnosił, że organ błędnie zinterpretował przepisy uznając, że posiadał on już prawo do innego lokalu. Zarzutowi powyższemu należy odmówić tak racji merytorycznej, jak i formalnej. Wskazać bowiem należy, że prawo do pomocy finansowej przysługuje wówczas, gdy funkcjonariusz spełnia przesłanki do uzyskania lokalu mieszkalnego. Skoro jednak skarżący, w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, posiadał lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy (art. 109 pkt 2 pow. ustawy), uzyskany w drodze darowizny od swojej matki, to niespełniajac warunków do przyznania lokalu mieszkalnego nie spełniał także warunków do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Oznacza to, że skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe przez fakt posiadania lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, a więc w sposób przewidziany w art. 109 pkt 2 pow. ustawy o ABW oraz AW, co wyklucza go także z grona funkcjonariuszy, którzy mogą ubiegać się o prawo do otrzymania pomocy finansowej. A w związku z tym nie przysługuje mu roszczenie o zaspokojenie prawa określonego w art. 108 ust. 1 pow. ustawy. Przedstawione rozważania prawne w powiązaniu ze stanem faktycznym sprawy pozwoliły Sądowi przyjąć, że zaspokojenie przez skarżącego potrzeby mieszkaniowej we własnym zakresie, bez potrzeby ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, wyłącza prawo skarżącego do otrzymania pomocy pieniężnej na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w banku w 2012 r. Z treści wskazanych przepisów ustawy wynika, że intencją ustawodawcy było aby pomoc finansowa była przeznaczana jedynie na uzyskanie przez funkcjonariusza ABW mieszkania w miejscowości pełnienia służby. Natomiast z przepisów ustawy o ABW oraz AW nie wynika, aby powyższe świadczenie miało być przyznawane na spłatę zobowiązań kredytowych. Cel na jaki wspomniana pomoc ma być przeznaczona nie może być dowolnie określony przez funkcjonariusza występującego o jej przyznanie. Celem wymienianych przepisów ustawy o ABW oraz AW nie było przyznanie jednej grupie zawodowej ułatwień w nabywaniu na własność lokali mieszkalnych. Pomocy finansowej z cytowanej ustawy nie można utożsamiać z formą bezzwrotnej pożyczki udzielanej przez państwo obywatelowi na spłatę jego prywatnych zobowiązań (por. wyrok NSA z 7 marca 2006r., I OSK 554/05). Wskazać należy, że powołany wyrok dotyczy wprawdzie funkcjonariuszy Policji, jednakże stwierdzić należy, że unormowania prawne dotyczące obu tych grup funkcjonariuszy są do siebie bardzo zbliżone. Ponadto zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że ustawodawca nie wskazał, aby nabycie prawa do lokalu pod tytułem darmym mogło stanowić przesłankę do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wskazać należy, że funkcjonariusz nie poniósł wydatków na uzyskanie lokalu mieszkalnego, gdyż otrzymał prawo do lokalu pod tytułem darmym. Natomiast art. 108 ust. 1 ustawy stanowi o przyznaniu pomocy finansowej na "uzyskanie lokalu mieszkalnego" w znaczeniu odpłatnego nabycia lokalu mieszkalnego lub domu, której celem jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi poniesionych wydatków finansowych na uzyskanie danego lokalu. Tym samym nieodpłatne przekazanie lokalu w formie darowizny przez jego matkę na rzecz M. K., stanowi przesłankę negatywną wykluczającą przyznanie mu pomocy finansowej. Wskazane przez M. K. okoliczności związane z zaciągnięciem kredytu i jego spłatą nie mogą stanowić kosztów uzyskania lokalu, bowiem M. K. jest jedną z trzech osób, które solidarnie zaciągnęły kredyt, ale na zakup lokalu przez matkę M. K. M.K. uzyskał lokal od K. K. w drodze darowizny, a z charakteru takiej pomocy wynika brak po stronie obdarowanego ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego na rzecz darczyńcy. Zobowiązania wynikające dla wnioskodawcy z umowy o mieszkaniowy kredyt hipoteczny nie mogą rzutować na prawo do uzyskania przez M. K. pomocy finansowej. Bezsporne jest, iż M. K. otrzymał lokal mieszkalny na podstawie umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego, czyli prawo funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby zostało zaspokojone. Powyższy stan faktyczny oznacza, iż M. K. utracił tym samym prawo do skutecznego ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej w oparciu o przepisy ustawy o ABW oraz AW. Z tych też względów funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Świadczy o tym treść § 2 ust. 3 wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 108 ust. 5 ustawy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 maja 2003r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (Dz. U. Nr 84, poz. 777 ), który określa jakimi dokumentami funkcjonariusz ABW potwierdza fakt: 1) ubiegania się o uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu albo 2) uzyskania lokalu mieszkalnego lub domu, jeżeli w dniu jego uzyskania przysługiwało mu prawo do lokalu mieszkalnego. Takimi dokumentami w odniesieniu do lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej są w szczególności: 1) umowa albo przydział lokalu mieszkalnego ze spółdzielni mieszkaniowej, 2) umowa kupna lokalu sporządzona w formie aktu notarialnego, albo umowa przedwstępna kupna lokalu mieszkalnego zawarta z osobą prawną bądź fizyczną. Ustawodawca zatem nie wskazał, aby nabycie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego pod tytułem darmym mogło stanowić przesłankę do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Dowód w postaci umowy kredytu hipotecznego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie przesądza o poniesieniu kosztów finansowych w celu uzyskania lokalu, albowiem w świetle postanowień tej umowy kredytobiorcy to: K. K., M. K. oraz K. K. (żona), którzy otrzymali kredyt hipoteczny z przeznaczeniem na wykup zajmowanego lokalu. Nie zmienia tego również fakt, że z przedstawionego przez funkcjonariusza wydruku historii spłaty kredytu wynika, iż spłaca on ten kredyt. Niemniej jednak bezspornie z treści aktu notarialnego z dnia [...] października 2011 r. wynika, że lokal, na który zaciągnięto kredyt nabyła wyłącznie matka skarżącego – K. K. W ocenie Sądu trafne jest zatem stanowisko organu, że ustawodawca w art. 108 ust. 1 ustawy użył pojęcia "uzyskanie lokalu" w rozumieniu uzyskania odpłatnego, a nie umowy darowizny. Rozpoznając niniejszą sprawę wskazać należy również na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w orzeczeniu o sygn. akt I OSK 1025/05 z dnia 6 lipca 2006 r., w którym wystąpił niemal identyczny stan sprawy, a które w pełni podziela skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę. NSA oddalając skargę kasacyjną od wyroku o sygn. akt I SA/Wa 536/04 z dnia 24 maja 2005 r. wskazał, że "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowi jedną z form realizacji prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego, którego celem jest zapewnienie funkcjonariuszowi mieszkania w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie przywilejem jako takim związane jest prawo do uzyskania pomocy finansowej. Nie każdy funkcjonariusz taką pomoc może uzyskać, bowiem nie jest to świadczenie związane jedynie z samym faktem pełnienia służby. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 108 ust. 1 ww. ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, przysługuje na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Oznacza to, że określona kwota pieniężna z budżetu Agencji zostaje przyznana funkcjonariuszowi, jeżeli musi on ponieść określone wydatki finansowe na uzyskanie danego lokalu mieszkalnego. W niniejszej sprawie darowiznę stanowiło nieodpłatne przeniesienie spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu co oznacza, iż nastąpiło przysporzenie majątku skarżącego o określoną wartość tego prawa. Jeżeli więc skarżący na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie poniósł wydatków, bo uzyskał go pod tytułem darmym (causa donandi), to, nie mógł uzyskać pomocy finansowej na podstawie art. 108 ust. 1 ww. ustawy z dnia 24 maja 2002 r. Podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z zaciągnięciem i spłatą kredytu na przedmiotowy lokal nie mają znaczenia w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Bezsporne bowiem jest, iż kredyt ten był zaciągnięty m. in. przez skarżącego, ale na zakup lokalu przez rodziców skarżącego. Kwestie wzajemnej pomocy i wzajemnych rozliczeń pomiędzy skarżącym a jego rodzicami nie mogą rzutować na prawo do uzyskania przez skarżącego pomocy finansowej. Bowiem skarżący – co już wskazano wyżej – uzyskał lokal mieszkalny w drodze darowizny, a z charakteru takiej pomocy wynika brak po stronie skarżącego ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego na rzecz darczyńcy." Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do uznania, iż podczas postępowania administracyjnego naruszono przepisy postępowania. Sąd uznał bowiem, iż organ dysponował stosownym materiałem dowodowym i właściwie go ocenił, a ustalony stan faktyczny jest bezsporny. Okoliczności mające znaczenie dla oceny, czy skarżący ma prawo do pomocy finansowej w związku z uzyskaniem przedmiotowego lokalu również są bezsporne między stronami. W związku z tym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło