II SA/Wa 1122/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej k.p.a. oraz art.18 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] cofającą S.W. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ rozpatrując przedmiotową sprawę ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 9 listopada 2005 r. Komendant [...] Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego W. z dnia [...] czerwca 2004 r., sygn. akt [...], którym została skazana za poświadczenie nieprawdy w dokumencie stanowiącym fakturę VAT oraz informacją o prowadzonym przeciwko niej postępowaniem w Sądzie Rejonowym W. i Prokuraturze Rejonowej W. Komendant [...] Policji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie do czasu wydania prawomocnych orzeczeń w powyższych sprawach karnych. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że: 1. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...] S.W. został uznany winnym popełnienia czynu z art. 523 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze w zb. z art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i skazany na karę grzywny, 2. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego W. z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt [...] wyżej wymieniony został uznany winnym popełnienia czynu z art. 205 § 1 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 58 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 3 lat próby, 3. wyrokiem Sądu Okręgowego W. z dnia [...] marca 2009 r., sygn. akt [...] uchylono zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego W. z dnia [...] czerwca 2008 r., sygn. akt [...] i stwierdzono, że wyżej wymieniony dopuścił się czynu z art. 586 k.s.h. oraz czynu z art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości i na zasadzie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. umorzono wobec niego postępowanie karne, 4. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego W. z dnia [...] lipca 2008 r., sygn. akt [...] uznano wyżej wymienionego winnym popełnienia czynu z art. 205 § 1 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 3 lat próby oraz wymierzono grzywnę, 5. toczą się kolejne postępowania karne przed Sądem Okręgowym w W., tj.: w sprawie o sygn. akt [...] o czyn z art. 284 § 2 k.k. (przywłaszczenie powierzonej rzeczy ruchomej) w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz przed Sądem Rejonowym W. w sprawie o sygn. akt [...] o czyn z art. 284 § 2 k.k. W związku z tym, Komendant [...] Policji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. podjął zawieszone postępowanie w przedmiotowej sprawie. Organ I instancji uznał, że powyższe ustalenia w pełni pozwalają na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 powołanej ustawy o broni i amunicji decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. cofnął jej pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Od tej decyzji S.W. złożył odwołanie, podnosząc, iż nie ma żadnego związku pomiędzy faktem skazania go prawomocnymi wyrokami za popełnione przestępstwa oraz toczącymi się przeciwko niemu postępowaniami karnymi o inne przestępstwa, a zaliczeniem go do osób, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jednocześnie stwierdził, że organ I instancji nie wziął pod uwagę okoliczności świadczących o nim pozytywnie, tj. długoletniego posiadania broni myśliwskiej zgodnie z przepisami prawa oraz opinii z macierzystego koła łowieckiego. W jego ocenie brak jest podstaw prawnych i faktycznych do cofnięcia mu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń, w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny, co oznacza, iż organ Policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności jest obowiązany do cofnięcia stronie pozwolenia na broń. Podkreślił, że ustawodawca istnienie obawy, określonej w powyższym przepisie jako przesłanka cofnięcia pozwolenia, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, związał wprost z popełnieniem przez posiadacza pozwolenia na broń przestępstwa przeciwko mieniu (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09). Ponadto wykładnia treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji prowadzi do wniosku, że katalog okoliczności, w tym przestępstw, których popełnienie lub o których oskarżenie może wzbudzić obawy niezgodnego z prawem użycia broni palnej jest otwarty. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności". Norma ta stanowi dla organów Policji wytyczną interpretacyjną w sprawach dotyczących pozwoleń na broń, a tym samym daje tym organom możliwość oceny postępowania posiadacza broni (bez względu na rodzaj broni), pod kątem dyspozycji tego przepisu także w przypadku popełnienia innych rodzajów przestępstw, osądzonych prawomocnym wyrokiem skazującym lub o popełnienie których postawiono mu zarzut w postępowaniu karnym. Zdaniem organu odwoławczego zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza spełnienie przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, gdyż S.W. dopuścił się różnego rodzaju czynów bezprawnych, w tym przestępstw przeciwko mieniu, a także stoi pod zarzutem popełnienia dwóch takich przestępstw (przywłaszczenie powierzonej rzeczy ruchomej), a więc wskazanych przez ustawodawcę jako przesłanka uzasadnionej obawy możliwości użycia broni w sposób sprzeczny z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego. Od posiadaczy broni bowiem (bez względu na rodzaj broni), oczekuje się szczególnego przestrzegania porządku prawnego, z uwagi na ścisły związek prawa do broni z wymogami ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego też dostęp do niego podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji i uzyskać je można za zgodą właściwego organu, wyrażoną w decyzji administracyjnej. Nie jest więc kwestią obojętną dla interesu społecznego, że osoba posiadająca pozwolenie na broń narusza porządek prawny. Komendant Główny Policji wskazał, że cofnięcie stronie powyższego uprawniania nie jest karą w rozumieniu przepisów prawa karnego, a administracyjnoprawnym skutkiem naruszenia przez nią przepisów prawa, tj. popełnienia przestępstw, za które została ona skazana prawomocnym wyrokiem sądu, a także faktem toczących się przeciwko niej postępowań o inne przestępstwa. Podał także, że na ocenę organów Policji nie mogą mieć wpływu pozytywne opinie środowiskowe o stronie, bowiem nie eliminuje to ustawowych przesłanek cofnięcia mu prawa do posiadania broni. Obligatoryjny charakter zastosowanego w niniejszej sprawie normy prawa materialnego wyklucza możliwość zachowania stronie pozwolenia na broń, nawet jeśli część dowodów korzystnie o niej świadczy. Zarzuty wyżej wymienionego zawarte w odwołaniu również nie mogą więc mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ustawodawca nie związał istnienia uzasadnionej obawy z warunkiem niezgodnego z prawem użycia broni palnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S.W. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. zarzucając jej naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wnoszący skargę podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podając, że wszelkie postawione mu zarzuty dotyczą prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Podkreślił, iż choć wchodził w konflikt z prawem w ramach tej działalności to jego zachowania nie miały jakiegokolwiek związku z posiadaniem broni palnej myśliwskiej. Żaden bowiem z zarzutów nie dotyczył przemocy, agresji czy też groźby. W jego ocenie obawa, o której mowa w ustawie o broni i amunicji, musi być realna, a konkretne zachowanie posiadacza broni wiązać się z faktem jej posiadania i możliwością użycia w celu sprzecznym z tym interesem. Ponadto zwrócił uwagę, że jest myśliwym zrzeszonym od wielu lat w kole łowieckim i cieszy się nieposzlakowaną opinią. Posiadanie zaś broni nie jest przywilejem czy wyróżnieniem, a więc organy Policji naruszyły konstytucyjną zasadę wolności i swobód obywatelskich. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Natomiast stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że organ jest zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Posiadanie broni jest więc w polskim systemie prawnym ściśle reglamentowane i ograniczone przepisami ustawy o broni i amunicji w interesie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje w kierunku zaostrzenia wymogów stawianych osobom posiadającym broń lub ubiegającym się o jej posiadanie. Świadczyć może o tym zmiana brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, dokonana przez art. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 52, poz. 451), rozszerzająca krąg osób, którym posiadanie broni powinno być ograniczone także na takie osoby, które naruszając obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, działając przeciwko szczególnie chronionym dobrom takim jak życie, zdrowie lub mienie, nie posługiwały się przemocą lub groźbą bezprawną. W tym aspekcie zauważenia wymaga, iż pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W związku z tym osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1781/05, Lex nr 190907). We wcześniejszym orzecznictwie sądów administracyjnych brak było spójności, w zakresie czy sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, czy też niezbędne jest dodatkowe wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Powyższe rozbieżności przesądzone zostały uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 - Lex nr 527545, w której stwierdzono, że: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.)". Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż sam fakt skazania za popełnienie takiego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, opowiadając się za bardziej rygorystycznym podejściem orzecznictwa odnośnie wymogów stawianych posiadaczom broni. W powołanej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do użytego w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji sformułowania "w szczególności", stwierdził bowiem, że: "W języku polskim i technice legislacyjnej użycie zwrotu "w szczególności" oznacza bliższe wskazanie osób, sytuacji, zdarzeń, które należą do określonego wcześniej w sposób szerszy kręgu pojęciowego. Skoro zatem w omawianym przepisie określono najpierw "osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego", a następnie wskazano, że "w szczególności" są to osoby "skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu", to niewątpliwie z woli ustawodawcy krąg osób wymienionych w grupie pierwszej – szerszej, obejmuje w całości krąg osób wymienionych po słowach "w szczególności". Tak zatem można przyjąć, że niejako wewnątrz kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wyróżnia się "podkategorię" osób, w przypadku których sam ustawodawca przyjmuje, że są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa. Sama zaś przesłanka odnosząca się do osób skazanych za określone przestępstwo ma charakter bardziej obiektywny, niż w przypadku osób wymienionych na wstępie przepisu, tak określona "podkategoria" obejmuje jedynie osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Z uwagi na powyższe stwierdzić zatem należy, iż użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął i co do nich istnieje obawa z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący". Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, iż bezsporny jest fakt, że S.W. został dwukrotnie skazany prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego W.: z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...] lipca 2008 r., sygn. akt [...] za czyny z art. 205 § 1 k.k. z 1969 r., tj. przestępstwa oszustwa wymierzone przeciwko mieniu, o czym świadczy informacja z Krajowego Rejestru Karnego z dnia [...] września 2009 r. (karta nr 287 akt administracyjnych). Ponadto wobec strony toczą się dwa postępowania karne o czyny z art. 284 § 2 k.k. obecnie obowiązującego kodeksu karnego, które stanowią przestępstwo przywłaszczenia powierzonej rzeczy ruchomej, a więc godzą w mienie. Niewątpliwie więc, w świetle powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, spełniona została przesłanka, iż w stosunku do skarżącego, jako posiadacza broni, istnieje uzasadniona obawa użycia jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tej sytuacji zatem obowiązkiem właściwego organu Policji było cofnięcie S.W. pozwolenia na broń palną myśliwską. W tej sytuacji zarzuty skargi dotyczące braku związku przyczynowego pomiędzy posiadaniem broni, a popełnionymi przestępstwami oraz nieuwzględnienia pozytywnych opinii o skarżącym, nie mają żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, skoro "uzasadniona obawa" wynika wprost z rodzaju przestępstw, których dopuścił się S.W., a tym samym nie jest konieczne wykazywanie jej wystąpienia w drodze postępowania dowodowego. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.