II SA/Wa 1123/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi C. M. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - Rejonowa Wojskowa Komisja Morsko – Lekarska w G. orzeczeniem nr [...]z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 16, § 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postepowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.) oraz § 5 ust. 1 i 7, ust. 2 i 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), rozpoznała u C. M.: a. schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej: 1. przebyta [...] (czerwiec 2003 r.) u osoby z przewlekłym zespołem bólowym kręgosłupa lędźwiowo- krzyżowego na podłożu wielopoziomowej [...] – § 34 pkt 7; 2. przebyta [...] z powodu [...] z następowymi masywnymi [...] – § 62 pkt 3, § 46 pkt 5; 3. przebyta operacja olbrzymiej nawrotowej [...] o przemieszczającej struktury [...] § 82 pkt 2; b. schorzenia współistniejące: 4. cukrzyca typu [...] – § 54 pkt 4; 5. komorowe zaburzenie [...] w wywiadzie – § 38 pkt 1; 6. [...] w okresie remisji objawowej – § 38 pkt 1; 7. przebyta operacja [...] prawej – § 26 pkt 9; 8. przebyta operacja [...] – § 26 pkt 3. Określiła w związku z tym kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej: kategoria N – zał. 1 grupa II – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Ponadto orzekła w zakresie braku związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową oraz trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. W uzasadnieniu podała, że zawartych w orzeczeniu ustaleń dokonała w oparciu o posiadaną dokumentację lekarską i orzeczniczą oraz aktualne wyniki badań i konsultacji specjalistycznych. C. M. odwołał się od powyższego orzeczenia w części określającej kategorię zdolności N-trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej podnosząc, że jest ono niezgodne z jego stanem zdrowia. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., na podstawie § 12 pkt 1 i § 27, § 29, § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości o trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie wydane w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu wskazała, iż z analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej wynika, że badany przebył w czerwcu 2013 r. operację[...] , natomiast w badaniu MRI kręgosłupa lędźwiowego z [...] maja 2013 r. wykazano obniżenie [...] oraz zmniejszenie uwodnienia [...] , rozpoznano uwypuklenia [...] , i [...] oraz ześlizg [...] i [...] w płytkach granicznych trzonów [...] oraz [...]. Organ stwierdził, że u badanego występują nasilone zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowego wymagające prowadzenia oszczędzającego trybu życia. Nadmienił również, iż wykowana operacja [...] powikłanej masywnymi [...] u osoby z rozpoznaną [...], powoduje upośledzenie funkcji [...]. Ponadto podniósł, że badany wymaga też stosowania rehabilitacji ruchowej kręgosłupa i diety cukrzycowej. W skardze na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. M. zarzucił mu: - utrzymanie w mocy rażąco niskiej oceny stanu jego zdrowia niepopartej badaniami specjalistycznymi, przez co nie został wypełniony zapis art. 5 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, - sprzeczność z wcześniej wydanymi orzeczeniami oraz oparcie się w części na wynikach badań wykonanych i dostarczonych przez niego w dobrej wierze, - nieuwzględnienie zgody wydanej przez lekarza medycyny pracy na wykonywanie zadań służbowych na stanowisku z określeniem warunków i rodzaju pracy, - brak adnotacji o szczególnych wymaganiach zdrowotnych na zajmowanym stanowisku oraz uznanie za niezdolnego do służby bez szczegółowych aktualnych badań, - wskazanie prowadzenia oszczędzającego trybu życia, który jest naturalnym pooperacyjnym zaleceniem lekarskim, został wyolbrzymiony i nie uwzględnia poprawy jego stanu zdrowia, odbytej rehabilitacji i niekorzystania ze zwolnień lekarskich od powrotu do pracy. W uzupełnieniu skarżący podał, iż Centralna Wojskowa Komisja Lekarska nie wzięła pod uwagę zarzutów odwołania co do użytego w orzeczeniu stwierdzenia "w trakcie nadzoru chirurgicznego" oraz pominęła wcześniej wydane orzeczenia nr [...] i nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. Skarżący stwierdził też, że czuje się skrzywdzony sposobem potraktowania jego odwołania, zaś zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w oparciu o art. 111 pkt 3 i art. 115 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uznał za najbardziej restrykcyjny tryb zwolnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w zakresie ustalenia zdolności do służby wojskowej oraz odrzucenie w części dotyczącej ustalenia związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, ustalenia inwalidztwa i grupy inwalidzkiej jako niedopuszczalnej z powodu braku kognicji sądu administracyjnego. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne i prawne, natomiast w odniesieniu do wniosku o odrzucenie skargi powołał się na orzecznictwo sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniona w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1414), zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. W ustępie 2 pkt 1 ww. przepisu art. 5 stanowi się, że do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się żołnierza zawodowego – z urzędu albo na jego wniosek. W myśl z kolei art. 5 ust. 6 powołanej ustawy, ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: 1. kategoria Z – zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, a. kategoria Z/O – zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, b. kategoria N – trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Wreszcie wedle art. 5 ust. 7 ustawy, orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej. Ponadto w przepisie art. 5 ust. 8 ustawy, ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Regulację taką stanowi rozporządzenie Ministra Oborny Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.), dalej "rozporządzenie z 08.01.2010 r.". Przepisy wskazanego rozporządzenia nie zawierają odesłania do stosowania w sprawach nieregulowanych odpowiednio przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267), dalej "kpa". W orzecznictwie przyjmuje się, że tryb postepowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia z dnia 08.01.2014 r. ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego w pełni zastosowania rygory kpa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 686/11, Lex nr 9940/14). Ponadto w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez Sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania w zakresie ustalenia stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności do służby wojskowej, była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 676/11, Lex nr 1086922). Nie jest natomiast rolą sądu administracyjnego ocena prawidłowości dokonanego rozpoznania schorzeń i ułomności pod względem medycznym, gdyż nie posiada on w tym zakresie żadnej wiedzy. Podkreślenia wymaga, iż wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, a ich orzeczenia dzielą się na dwie grupy (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1203/04, publ. w internecie – http:// oczenienia.nsa.gov.pl). Pierwsza grupa orzeczeń obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów wojskowych rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Na takie orzeczenia służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż mają one charakter decyzji rozstrzygających istotne sprawy – zdolność do służby wojskowej. Drugą grupę orzeczeń stanowią natomiast orzeczenia ustalające związek rozpoznawanych schorzeń za służbą wojskową bądź określające inwalidztwo, dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Takie orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, wyłączona jest w odniesieniu do nich kontrola administracyjna. Potwierdzeniem powyższego jest zarówno stanowisko zawarte w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP9/99 (OSNP 2000/5/167), jak i uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47). W niniejszej sprawie wbrew argumentom organu, skarżący przedmiotem skargi uczynił jedynie orzeczenie dotyczące kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, co potwierdza także treść odwołania od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Morsko-Lekarksiej w G., w której zakwestionował on ustalone rozpoznanie schorzeń skutkujące zaliczeniem go do kategorii N – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Stąd też wniosek organu o odrzucenie skargi w części odnoszącej się do związku rozpoznawanych schorzeń ze służbą wojskową oraz ustalonego inwalidztwa, nie mógł być uwzględniony przez Sąd. Zasadny jest natomiast wniosek Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej o oddalenie skargi w zakresie ustalenia zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej z uwagi na jej bezzasadność. C. M. został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Morsko – Lekarskiej w G. z urzędu w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia dalszej zawodowej służby wojskowej z powodu pogorszenia stanu zdrowia, uniemożliwiającego lub utrudniającego wykonywanie zadań służbowych, a do skierowania dołączone zostały dokumenty dotyczące stanu zdrowia żołnierza zawodowego i mogące mieć znaczenie dla ustalenia związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową (§ 14 rozporządzenia z 08.01.2010 r.). Zgodnie z treścią § 22 ust. 1 rozporządzenia z 8 stycznia 2010 r., wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 14 (...). Tak też postąpiła Rejonowa Komisja Morsko – Lekarska w G. ustalając schorzenia powodujące niezdolność do służby, schorzenia współistniejące oraz określając kategorię zdolności do służby wojskowej. Z orzekanym przeprowadzono wywiad chorobowy oraz skierowano do badań lekarsko-specjalistycznych. Konsultacje specjalistyczne przeprowadzili lekarze z [...] Szpitala Marynarki Wojennej w G. o specjalnościach: chirurg, dermatolog, lekarz chorób wewnętrznych, laryngolog, neurolog, okulista, ortopeda, psychiatra i psycholog, dokonując stosownych wpisów w karcie badań. Ponadto przeprowadzono również laboratoryjne badania krwi i moczu orzekanego, uwzględniono też wyniki badań oraz informację z kart leczenia szpitalnego skarżącego, w tym: - ze szpitala klinicznego nr [...] PUM w S. – Klinika [...] – pobyt w szpitalu od [...].02. do [...].02.2013 r. – z rozpoznaniem [...] olbrzymia [...] - wynik badania diagnostycznego z E. w G. z dnia [...].04.2013 r. kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego oraz z dnia [...].06.2013 r. tego samego kręgosłupa; - wyniki badań rezonansu magnetycznego z dnia [...].05.2013 r. kręgosłupa lędźwiowego, a także kartę informacyjną z leczenia szpitalnego w [...] Centrum Traumatologii w G. Oddział [...] pobyt od [...].06 do [...] .06.2013 r. z rozpoznaniem: [...]. Na tej podstawie komisja rozpoznała u niego schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej, tj.: 1. przebytą [...] (czerwiec 2013 r.) u osoby z przewlekłym zespołem bólowym kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego na podłożu wielopoziomowej [...], 2. przebytą [...] z następowymi masywnymi[...] – w trakcie nadzoru chirurgicznego; 3. przebytą operację olbrzymiej nawrotowej [...]. 4. Powyższe schorzenia, zgodnie z załącznikiem Nr 1 do rozporządzenia z 08.01.2010 r., wymienione odpowiednio w § 34 pkt 7, § 62 pkt 3, § 46 pkt 5 i § 82 pkt 2, powodują zakwalifikowanie skarżącego do kategorii N, grupa II – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Komisja rozpoznała również schorzenie współistniejące w postaci cukrzycy typu [...], [...] (odpowiednio – § 54 pkt 4, § 38 pkt 1, § 35 pkt 6 i § 26 pkt 9 i 3 wymienionego załącznika). Natomiast Centralna Wojskowa Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania, w myśl § 25 ust. 4 rozporządzenia z 08.01.2010 r., zajęła stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. Wbrew opinii skarżącego, nie miała ona obowiązku przeprowadzać ponownych badań, gdyż zgodnie z przywołanym przepisem, tylko w razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. Ponadto po dokonaniu analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej CWKL stwierdziła u skarżącego obniżenie [...]. Swoje orzeczenie uzasadniła zaś stwierdzeniem, że badany wymaga w szczególności prowadzenia oszczędzającego trybu życia, rehabilitacji ruchowej kręgosłupa oraz stosowania diety cukrzycowej. Nie sposób zatem przyjąć, by orzeczenie powyższe abstrahowało od ustaleń faktycznych niniejszej sprawy. Nie zasługują również na uwzględnienie pozostałe zarzuty podniesione w skardze. Chybiony jest zarzut, że Centralna Komisja nie wzięła pod uwagę zgody lekarza medycyny pracy na wykonywanie przez skarżącego zadań służbowych na swoim stanowisku. Zasadnie organ uznał, że lekarz medycyny pracy nie przeprowadza badań medycznych i oceny ich wyników pod kątem przydatności badanego do zawodowej służby wojskowej, lecz prowadzi badania profilaktyczne (wstępne, okresowe i kwartalne) pod kątem wpływu na badanego środowiska pracy. Zatem jego opinia ma znaczenie jedynie przy diagnostyce, leczeniu i profilaktyce chorób zawodowych, a nie przy ocenie przydatności do zawodowej służby wojskowej. Również powoływanie się przez skarżącego na orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z 2006 i 2007 r., stwierdzające jego zdolność do służby wojskowej, nie mogły mieć znaczenia dla oceny stanu zdrowia, gdyż chodzi o aktualny stan zdrowia, a nie ten sprzed kilku lat. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.