II SA/Wa 1130/21
WyrokWSA w Warszawie2021-09-09
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Ewa Kwiecińska, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawcy przysługuje świadczenie pieniężne z tytułu wypłaconej pracownikowi odprawy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, jeśli pracownik w momencie powołania nie posiadał statusu żołnierza rezerwy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pracodawcy przysługuje świadczenie pieniężne z tytułu wypłaconej pracownikowi odprawy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, nawet jeśli pracownik w momencie powołania nie posiadał statusu żołnierza rezerwy. Prawo do świadczenia nie jest uzależnione od posiadania przez pracownika statusu żołnierza rezerwy w chwili powołania, a jedynie od poniesienia przez pracodawcę kosztów związanych z wypłatą odprawy. Termin na złożenie wniosku o świadczenie rozpoczyna bieg od dnia zwolnienia żołnierza z pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, a nie od przeniesienia go do rezerwy.Stan faktyczny
Bank Spółdzielczy wypłacił swojemu pracownikowi, L. K., odprawę w związku z jego powołaniem do terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Bank wystąpił o świadczenie pieniężne od organów wojskowych, jednak odmówiono mu wypłaty, argumentując, że L. K. nie posiadał statusu żołnierza rezerwy w momencie powołania. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej, bank zaskarżył decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] i zasądził od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz Banku Spółdzielczego zwrot kosztów postępowania w kwocie 480 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2021 r. sprawy [...] Banku Spółdzielczego z siedzibą w [...] na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], 2. zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz strony skarżącej [...] Banku Spółdzielczego z siedzibą w [...] kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Bank Spółdzielczy z siedzibą w [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z [...] stycznia 2021 r. (nr [...]) o odmowie wypłaty skarżącemu świadczenia pieniężnego za okres pełnienia w październiku 2019 r. terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez L. K., pracownika tego podmiotu.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że [...] Bank Spółdzielczy z siedzibą w [...] w dniu [...] grudnia 2019 r. zwrócił się do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] o wypłatę świadczenia pieniężnego w związku z zatrudnieniem L. K., który w okresie od [...] do [...] października 2019 r. pełnił terytorialną służbą wojskową rotacyjnie i któremu na mocy art. 125 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1430 ze zm.) pracodawca wypłacił odprawę pieniężną w wysokości 1950 zł.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją z [...] stycznia 2020 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 134a ust. 1 i ust. 2, ust. 5 - 7 w zw. z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1541), § 1 pkt 1 lit c, § 4 ust. 1, § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1837), odmówił [...] Bankowi Spółdzielczemu z siedzibą w [...] wypłaty świadczenia pieniężnego za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez L. K. w październiku 2019 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że art. 134a ust. 1 ustawy przyznaje pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy, posiadającego nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem obrony terytorialnej, prawo do świadczenia pieniężnego, jednakże ust. 2 tego artykułu ogranicza krąg pracodawców uprawnionych do tego świadczenia tylko do pracodawców, którzy ponieśli koszty związane z powołaniem do pełnienia służy wojskowej żołnierza rezerwy. L. K. w momencie powołania do pełnienia terytorialnej służby wojskowej na szkolenie podstawowe nie był żołnierzem rezerwy (w rozumieniu art. 99 ust. 1 ustawy) i w związku z tym nie ma podstaw do przyznania jego pracodawcy wnioskowanego świadczenia.
[...] Bank Spółdzielczy z siedzibą w [...] złożył odwołanie od tej decyzji, w którym zarzucił organowi I instancji nieprawidłową wykładnię art.134 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.
Odwołujący się podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z 14 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 578/18 i z 22 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 579/18 wywiódł, że z art. 134a ust. 1 ustawy, w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U., poz. 2138), jednoznacznie wynika, że wolą ustawodawcy było objęcie świadczeniem pieniężnym, o którym mowa w tym przepisie, zarówno pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem rezerwy, posiadającym nadany przydział kryzysowy jak i żołnierza obrony terytorialnej, zaś pozostawienie w ust. 2 art. 134a ustawy wyłącznie określenia "żołnierz rezerwy" jest oczywistą omyłką. Nie sposób bowiem doszukać się "racjonalnych względów celowościowych", które mogłyby przemawiać za przyjęciem, że zwrot kosztów w formie świadczenia dotyczyć ma tylko pracodawcy, który zatrudnia żołnierzy rezerwy lecz już nie żołnierzy obrony terytorialnej.
Szef Sztabu Generalnego Wojska Wojskowego decyzją odwoławczą z [...] stycznia 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. i art. 134a w zw. z art. 99 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ II instancji w uzasadnieniu tej decyzji podał, że podziela zapatrywanie sądu administracyjnego wyrażone w wyrokach powołanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji, odnośnie "oczywistej sprzeczności wewnątrzystemowej przepisu i systemu prawa odnoszącego się do istoty pełnienia terytorialnej służby wojskowej", jednakże wyroki te "pomijają znaczenie" art. 134a ust. 5 i ust 7 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Powołując się na te ostatnie przepisy uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe, nie podzielił natomiast jego uzasadnienia. Stwierdził, że art. 134a ust. 2 ustawy nie stanowi samodzielnej podstawy do uzyskania świadczenia przez pracodawcę. Prawo do tego świadczenia jest bowiem uzależnione od spełnienia innych jeszcze, prawnie określonych przesłanek.
Organ przyznał, że na gruncie przepisów ustawy nie jest możliwe bycie jednocześnie żołnierzem rezerwy i żołnierzem w czynnej służbie wojskowej, zarówno w przypadku pełnienia terytorialnej służby wojskowej, jak i odbywania ćwiczeń wojskowych oraz pełnienia okresowej służby wojskowej. Z kolei art. 134a ust. 5 ustawy stanowi, że pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty szefowi wojewódzkiego sztabu wojskowego, nie później niż przed upływem dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy z pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, a zatem przewiduje termin prawa materialnego na złożenie wniosku o rekompensatę. Z tego wynika, zdaniem organu, że żołnierz OT, o którym mowa w art. 134a ust. 1 uzyskuje przymiot żołnierza rezerwy dopiero z dniem następnym po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej lub z upływem okresu powołania, określonego w karcie powołania. Z tą też chwilą (przeniesienia do rezerwy) pracodawca pracownika – żołnierza zwolnionego z odbywania terytorialnej służby wojskowej nabywa prawo do świadczenia pieniężnego, przewidzianego w art. 134a ust. 1 ustawy.
W trakcie pozostawania w czynnej służbie wojskowej może pełnić terytorialną służbę wojskową rotacyjnie w formach: szkolenia podstawowego, uzupełniającego, rozłożonego na kilka okresów w ciągu czterech miesięcy, w dniach wolnych od pracy oraz w trybie natychmiastowego stawiennictwa na wezwanie dowódcy jednostki wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień, a także może być kierowany na kurs podoficerski, oficerski, lub szkolenie specjalistyczne. Ze względu zaś na nieustaloną w chwili powołania całkowitą liczbę dni TSW pełnionych rotacyjnie, reguły określone w art. 134a ust. 8, a w konsekwencji także ust. 10 tej ustawy można, według organu, zastosować dopiero po spełnieniu przesłanek określonych w ust. 1-5 tego artykułu.
L. K. został powołany do pełnienia terytorialnej służby wojskowej na podstawie karty powołania z [...] września 2019 r. na okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2020 r. Rozkazem dziennym z [...] października 2020 r. przedłużono pełnienie terytorialnej służby wojskowej na kolejny, bezpośrednio następujący okres (od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2023 r.). Zatem L. K. nadal pozostawał w czynnej służbie wojskowej, ponieważ nie został przeniesiony do rezerwy i dlatego jego pracodawca nie nabył prawa do omawianego świadczenia pieniężnego.
[...] Bank Spółdzielczy z siedzibą w [...] w skardze do Sądu na opisaną decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego zarzucił, że została wydana z naruszeniem art. 134a ust.1, i ust.7 w zw. z art. 99 oraz art. 134a ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z [...] stycznia 2020 r. oraz zasądzenie od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podał m. in., że na podstawie art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, wypłacił swojemu pracownikowi odprawę w związku z powołaniem po raz pierwszy do terytorialnej służby wojskowej. Bank zakwestionował zapatrywanie organu, że prawo do rekompensaty powstaje dopiero po zwolnieniu z obowiązku służby i uzyskaniu statusu żołnierza rezerwy, stosownie do literalnego brzmienia przepisu art. 134 a ust. 5 ustawy. Zdaniem skarżącego, powołany przepis wskazuje jedynie, do kiedy pracodawca może ubiegać się o przyznanie tego świadczenia. Zarówno przepisy ustawy, a także wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz.U. z 2019 r. poz.837) nie wiążą terminu do wystąpienia z wnioskiem o zwrot wypłaconej pracownikowi odprawy, z faktem zwolnienia z terytorialnej służby wojskowej i uzyskania przez niego statusu żołnierza rezerwy. W przeciwnym wypadku wypłata pracodawcy świadczenia pieniężnego mogłaby zostać odroczona na bliżej nieokreślony czas albo nie nastąpiłaby w ogóle, np. z powodu zmiany pracodawcy przez pracownika po powołaniu do terytorialnej służby wojskowej lub też w związku z likwidacją pracodawcy. Byłoby to oczywiście sprzeczne z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą równego traktowania pracodawców.
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie (jako nieopłaconej), ewentualnie oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów w niej zawartych, podniósł m, in., że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a.) i w świetle tych przepisów, prawo pracodawcy do uzyskania rekompensaty wypłaconej odprawy (za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie), uzależnione jest od uzyskania przez tego pracownika statusu żołnierza rezerwy. Ustawodawca używa bowiem w art. 134a ust. 1 powołanej ustawy wyrażenia: "Pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego (...) żołnierzem OT (...)", a zatem wiąże prawo do rekompensaty z istnieniem ciągłości związku, relacji pracowniczej między pracodawcą a żołnierzem OT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 125 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby.
W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że pracownik, któremu skarżący ([...] Bank Spółdzielczy z siedzibą w [...]) wypłacił odprawę powołany został do terytorialnej służby wojskowej na szkolenie podstawowe (szkolnie dla osób niebędących żołnierzami rezerwy) na okres od [...] października do [...] października 2019 r. i nie posiadał statusu żołnierza rezerwy, o którym mowa w art. 99 ust.1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 134a ust. 1 powołanej ustawy, pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT przysługuje świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza. Świadczenie, jak stanowi art. 134a ust. 2, obejmuje wyłącznie rekompensatę kosztów, bez kwot wynagrodzenia, poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia, na podstawie umowy o pracę na czas określony, nowego pracownika w celu zastępstwa żołnierza rezerwy, o którym mowa w ust. 1, lub z tytułu powierzenia tego zastępstwa innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy, a także wypłaty żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art. 125.
W świetle powyższego nie jest sporne, co prawidłowo stwierdził organ II instancji w zaskarżonej decyzji, że świadczenie, o którym mowa w tych przepisach obejmuje odprawę wypłaconą przez pracodawcę.
W rozpatrywanej sprawie powstały wątpliwości i zarazem rozbieżności co do tego, czy prawo do świadczenia przysługuje wyłącznie pracodawcy, którego pracownik powołany do pełnienia terytorialnej służby wojskowej posiadał status żołnierza rezerwy. Na takim stanowisku stanął organ I instancji wywodząc na podstawie art. 134 ust. 2 ustawy, że ten przepis ogranicza krąg pracodawców uprawnionych do świadczenia pieniężnego tylko do pracodawców, którzy ponieśli koszty związane z powołaniem do pełnienia służy wojskowej żołnierza rezerwy. L. K. w momencie powołania do pełnienia terytorialnej służby wojskowej na szkolenie podstawowe nie był żołnierzem rezerwy (w rozumieniu art. 99 ust. 1 ustawy). Dlatego też nie ma podstaw do przyznania jego pracodawcy świadczenia przewidzianego w art. 134a ust. 1 ustawy.
Organ II instancji nie zaakceptował tego uzasadnienia odmowy wypłacenia skarżącemu omawianego świadczenia. Przyznał, w ślad za poglądami wyrażanymi w tej kwestii w orzecznictwie sądów administracyjnych, że "jeżeli by przyjąć, iż art. 134a ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP faktycznie ogranicza możliwość uzyskania świadczenia jedynie do pracodawców, zatrudniających pracowników posiadających status żołnierzy rezerwy, to prowadziłoby to do oczywistej sprzeczności wewnątrzsystemowej przepisu i systemu prawa odnoszącego się do istoty pełnienia terytorialnej służby wojskowej". W związku z tym zdaniem tego organu przepis art. 134a ust. 2 ustawy nie może być traktowany jako samodzielna podstawa oceny prawa do tego świadczenia. To prawo jest bowiem uzależnione od spełnienia innych jeszcze prawnych przesłanek określonych w art. 134a ust. 5 i 7 tej ustawy.
Sąd podziela stanowisko organu II instancji co do tego, że przepis art. 134a ust. 2 nie jest wyłącznie miarodajny dla oceny kręgu pracowników, których powołanie do pełnienia służby wojskowej daje ich pracodawcom prawo do świadczenia określonego w art. 134a ust. 1. Zasadnicze znaczenie ma w tym zakresie ust. 1 tego artykułu. Wykładnia ustępu 2 wymaga więc uwzględnienia całego jego prawnego kontekstu, w szczególności ust. 1, a także pozostałych przepisów art. 134a, w szczególności ust. 5, 8 i 9. Wystarczy tylko zauważyć, że stanowisko oparte wyłącznie na treści art. 134a ust. 2 ustawy głoszące, że prawo do świadczenia przysługuje jedynie pracodawcy, który zatrudniał pracownika posiadającego w chwili powołania do służby status żołnierza rezerwy pozostaje w sprzeczności z przepisami ust. 5, 8 i 9 tego artykułu, które konsekwentnie wiążą prawo do tego świadczenia zarówno z odbywaniem przez żołnierza rezerwy ćwiczeń wojskowych lub pełnieniem przez niego okresowej służby wojskowej jak i z pełnieniem przez żołnierza (niebędącego rezerwistą) terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.
Należy dodać, że zaprezentowana przez organ I instancji wykładnia art. 134a ust. 2 pozostaje również w sprzeczności z treścią art. 134 ust. 11, który stanowi, że wydatki z tytułu wypłaty świadczeń, o których mowa w ust. 1, pokrywa się z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.
Przyjęcie, że prawo do świadczenia przewidzianego w art. 134a ust. 1 nie przysługuje pracodawcy zatrudniającemu pracownika, który w chwili powołania do terytorialnej służby wojskowej nie był rezerwistą oznaczałoby w istocie, że to pracodawca, a nie budżet państwa ponosi koszty z tytułu powołania pracownika do takiej służby.
Sąd nie podziela również stanowiska organu II instancji wiążącego powstanie prawa do świadczenia, o którym mowa w art. 134a ust. 1 z przeniesieniem pracownika - żołnierza odbywającego terytorialną służbę wojskową do rezerwy. Zdaniem Sądu zostało ono oparte na błędnej wykładni ust. 5 art.134a, polegającej na powiązaniu statusu żołnierza rezerwy z pełnieniem terytorialnej służby wojskowej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przyznał, że żołnierz pełniący terytorialną służbę wojskową pozostaje w czynnej służbie wojskowej (co wynika zresztą wprost z art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy). Nie może być więc jednocześnie żołnierzem pełniącym terytorialną służbę wojskową i żołnierzem rezerwy. Jednocześnie organ "zmodyfikował" treść art. 134a ust. 5 stwierdzając, że "Pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty (...) szefowi wojewódzkiego sztabu wojskowego (...) nie później niż przed upływem dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy z (...) pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie", co pozwoliło mu, wbrew wcześniejszej uwadze o niepołączalności statusu rezerwisty i statusu żołnierza pełniącego terytorialną służbę wojskową, połączyć żołnierza rezerwy z pełnieniem służby terytorialnej i przyjąć, że w art. 134a ust. 5 chodzi o żołnierza zwolnionego z pełnienia terytorialnej służby wojskowej, posiadającego status rezerwisty. Tymczasem żołnierz w czynnej służbie terytorialnej nie jest rezerwistą ani nie staje się automatycznie rezerwistą w chwili zwolnienia z tej służby. Może być jedynie przeniesiony do rezerwy. Przepis art. 134a ust. 5 nie może być zatem interpretowany w taki sposób, że prawo do świadczenia wiąże się jedynie ze zwolnieniem z terytorialnej służby wojskowej żołnierza rezerwy lub żołnierza przeniesionego do rezerwy. Z tego przepisu wcale nie wynika, że nabycie świadczenia jest warunkowane przeniesieniem żołnierza zwolnionego z odbywania terytorialnej służby wojskowej do rezerwy.
Zdaniem Sądu błędna wykładnia art. 134a ust. 5 ustawy wynika z odniesienia do żołnierza rezerwy zarówno ćwiczeń wojskowych i okresowej służby wojskowej, jak i terytorialnej służby wojskowej. Nie ulega jednakże wątpliwości, że ustawa wyraźnie odróżnia status żołnierza rezerwy od statusu żołnierza pełniącego terytorialną służbę wojskową, pozostającego w czynnej służbie, wiążąc z tymi statusami różne i odrębne formy pełnienia służby wojskowej. Według art. 100 ust. 1 ustawy obowiązek służby wojskowej żołnierzy rezerwy w czasie pokoju polega na odbywaniu ćwiczeń wojskowych oraz pełnieniu okresowej służby wojskowej. Jak już powiedziano, osoba o statusie żołnierza rezerwy nie może pełnić terytorialnej służby wojskowej, która jest formą czynnej służby wojskowej. Z kolei terytorialna służba wojskowa może być pełniona w jednej z dwóch formach przewidzianych ustawą: rotacyjnie lub dyspozycyjnie (art. 98m ustawy).
To rozróżnienie statusów żołnierza i związanych z nimi form pełnienia służby wojskowej zachowano również w treści art. 134a ust. 1, 5, 8, 9 i 10 ustawy. Jest tam mowa o żołnierzu rezerwy odbywającym ćwiczenia wojskowe lub pełniącym okresową służbę wojskową i żołnierzu pełniącym terytorialną służbę wojskową rotacyjnie. Dlatego też zdaniem Sądu przepis art. 134a ust. 5 nie daje podstaw do łączenia statusu żołnierza rezerwy z pełnieniem terytorialnej służby wojskowej, w sposób uzależniający prawo do świadczenia od posiadania statusu rezerwisty. Prawo pracodawcy do świadczenia z tytułu pełnienia przez pracownika terytorialnej służby wojskowej nie ma związku z posiadaniem przez pracownika statusu żołnierza rezerwy. Przepis art. 134a ust. 5 określa jedynie termin końcowy do złożenia wniosku w sprawie wypłaty świadczenia. Bieg tego terminu rozpoczyna się z chwilą zwolnienia żołnierza z pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, a nie przeniesienia go do rezerwy.
W związku z tym organ II instancji dokonał również błędnej wykładni art. 134a ust. 9 ustawy, przyjmując że obowiązek wypłacenia pracodawcy świadczenia przewidzianego w art. 134a ust. 1 ustawy aktualizuje się po zwolnieniu pracownika -żołnierza z odbywania terytorialnej służby wojskowej i przeniesieniu go do rezerwy. Postawienie warunku przeniesienia do rezerwy wykracza w sposób oczywisty poza niebudzącą raczej wątpliwości treść tego przepisu. Jest tam mowa o ustalaniu i wypłacaniu kwoty świadczenia - w przypadku terytorialnej służby wojskowej - za dany miesiąc pełnienia służby, czyli na bieżąco, nie zaś dopiero po jej zakończeniu i przeniesieniu żołnierza do rezerwy.
Nie ulega natomiast wątpliwości (ta kwestia nie jest sporna w rozpatrywanej sprawie), że świadczenie pieniężne przysługuje pracodawcy, który poniósł (ponosi) koszty związane z powołaniem pracownika do odbycia służby wojskowej, w tym terytorialnej służby wojskowej, a więc pracodawcy, który zatrudnia tegoż pracownika podczas odbywania służby w rozumieniu pozostawania z nim w stosunku pracy.
Przedstawione rozważania faktyczne i przepisy prawa prowadzą do wniosku, że skarga [...] Banku Spółdzielczego z siedzibą w [...] zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z [...] stycznia 2020 r. naruszają art. 134a ust. 1 i ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy procesowej w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie radcy prawnego, reprezentującego skarżącego, w wysokości 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło