II SA/Wa 1135/20
WyrokWSA w Warszawie2021-02-17
Skład orzekający: Danuta Kania, Joanna Kube, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o przyznaniu kategorii naukowej C jednostce naukowej była zgodna z prawem, uwzględniając zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych oraz niewłaściwego uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o przyznaniu kategorii naukowej C była zgodna z prawem. Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie ewaluacyjne zgodnie z przepisami ustawy o zasadach finansowania nauki oraz rozporządzenia wykonawczego, a uzasadnienie decyzji spełniało wymogi formalne. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca uczelnia wniosła skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymującą w mocy decyzję o przyznaniu jej kategorii naukowej C. Uczelnia zarzuciła organowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewłaściwe uzasadnienie decyzji, arbitralność ocen oraz brak ponownego rozpoznania sprawy. Minister w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na zgodność postępowania z prawem i prawidłowość zastosowanych kryteriów oceny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły [...] w [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej – oddala skargę –
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej: "Minister" lub "organ") decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 47 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 87 - dalej: "u.z.f.n.") - po rozpoznaniu wniosku jednostki naukowej Wyższej Szkoły [...] w [...] (dalej: "skarżąca uczelnia", "skarżąca jednostka naukowa" lub "strona skarżąca") z dnia [...] grudnia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] października 2017 r., nr [...], w przedmiocie przyznania tej jednostce naukowej kategorii naukowej C.
Jak wynika z ustaleń organu, Wyższa Szkoła [...] w [...], jako jednostka naukowa, działając na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2154 - dalej: "rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie przyznawania kategorii naukowej" lub "rozporządzenie"), wystąpiła do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o przyznanie kategorii naukowej, przekazując w dniu [...] kwietnia 2017 r. w systemie teleinformatycznym POL-on wypełnioną ankietę.
Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (dalej: "Komitet"), który – w świetle art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki - jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 u.z.f.n., przeprowadził kompleksową ocenę jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej skarżącej jednostki naukowej.
W ramach tych działań, kompleksową ocenę skarżącej uczelni, jako jednostki naukowej, na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadził Zespół ewaluacji HS-3 (zwany dalej "Zespołem"), złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk [...], powołany przez Przewodniczącego Komitetu na podstawie art. 43 ust. 1 u.z.f.n. Ocena skarżącej uczelni została przeprowadzona w grupie wspólnej oceny HS1EK (zwanej dalej: "GWO HS1EK"), do której skarżąca jednostka naukowa została przyporządkowana przez Komitet, zgodnie z § 20 cyt. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie przyznawania kategorii naukowej.
Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie przyznawania kategorii naukowej, przy kompleksowej ocenie skarżącej jednostki naukowej Zespół zastosował następujące kryteria:
1) osiągnięcia naukowe i twórcze,
2) potencjał naukowy,
3) praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej,
4) pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej.
Zespół wyjaśnił, że w celu obliczenia wyników oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" oraz według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" ustalone zostały wartości liczb N i N0, gdzie:
N - oznacza średnią arytmetyczną, z okresu objętego ankietą, liczby pracowników zatrudnionych w jednostce w poszczególnych latach przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych w ramach stosunku pracy, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, ustaloną na podstawie oświadczeń, o których mowa w art. 4c ust. 11 u.z.f.n., o wyrażeniu zgody na zaliczenie ich do liczby pracowników zatrudnionych przy realizacji badań lub prac rozwojowych, składanych przez tych pracowników do celów ubiegania się przez jednostkę o przyznanie środków finansowych na działalność statutową, zaś
N0 - oznacza liczbę pracowników, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, uwzględnianych przy określeniu liczby N, którzy byli zatrudnieni w jednostce łącznie przez co najmniej 3 lata w okresie objętym ankietą i nie byli autorami lub współautorami osiągnięć naukowych i twórczych, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, z wyłączeniem: pracowników inżynieryjno-technicznych; pracowników inżynieryjnych i technicznych; pracowników, którzy w okresie objętym ankietą przebywali na urlopach związanych z rodzicielstwem, udzielonych na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 108 ze zm.), albo pobierali zasiłek chorobowy lub świadczenia rehabilitacyjne w związku z niezdolnością do pracy, w tym spowodowaną chorobą wymagającą rehabilitacji leczniczej łącznie przez okres co najmniej 3 lat.
Na podstawie § 22 ust. 1 cyt. rozporządzenia, Zespół przyznał skarżącej jednostce naukowej odrębną ocenę według każdego z ww. kryteriów kompleksowej oceny.
W ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze", Zespół dokonał oceny osiągnięć, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-6 i 11-13 cyt. rozporządzenia, spośród przedstawionych przez skarżącą jednostkę naukową w złożonej ankiecie, uwzględniając ograniczenia wynikające z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 ww. rozporządzenia.
Zespół wskazał, iż nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy kwalifikowaniu osiągnięć do przyznania punktów z zastosowaniem powyższych ograniczeń jest maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez skarżącą jednostkę naukową w ankiecie i pozytywnie zaopiniowanych przez Zespół.
Zespół stwierdził, że przy zachowaniu powyższych zasad, liczba osiągnięć skarżącej jednostki naukowej uwzględnionych w ramach oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wyniosła 31. Za osiągnięcia te Zespół przyznał skarżącej uczelni łącznie 197,29 punktów, w związku z czym, końcowa ocena według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" obliczona zgodnie z zależnością określoną w załączniku nr 5 do cyt. rozporządzenia wyniosła QI = 18,35 pkt.
W ramach oceny według kryterium II "Potencjał naukowy" Zespół pozytywnie zaopiniował 7 osiągnięć zgłoszonych przez skarżącą jednostkę naukową w ankiecie jednostki naukowej. Ocena według kryterium II "Potencjał naukowy", obliczona według zależności określonej w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże oraz zasad oceny zawartych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, wyniosła QII =19,00 pkt.
W ramach oceny według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół pozytywnie zaopiniował 3 osiągnięcia zgłoszone przez skarżącą jednostkę. Za osiągnięcia te Zespół przyznał skarżącej uczelni łącznie 2,00 punkty, w związku z czym, końcowa ocena według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" obliczona zgodnie z zależnością określoną w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże, wyniosła QIII = 0,19 pkt.
W ramach oceny według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół dokonał oceny najważniejszych osiągnięć jednostki o znaczeniu naukowym, gospodarczym i ogólnospołecznym, zgłoszonych przez nią w ankiecie. Łączna ocena osiągnięć skarżącej jednostki według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" wyniosła QIV = 5,00 pkt.
Zgodnie z § 22 ust. 1 cyt. rozporządzenia, wyniki kompleksowej oceny Zespół przedstawił w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk [...], sporządzonej zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 5 do rozporządzenia.
Opierając się na powyższej szczegółowej ocenie przeprowadzonej przez Zespół, Komisja do spraw Grupy Nauk [...] (zwana dalej: "Komisją"), powołując się na przepis § 22 ust. 6 rozporządzenia, dokonała porównania ocen skarżącej jednostki, przyznanych jej przez Zespół według każdego z czterech ww. kryteriów, z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B, zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO HS1EK - stosując algorytm określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia.
Całkowity wynik punktowy porównania skarżącej jednostki naukowej z każdą z jednostek referencyjnych Komisja obliczyła z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom kompleksowej oceny w zależności od rodzaju jednostki naukowej oraz grupy dziedzin nauki przez nią reprezentowanej - zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 9 do rozporządzenia. W związku z powyższym, Komisja wskazała, że do obliczenia całkowitego wyniku punktowego skarżącej jednostki naukowej wyniki punktowe porównania uzyskanych przez nią ocen według poszczególnych kryteriów z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii A i dla kategorii B zostały wzięte z następującymi wagami:
1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - 65,
2) kryterium II "Potencjał naukowy" - 15,
3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - 5,
4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - 15.
Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych skarżącej jednostce naukowej przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik - 100,00 pkt, porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik - 90,00 pkt, co jak wskazała Komisja, zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia, stanowi podstawę do zaliczenia skarżącej jednostki naukowej do kategorii naukowej C.
W związku z powyższym, Komisja podjęła w dniu [...] października 2017 r. uchwałę, w której zaproponowała przydzielenie skarżącej uczelni kategorii naukowej C.
W dniu [...] października 2017 r. Komisja przekazała uchwałę Przewodniczącemu Komitetu, który - działając na podstawie art. 45 u.z.f.n. - wnioskiem z dnia 13 października 2017 r. wystąpił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o przyznanie skarżącej jednostce naukowej kategorii naukowej C.
Po rozpoznaniu wniosku, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki oraz art. 104 k.p.a., przyznał skarżącej jednostce naukowej - Wyższej Szkole [...] w [...] kategorię naukową C na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej przeprowadzonej w najbliższym terminie określonym przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i ogłoszonym w drodze komunikatu opublikowanego na stronie podmiotowej Ministra w Biuletynie Informacji Publicznej.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 47 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki - decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie przyznania skarżącej jednostce naukowej kategorii naukowej C.
W wyniku złożonej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/18 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).
Sąd uznał, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, dlaczego uznał, że kompleksowa ocena jakości działalności naukowej skarżącej uczelni nie dała podstawy do przyznania jej wyższej kategorii naukowej.
Według Sądu, naruszenie wspomnianych przepisów było konsekwencją przede wszystkim braku podjęcia właściwej próby wykazania przez Ministra w sposób należyty, a więc dający możliwość sądowej weryfikacji, jakie dokładnie przesłanki i dlaczego organ ten wziął pod uwagę, przyjmując, że skarżąca uczelnia powinna otrzymać jedynie kategorię naukową C.
W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ ograniczył się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przytoczenia oceny punktowej dokonanej przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. Nie wyjaśnił w żaden sposób, z czego punktacja taka wynika, dlaczego uwzględnił jedne osiągnięcia, a innych nie uwzględnił. Ponadto, w zaskarżonej decyzji bardzo lakonicznie odniósł się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie daje Sądowi możliwości prześledzenia toku procedowania przez organ, a tym samym zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli sądowej.
Sąd stwierdził, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zobowiązany jest powody przyznania stosownej kategorii naukowej szczegółowo wskazać i omówić w motywach swojej decyzji.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wydał w dniu [...] lutego 2020 r. decyzję nr [...], którą ponownie utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2017 r. nr [...], na podstawie której przyznał jednostce kategorią naukową C.
Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że w związku z uchyleniem przez Sąd decyzji utrzymującej w mocy decyzję przyznającą kategorię naukową C, wniosek Jednostki został ponownie przekazany Komitetowi celem wyrażenia opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy.
W wyniku ponownej analizy osiągnięć zgłoszonych w ankiecie, zaakceptowano 30 odrzuconych uprzednio zdarzeń w ramach I i II kryterium, co pozwoliło na podniesienie oceny odpowiednio do 23,59 pkt i 57,08 pkt.
Ponadto Komitet dokonał ponownej oceny zdarzeń zgłoszonych w ramach kryterium IV i stwierdził, że celowe jest podniesienie punktacji za osiągnięcia, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia, do 10 pkt.
Jednocześnie Komitet podtrzymał swoje stanowisko dotyczące braku możliwości
uwzględnienia w kompleksowej ocenie projektów finansowanych w ramach środków własnych, jak również osiągnięć zgłoszonych w ramach aplikacji, których sposób udokumentowania był niezgodny z wymogami rozporządzenia.
Po dokonaniu przeliczeń wyniki porównania z ustalonymi przez Komitet i zatwierdzonymi przez Ministra wartościami ocen referencyjnych dla kategorii naukowej A pozostał na niezmienionym poziomie (-98,45), natomiast wynik porównania z wartościami ocen referencyjnych dla kategorii naukowej B wzrósł do wartości -66,45, co pozwala na zaliczenie jednostki do kategorii naukowej C. W związku z tym Komitet, po przedstawieniu i przyjęciu na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] września 2019 r. stanowiska dotyczącego wyników ocen uzyskanych przez jednostkę naukową w poszczególnych kryteriach, w podjętej uchwale ponownie wyraził opinię, iż decyzja Ministra z dnia [...] października 2017 r. Nr [...], przyznająca jednostce kategorię naukową C, powinna zostać utrzymana w mocy.
Minister, odwołując się do ponownie przeprowadzonej analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym danych zawartych w ankiecie, wyników kompleksowej oceny, zastrzeżeń zgłoszonych przez jednostkę we wniosku oraz opinii Komitetu odnośnie do tych zastrzeżeń, podzielił opinię Komitetu w zakresie uwzględnienia części zdarzeń, co spowodowało podniesienie oceny w kryterium I i II.
Jednocześnie, Minister uznał za zasadne stanowisko Komitetu, dotyczące braku możliwości uwzględnienia w ocenie publikacji naukowych, monografii naukowych i rozdziałów w monografiach, których afiliacja została dokonana w innej jednostce.
Ponadto uwzględnił także argumenty Komitetu w zakresie braku możliwości uznania projektów finansowanych ze środków własnych. Odnosząc się do zdarzeń zgłoszonych w ramach kryterium II wskazał, iż prawodawca przyjął, jako oczywiste w sferze nauki, że projekty wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia są projektami finansowanymi w wyniku rozstrzygnięcia konkursów, w których biorą udział jednostki naukowe. Dotyczy to także projektów finansowanych przez Ministra. Natomiast zadania badawcze realizowane ze środków własnych, zgodnie z przyjętym planem zadaniowo-finansowym jednostki naukowej, nie mogą być zaliczone do projektów, o których mowa w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Minister stwierdził, że zapoznał się z argumentacją Komitetu, dotyczącą nieuwzględnienia w ocenie aplikacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych ze względu na brak na karcie aplikacji produktu potwierdzenia aplikacji przez podmiot, który zastosował ten produkt. Podkreślił, iż w załączniku nr 1 do rozporządzenia wyraźnie określono, jakie informacje powinny zostać zamieszczone w karcie aplikacji produktu. Brak potwierdzenia ze strony podmiotu, który zastosował produkt, nie pozwala na pełną weryfikację zgodności danych zawartych w ankiecie ze stanem faktycznym. W związku z tym, nie jest możliwe uwzględnienie tych zdarzeń w ocenie.
Podzielił również argumenty Komitetu w zakresie nieuwzględnienia w ocenie zgłoszonych osiągnięć, dotyczących mobilności pracowników jednostki oraz ich członkostwa we władzach zagranicznych lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych, których członkowie pochodzą z co najmniej 10 państw. Szczegółowa weryfikacja danych wykazała, że pracownicy wskazani w ramach kryterium pobytu naukowego w ośrodku zagranicznym, faktycznie pozostawali tam w zatrudnieniu przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych. W związku z tym zdarzenia te nie spełniają kryterium, o którym mowa w § 16 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, bowiem nie stanowią pobytu naukowego pracownika w innym ośrodku naukowym lub podmiocie wdrażającym wyniki badań naukowych lub prac rozwojowych.
Minister, odnosząc się do parametru dotyczącego członkostwa we władzach lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych, podzielił stanowisko Komitetu, iż osiągnięcia zgłoszone przez jednostkę naukową nie spełniają wymogów rozporządzenia, bowiem członkostwo w radzie wydawnictwa (zdarzenie o ID [...]) nie jest członkostwem we władzach zagranicznych lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych. Natomiast, w pozostałych dwóch przypadkach - ze względu na brak szczegółowych informacji umożliwiających weryfikację i ocenę osiągnięcia - niemożliwe jest ich uwzględnienie w ewaluacji.
Minister podzielił również stanowisko Komitetu, dotyczące zwiększenia liczby punktów przyznanych za osiągnięcia zgłoszone w ramach kryterium IV. Zwrócił jednak uwagę, iż nawet uwzględnienie pozytywnie ocenionych przez Komitet osiągnięć nie daje podstaw do podjęcia innego rozstrzygnięcia niż ustalone w decyzji przyznającej jednostce naukowej kategorię naukową C.
Minister, uwzględniając wyniki uzyskane przez jednostkę w poszczególnych kryteriach oraz opinię Komitetu w przedmiotowej sprawie, stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] października 2017 r. Nr [...], przyznającej jednostce naukowej kategorię naukową C.
Wyższa Szkoła [...] w [...] pismem z dnia 1 kwietnia 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...].
Skarżąca uczelnia, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przepisów prawa, w szczególności:
- nierozpoznanie istoty sprawy i naruszenie przepisu art. 136 k.p.a., art. 127 § 3 k.p.a., art. 104 k.p.a., art. 107 k.p.a. w z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wobec, po pierwsze braku ponownego rozpoznania sprawy co do istoty, a po drugie także wobec braku rozpoznania i merytorycznego odniesienia się do zarzutów, argumentów i licznych dowodów wskazanych przez skarżącą obszernie również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także naruszenie przepisu art. 11 k.p.a. przez arbitralne nieuwzględnienie zarzutów strony i ich pominięcie,
- naruszenie art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 11 k.p.a. - polegające na niewłaściwym uzasadnieniu decyzji, sprowadzającym się w istocie jedynie do przytoczenia wprost przepisów prawa ze źródeł przywołanych powyżej i zastosowaniu wyłącznie wzoru matematycznego, bez rzetelnej subsumcji i uzasadnienia, z arbitralnym podstawieniem jedynie przez organ danych, w szczególności bez merytorycznego uzasadnienia i odniesienia się w decyzji do stanu faktycznego, a także poprzez zaniechanie szczegółowego wyjaśnienia i uzasadnienia faktycznego, w szczególności z pomięciem wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - winno wskazywać również wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, a nie ograniczać się jedynie do szablonowanego przytoczenia przepisów prawa i wzoru matematycznego z podstawianiem ukształtowanych arbitralnie danych,
- naruszenie standardów państwa prawa, takich jak: działanie na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), pogłębianie zaufania strony do organów (art. 8 k.p.a.), zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), i w konsekwencji naruszenie zasady praworządności (art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP), a także naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) w zw. z art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 11 k.p.a. - poprzez stworzenie, w oparciu o delegację ustawową art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, niekonstytucyjnego systemu ukształtowanego przywołanym rozporządzaniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r., skutkującym w istocie eliminacją z obszaru szkolnictwa wyższego jednostek naukowych według dowolnego uznania, bez nawet stosownego merytorycznego i rzetelnego uzasadnienia centralnego organu administracji rządowej, w istocie wyłącznie z powołaniem na propozycje organu opinio-doradczego stosującego pełną dowolność, uznaniowość, swobodną i niczym nieograniczoną ocenność, wręcz inkwizycyjność i swobodność w przyznawaniu punktów bez jakiejkolwiek kontroli merytorycznej, w drodze skomplikowanego, niejasnego, nieczytelnego, nieprzejrzystego systemu teleinformatycznego, wzoru matematycznego, abstrakcyjnych i nieweryfikowalnych dla strony rzekomych jednostek referencyjnych dla kategorii A i dla kategorii B, nota bene całkowicie nieadekwatnych do parametryzowanej jednostki naukowej, który również jak w niniejszej sprawie objętej skargą w ramach stosowania tego niekonstytucyjnego prawa w sposób niedopuszczalny modyfikuje faktycznie zapisy k.p.a., który stoi na straży praworządności elementarnych praw strony postępowania, a to między innymi zakreślonymi zasadami ogólnymi - art. 6-16 k.p.a., a także dalej w zakresie dowodzenia - art. 75-88 k.p.a., czy też w przedmiocie niezbędnych składników decyzji zakreślonych przepisem art. 107 k.p.a.,
- naruszenie art. 47 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 3 a także 42 ust. 1, ust. 3 pkt 3-4 i ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, art.80 k.p.a. i § 10 - 18 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych - polegające na dowolności, pełnej arbitralności, bez merytorycznego uzasadnienia dokonanych ocen i przywołanych punktów, całkowitej dowolności w kwalifikacji poszczególnych osiągnięć skarżącej, a także poprzez bezkrytyczne i automatyczne oparcie rozstrzygnięcia na wadliwych ocenach i wyliczeniach Komitetu, a także poprzez przekroczenie granicy swobodnego uznania przy wydawaniu decyzji i nieuznanie, że skarżący spełnia kryteria do przyznania kategorii naukowej B, a jedynie C - czyli, że plasuje się jako jednostka naukowa na poziomie niezadawalającym.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, co następuje:
Zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], w ogóle nie uwzględnia oceny prawnej, wskazań i zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/18.
Pomimo tak czytelnych wskazań i zaleceń, organ administracji publicznej nie poczynił ani ustaleń stanu faktycznego kształtującego punktację w poszczególnych kryteriach I-IV przytoczonego rozporządzenia, ani też na których dowodach się oparł, jak również nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, nadto przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Zaskarżona decyzja jest całkowicie dowolna, arbitralna, nieczytelna i enigmatyczna. Organ administracji publicznej w tym samym stanie faktycznym i materiale dowodnym żongluje nieustannie danymi i liczbami, i na bliżej niedookreślonych stronie i nieweryfikowalnych, arbitralnych wyliczeniach i zmieniającej się nieustannie analizie Komitetu.
Zaskarżona decyzja jest całkowicie nieczytelna, enigmatyczna, nie zawiera ustaleń stanu faktycznego kształtującego podstawę punktacji w poszczególnych kryteriach I-IV, na których dowodach się oparł, faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i nade wszystkim jakim.
Minister w ogóle nie odniósł się w zaskarżonej aktualnie decyzji do zastrzeżeń, argumentów skarżącej, czyniąc decyzję wadliwą, nieweryfikowalną i arbitralną.
Organ w ogóle nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które konkretnie dane zostały uwzględnione, a które nie zostały uznane, a to zarówno co do zasady jak i ich szczegółowości. W uzasadnieniu jedynie zdawkowo i enigmatycznie wskazał, że podzielił opinie Komitetu w zakresie uwzględnienia części zdarzeń.
Skarżąca jednostka naukowa, wniosła o dopuszczenie dowodu z:
- umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych zawartej z M. M. (załącznik nr 1 do skargi) oraz zestawienia "Nasi autorzy/our authores" (załącznik nr 2 do skargi), celem ustalenia, iż wyraziła zgodę na afiliację artykułu pod tytułem Rozgłośnia Polska Radia [...] wobec stanu wojennego w Polsce na rzecz skarżącej, a nadto przeniosła na skarżącą majątkowe prawa autorskie na wszystkich polach eksploatacji - załącznik nr 1 do skargi,
- umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych zawartej z M. S. (załącznik nr 3) oraz zestawienia "Nasi autorzy/our authores", celem ustalenia, iż wyraziła zgodę na afiliację artykułu pod tytułem Rozgłośnia Polska Radia [...] wobec stanu wojennego w Polsce na rzecz skarżącej, a nadto przeniosła na skarżącą majątkowe prawa autorskie na wszystkich polach eksploatacji,
- spis treści monografii "Problemy współczesnej logistyki" - załącznik nr 5 do skargi,
- spis treści monografii "Zrównoważony rozwój - XXI wiek: zarządzanie, technologie, modele" – załącznik nr 6 do skargi.
W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, a w odniesieniu do zarzutów skargi wskazał co następuje:
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, zawartych w § 10 -18 rozporządzenia oraz w art. 47 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 3 ustawy, a także art. 42 ust. 1, ust. 3 pkt 3-4, ust. 5 ustawy, podał, iż przepisy § 10-18 rozporządzenia zawierają kryteria kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek (w tym uczelni) oraz szczegółowo opisane parametry, jakie powinny spełniać osiągnięcia zgłoszone w ankiecie jednostki (wniosku jednostki o przyznanie kategorii naukowej), co w pełni wyklucza zarzut przekroczenia granic swobodnego uznania administracyjnego, o którym mowa w art. 80 k.p.a.
Jako niezasadny ocenił zarzut naruszenia zasad określonych w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, art. 136 k.p.a., art. 127 § 3 k.p.a., art. 104 k.p.a., art. 107 k.p.a. w zw.
z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 11 k.p.a., a ponadto, naruszenia zasad określonych w przepisach art. 6-16 k.p.a. oraz art. 75-88 k.p.a.
Podniósł, że postępowanie w sprawie przyznania kategorii naukowej jest postępowaniem całkowicie sformalizowanym, a jego zasady zostały szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu, tworząc specyficzną procedurę, opartą w dużej mierze na dokumentowaniu wyników kompleksowej oceny w postaci elektronicznej w systemie teleinformatycznym POL-on, wykorzystywanym w procesie ewaluacji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1393/14).
Przy przeprowadzeniu kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek (w tym uczelni) konieczne jest zastosowanie procedury opisanej szczegółowo w rozporządzeniu, w tym m. in.:
1) przeprowadzenia oceny jakości działalności naukowej jednostek (w tym uczelni) w całości na podstawie informacji zawartych w ankiecie (wniosku jednostki o przyznanie
kategorii naukowej), której zakres określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia);
2) złożenia razem z ankietą przez kierownika jednostki (w tym uczelni) oświadczenia o zgodności informacji zawartych w ankiecie jednostki (złożonej w postaci elektronicznej
w systemie teleinformatycznym POL-on) oraz dołączonych do niej skanach dokumentów, ze stanem faktycznym i dokumentacją dostępną w jednostce (§ 3 ust. 3 rozporządzenia);
3) dokonywanie swoistego porównywania uczestniczących w ocenie jednostek (w tym uczelni) przy zastosowaniu jednolitego standardu, czego wyrazem jest konieczność złożenia ankiety przez wszystkie jednostki w tym samym czasie (§ 3 ust. 7 rozporządzenia), dokonywanie oceny w ramach grup wspólnej oceny (GWO) uwzględniających specyfikę naukową każdej z jednostek (§ 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia), stosowanie jednolitych, określonych ekspercko standardów oceny jednostek poprzez wyznaczenie w ramach poszczególnych grup wspólnej oceny (GWO)
tzw. jednostek referencyjnych (§ 21 i § 22 ust. 6 rozporządzenia);
4) procedura jest prowadzona przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego POL-on (§ 2 pkt. 9 i § 30 rozporządzenia).
Powołane przepisy wyrażają normę kluczową dla prowadzonego w oparciu o system teleinformatyczny POL-on postępowania dowodowego. Zgodnie z tą normą, podstawę faktyczną wydawanych decyzji stanowią dane wprowadzone przez jednostki (w tym uczelnie) do ankiety złożonej do dnia określonego przez ministra właściwego do spraw nauki. Jest to szczególna, normatywna postać podkreślanego w orzecznictwie poglądu, iż strona nie może zachowywać się biernie przy ustalaniu stanu faktycznego (por. m. in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 435/17). Wskazana norma gwarantuje sprawność i jednolitość wyników podstępowania co do wszystkich porównywanych w ramach GWO jednostek (w tym uczelni). Brzmienie wskazanych przepisów rozporządzenia stanowi konkretyzację, wynikającego z art. 7 k.p.a., podjęcia czynności przez organ na wniosek strony. Złożenie ankiety (wniosku jednostki o przyznanie kategorii naukowej) ma za cel załatwienie sprawy przez wydanie decyzji przyznającej jednostce kategorię naukową.
Minister podkreślił, że ocena jakości działalności naukowej lub badawczo rozwojowej oraz naukowego charakteru wskazanych przez jednostkę naukową osiągnięć należy do ekspertów, których kompetencje i zasady powoływania określa ustawa (art. 43 ust. 1 ustawy).
Stwierdził, że dokonywanie przedmiotowej oceny przez ekspertów było w pełni uzasadnione i zgodne z prawem. W ramach rozpoznania przedmiotowej sprawy, wszyscy eksperci, dokonujący kompleksowej oceny skarżącego, spełniali wymagania określone w art. 43 ust. 1 ustawy, a w toku oceny wszystkich jednostek stosowali jednolity sposób oceny zgodny z kryteriami zawartymi w ustawie i rozporządzeniu.
Oceniając aspekt proceduralny postępowania ekspertów Minister stwierdził, że jednolity wobec wszystkich jednostek (w tym wobec skarżącego) sposób procedowania i prezentacji wyników oceny jest formalnym spełnieniem wymogu jasności, kompletności i jednoznaczności uzasadnienia opinii.
Stosowanie systemu teleinformatycznego POL-on w procesie przyznawania kategorii naukowej jednostkom (w tym uczelniom), istotny udział ekspertów oraz organu doradczego, tj. KEJN, w ocenie zebranego w oparciu o ten system materiału dowodowego, wynika zatem wprost z przepisów prawa. Co więcej, skarżący złożył wniosek o przyznanie kategorii naukowej (ankietę) w systemie teleinformatycznym POL-on, tym samym wyraził zgodę na określone warunki postępowania prowadzonego przy wykorzystaniu powołanego systemu teleinformatycznego.
Zdaniem Ministra, z uwagi na powyższe, zarzut dowolności, arbitralności bez merytorycznego uzasadnienia dokonanych ocen i przywołanych punktów, całkowitej dowolności w kwalifikacji poszczególnych osiągnięć skarżącej (...) jest bezzasadny.
Zmiany punktacji w poszczególnych kryteriach I - IV są wynikiem zmian kwalifikacji (uznania lub odrzucenia) osiągnięć zgłoszonych przez skarżącego w ramach przeprowadzenia kompleksowej oceny w związku z uzupełnianiem przez skarżącego informacji i przedstawianiem kolejnych argumentów, które wcześniej nie były znane ekspertom oraz organowi administracji.
Minister, odnosząc się do merytorycznych zarzutów przedstawionych przez skarżącego w przedmiotowej skardze, jak i uprzednio w toku postępowania, po analizie dokumentacji oraz informacji zawartych w systemie teleinformatycznym POL-on, stwierdził, że wszystkie odrzucone przez ekspertów osiągnięcia posiadały uchybienia merytoryczne bądź formalne. Natomiast wszystkie osiągnięcia uprzednio odrzucone (w I instancji), ale uznane (II instancja, skarga do Sądu) w toku postępowania odwoławczego, wskutek przedstawienia przez skarżącego dodatkowych argumentów i wyjaśnień, wpłynęły na zmianę w kolejnych decyzjach punktacji przedstawianych w ramach kryteriów I-IV.
Odnosząc się do poszczególnych ocen osiągnięć, Minister wskazał m.in., że:
1) skarżący, zgłaszając zastrzeżenie dotyczące ustalenia wartości liczb N i No, dodatkowo odwołał się do danych pracownika i przekazał oświadczenie o zaliczeniu pracownika do minimum kadrowego, co nie jest związane z liczbą N. W wyniku uznania odwołania, pracownik ten został wyłączony z liczby N i No (por. wyjaśnienia skarżącego zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy z dnia 7 grudnia 2017 r., gdzie w zakresie odwołania od liczby No skarżący wskazał, że "Pracownik uczelni - [...] E. S. - zaliczona była do minimum kadrowego studiów pierwszego stopnia na kierunku zarządzanie prowadzonym w Wyższej Szkole [...] w [...]. Oświadczenie o zaliczeniu do minimum kadrowego w latach 2013, 2014, 2015, 2016 - w załączeniu,
2) Odnośnie zdarzeń przedstawionych przez skarżącego w ramach kryterium I (osiągnięcia naukowe i twórcze) odrzucone zostały publikacje, które m. in. nie miały afiliacji, w tym publikacja wskazana jako zdarzenie 519532: Rola nowych mediów w integracji polskich imigrantów w [...] i [...] Przegląd Polsko-Polonijny (Polonia Journal) 2083-3121. - uzasadnienie odrzucenia: Afiliacja na rzecz Uniwersytetu [...] w [...] (zob. s. 443 Przeglądu Polsko-Polonijnego (Polonia Journal) 2014/7-8).
Zdaniem organu, skarżący powinien w pierwszym kroku zgromadzić informacje na temat dorobku publikacyjnego pracowników naukowych lub innych osób, które afiliowały swoje prace do danej jednostki naukowej. Przy czym, nie musieli to być jedynie pracownicy naukowi zatrudnieni u skarżącego. Przy ocenie, czy dana praca była afiliowana do danej jednostki nie należy bowiem kierować się miejscem zatrudnienia danej osoby. Afiliację w zakresie Modułu Sprawozdawczego należy zatem traktować jako formę przypisania danej publikacji konkretnej jednostce. Powyższe przypisanie powinno być co do zasady zgodne z afiliacją podaną w publikacji. Afiliację należy określić według stanu na dzień wydania publikacji. Dana publikacja powinna być przypisana do jednej jednostki w ramach funkcjonującej jednostki nadrzędnej.
Minister zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano na brak możliwości uwzględnienia w ocenie publikacji naukowych, monografii naukowych i rozdziałów w monografiach, których afiliacja została dokonana w innej jednostce.
3) Odnośnie zdarzeń przedstawionych przez skarżącego w ramach kryterium II (potencjał naukowy):
a) w decyzji zostały wykazane jako nieuwzględnione w ocenie osiągnięcia dotyczące mobilności pracowników skarżącego w zakresie pobytu naukowego pracowników skarżącego w ośrodkach zagranicznych z uwagi na fakt, że faktycznie pozostawali tam w zatrudnieniu przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych. Jednocześnie, w nawiązaniu do powyższego, podkreślono, że zdarzenia te nie spełniają kryterium, o którym mowa w § 16 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, bowiem nie stanowią pobytu naukowego pracownika w innym ośrodku naukowym lub podmiocie wdrażającym wyniki badań naukowych lub prac rozwojowych,
b) w ramach oceny osiągnięć dotyczących członkostwa pracowników skarżącego we władzach zagranicznych lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych, których członkowie pochodzą z co najmniej 10 państw, w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że osiągnięcia zgłoszone przez jednostkę nie spełniają wymogów rozporządzenia, bowiem członkostwo w radzie wydawnictwa (zdarzenie o ID 519653) nie jest członkostwem we władzach zagranicznych lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych. Natomiast, w pozostałych dwóch przypadkach - ze względu na brak szczegółowych informacji umożliwiających weryfikację i ocenę osiągnięcia - niemożliwe jest ich uwzględnienie w ewaluacji,
4) Odnośnie zdarzeń przedstawionych przez skarżącego w ramach kryterium III (praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej):
a) w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zadania badawcze realizowane ze środków własnych zgodnie z przyjętym planem zadaniowo-finansowym jednostki naukowej nie mogą być (...) zaliczone do projektów, o których mowa w załączniku nr 4 do rozporządzenia, tj. w załączniku dot. sposobu oceny aktywności jednostki w koordynowaniu i realizacji projektów międzynarodowych i krajowych, obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe oraz w pozyskiwaniu środków finansowych na ich realizację, branym pod uwagę, zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, przy dokonywaniu oceny praktycznych efektów działalności naukowej i artystycznej jednostki, o którym mowa w § 8 pkt 3 rozporządzenia (tj. w ramach kryterium III);
b) w ramach oceny zasięgu oddziaływania aplikacji produktu będącego wynikiem badań naukowych lub prac rozwojowych prowadzonych u skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że nie uwzględniono w ocenie aplikacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych ze względu na brak na karcie aplikacji produktu potwierdzenia aplikacji przez podmiot, który zastosował ten produkt. Jednocześnie, wskazano, iż w załączniku nr 1 do rozporządzenia wyraźnie określono, jakie informacje powinny zostać zamieszczone w karcie aplikacji produktu. Każda bowiem aplikacja produktu wymaga potwierdzenia za pomocą karty aplikacji produktu zgodnej ze wzorem zamieszczonym w pkt 18 załącznika nr 1 do rozporządzenia, dotyczącego zakresu informacji zawartych w ankiecie. Zwrócono w szczególności uwagę na fakt, że w pkt 7 karty aplikacji produktu winno znajdować się potwierdzenie aplikacji przez podmiot, który zastosował produkt, opatrzone datą i podpisem osoby uprawnionej do reprezentowania podmiotu potwierdzającego aplikację produktu - wymóg ten nie został spełniony przez skarżącego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, gdzie wskazano, że brak potwierdzenia ze strony podmiotu, który zastosował produkt nie pozwala na pełną weryfikację zgodności danych zawartych w ankiecie ze stanem faktycznym i w związku z tym, nie jest możliwe uwzględnienie tych zdarzeń w ocenie.
Jednocześnie - mimo braku odwołań skarżącego od oceny zdarzeń ewaluacyjnych w ramach kryterium IV (pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej) we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] grudnia 2017 r. - dokonano ponownej oceny tych zdarzeń i stwierdzono o celowości podniesienia punktacji za osiągnięcia, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia.
Zdaniem Ministra, z uwagi na powyższe wyjaśnienia, wskazujące na zasadność przyjętego rozstrzygnięcia, nie zasługują na uwzględnienie podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa w rozpatrywanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika zaś, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja (rozkaz personalny) lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ, na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że kontrolowana decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wydając zaskarżoną decyzję, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, organ wykonał wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/18.
Zgodnie z art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87 i 1669), obowiązującej do dnia 30 września 2018 r., Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (KEJN), jest organem opiniodawczo-doradczym ministra właściwego do spraw nauki. Do jego zadań, w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, należy przeprowadzenie, nie rzadziej niż co 4 lata, kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych oraz przedstawienie Ministrowi wniosków w sprawie przyznania poszczególnym jednostkom naukowym kategorii.
Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 9 omawianej ustawy, określenie "jednostki naukowe" oznacza prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe:
a) podstawowe jednostki organizacyjne uczelni w rozumieniu struktur tych uczelni;
b) jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2017 r., poz. 1869 i 2201);
c) instytuty badawcze w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1158, 1452 i 2201);
d) międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
e) Polską Akademię Umiejętności;
f) inne jednostki organizacyjne niewymienione w lit. a – e, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będące organizacjami prowadzącymi badania i upowszechniającymi wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z wynikiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. WE L 187
z 26 czerwca 2014 r., str. 1).
Kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1, jak stanowi art. 42 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, jest przeprowadzona na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju. Wynikiem kompleksowej oceny działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest przyznanie kategorii:
1) A+ – poziom wiodący;
2) A – poziom bardzo dobry;
3) B – poziom zadowalający, z rekomendacją wznowienia działalności naukowej, badawczo – rozwojowej lub stymulującej innowacyjność gospodarki;
4) C – poziom niezadowalający (art. 42 ust. 3).
Parametry i kryteria oceny jednostek naukowych zależą od ich wielkości, rodzaju i profili naukowych i są dostosowane do specyfiki każdej z czterech grup dziedzin nauki, odrębne dla instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni, instytutów badawczych i jednostek naukowych, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. f (art. 42 ust. 4).
Podstawowymi kryteriami kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest ocena:
1) poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych;
2) efektów działalności naukowej w odniesieniu do standardów międzynarodowych – w tym zwłaszcza publikacje autorstwa pracowników jednostki naukowej w renomowanych wydawnictwach oraz monografie naukowe, opracowane nowe technologie, materiały, wyroby, systemy i usługi, wdrożenia, patenty, licencje i prawa ochronne na wzory użytkowe, a także ocena znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju, a w zakresie twórczości artystycznej aktywny udział w międzynarodowych wystawach, festiwalach, wydarzeniach artystycznych, plastycznych, muzycznych, teatralnych i filmowych (art. 42 ust. 5).
Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy, Przewodniczący KEJN, na wniosek właściwej komisji (wymienionej w art. 39 pkt 2-5), powołuje zespoły ewaluacji, w których skład wchodzą eksperci właściwi dla różnych rodzajów jednostek naukowych i dziedzin nauki. Do zadań zespołów ewaluacji należy przeprowadzanie kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1.
Z kolei w myśl art. 44 ust. 1 tej ustawy, Przewodniczący KEJN przedstawia Ministrowi projekt szczegółowych parametrów i kryteriów oceny jednostek naukowych, o których mowa w art. 42 ust. 4 i 5.
Komisja podejmuje uchwałę w sprawie, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2, po przeprowadzeniu kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, zaś Przewodniczący KEJN występuje do Ministra z wnioskami o przyznanie jednostkom naukowym kategorii naukowej w terminie 14 dni od dnia podjęcia przez Komisję uchwały w tej sprawie (art. 45 ust. 1 i 2).
Tryb przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, w tym szczegółowe parametry i kryteria kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, sposób przeprowadzenia i dokumentowania kompleksowej oceny oraz wzory kart oceny dokonywanej przez zespoły do spraw ewaluacji jednostek naukowych określa wydane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozporządzenie z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. poz. 2154).
Przepis art. 47 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o zasadach finansowania nauki stanowi, że Minister przyznaje kategorię naukową jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7, w drodze decyzji, na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości ich działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej.
Natomiast w myśl ust. 5 ww. przepisu, do postępowań w sprawach przyznania kategorii naukowej jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7, nie stosuje się art. 10 i art. 81 k.p.a.
Oznacza to, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w tym zakresie działa jako organ administracji publicznej i związany jest przepisami k.p.a., z wyłączeniem art. 10 i art. 81, zaś wydawana przez niego decyzja w przedmiocie przyznania kategorii naukowej jest decyzją administracyjną.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż ocenę Wyższej Szkoły [...] w [...] przeprowadzono zgodnie z § 9 cyt. rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2016 r., w grupie nauk [...]. Ocenę przeprowadził Zespół Ewaluacji HS-3 złożony z ekspertów właściwych dla tej grupy nauk w grupie wspólnej oceny GWO HS1EK, do której jednostka została przyporządkowana przez Komitet zgodnie z § 20 rozporządzenia. Jednostka nie składała zastrzeżeń dotyczących jej przyporządkowania do ww. GWO.
Zespół dokonał kompleksowej oceny Jednostki według kryterium:
1. "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – kryterium I,
2. "Potencjał naukowy" – kryterium II,
3. "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – kryterium III,
4. "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – kryterium IV.
Przyjęte kryteria oceny są, zdaniem Sądu, zgodne z wymogami uregulowanymi w § 8 cyt. rozporządzenia. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił sposób dokonania oceny, wskazując między innymi na ustalenie wartości liczb N i No. Zespół przyznał w wyniku oceny jednostce za "Osiągnięcia naukowe i twórcze" QI = 23,59 pkt, za "Potencjał naukowy" QII = 57,08 pkt, za "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" QIII = 0,21 pkt oraz "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" QIV = 10 pkt.
Komisja do Spraw Grupy Nauk [...] dokonała porównania ocen przyznanych jednostce przez Zespół z uwzględnieniem odpowiednich wag z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii. A co dało wynik – 98,45, oraz z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii B, co dało wynik – 66,45. Stanowiło to zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia podstawę do zaliczenia jednostki do kategorii naukowej C. Organ dokonał także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analizy zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku tej analizy wartości liczby N i N0 oraz kryteriów I - IV uległy zmianie, jednak nie w takim stopniu, który mógłby spowodować zmianę rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie Minister, jak wskazuje treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zaaprobował wyniki dodatkowych prac analitycznych i na tej podstawie podjął rozstrzygnięcie. Decyzja podjęta została po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym zastrzeżeń zgłoszonych przez jednostkę we wniosku oraz opinii Komitetu odnośnie tych zastrzeżeń. Minister podzielił w pełni opinię Komitetu. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje zatem na to, że organ poddał analizie zarzuty jednostki zgłoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz opinię Komitetu Ewaluacji odnoszącą się do tych zarzutów a także całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie. W wyniku tej analizy Minister uznał stanowisko eksperckie za zasadne.
Podkreślić należy, iż w postępowaniu, którego przedmiotem jest przyznanie kategorii naukowej, Minister podejmuje decyzję w oparciu o prace eksperckie oraz w oparciu o stanowisko ciała opiniodawczo – doradczego, jakim jest Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. Minister zatem ma obowiązek zapoznać się z wynikami prac analitycznych oraz przeanalizować wyniki tych prac, co uczynił, podzielając w pełni opinię Komitetu.
Sąd uznał za zasadne stanowisko Ministra dotyczące braku możliwości uwzględnienia w ocenie publikacji naukowych, monografii naukowych i rozdziałów w monografiach, których afiliacja została dokonana w innej jednostce (§ 2 pkt 13 rozporządzenia).
Nie budzi również wątpliwości Sądu stanowisko Ministra, co do braku możliwości uznania projektów finansowanych ze środków własnych w ramach kryterium II i III. Organ trafnie przyjął, że § 16 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia dotyczy projektów finansowanych w wyniku aktywności jednostki w pozyskiwaniu środków finansowych na realizacje projektów badawczych, a nie finansowanych ze środków przyznawanych jednostce na działalność statutową. Wskazuje na to użycie przez ustawodawcę zwrotu "aktywność (...) w pozyskiwaniu środków finansowych" na realizację projektów międzynarodowych i krajowych, obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe. Jednostka, której potencjał naukowy podlega ocenie, musi zatem wykazać się konkretnymi działaniami (aktywnością) w pozyskiwaniu tych środków. Finansowanie projektów badawczych ze środków własnych przyznawanych na działalność statutową nie spełnia wymogu aktywnego pozyskiwania środków finansowych. Natomiast finansowanie działań w ramach środków własnych nie jest następstwem aktywności jednostki i merytorycznej oceny projektów badawczych, ale wynika z rocznego planu finansowego. Zatem środki te nie mogą być uznane za środki finansowe "pozyskane" i "wydatkowane" w rozumieniu § 16 ust. 1 pkt 6 i § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Podniesiony w skardze zarzut w tym zakresie nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Należy zgodzić się z organem, że wobec braku potwierdzenia na karcie aplikacji produktu potwierdzenia aplikacji ze strony podmiotu, który zastosował produkt, nie jest możliwe uwzględnienie wyników tych badań naukowych lub prac rozwojowych w ocenie aplikacji (§ 17 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia).
Sąd także uznał za prawidłowe stanowisko Ministra odnośnie nieuwzględnienia w ocenie zgłoszonych osiągnięć dotyczących mobilności pracowników jednostki oraz ich członkostwa we władzach zagranicznych lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych, których członkowie pochodzą co najmniej z 10 państw. Fakt, że pracownicy wykazani w ramach kryterium pobytu naukowego w ośrodku zagranicznym, faktycznie pozostawali tam w zatrudnieniu przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych, niewątpliwie nie stanowi pobytu naukowego pracownika w innym ośrodku naukowym lub podmiocie wdrażającym wyniki badań naukowych lub prac, o którym mowa w § 16 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.
Również członkostwo w radzie wydawnictwa nie jest członkostwem we władzach zagranicznych lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych w rozumieniu § 16 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia.
Sąd podziela także stanowisko organu, że uwzględnienie osiągnięcia w procesie ewaluacji jest możliwie tylko w sytuacji wskazania szczegółowych informacji, które umożliwią jego weryfikację i ocenę.
Sąd na wniosek strony skarżącej przeprowadził, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowody uzupełniające z dokumentów załączonych do skargi.
Zdaniem Sądu, przedstawione dowody, nie dają podstaw do zakwestionowania ustalonego stanu faktycznego oraz prawidłowości dokonania jego subsumpcji wobec dyspozycji przepisów prawa materialnego.
Reasumując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 1 lutego 2021 r., wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842
z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło