II SA/Wa 1148/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Przemysław Szustakiewicz Sędzia WSA – Sławomir Fularski Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. poz. 1822, ze zm.), umorzyła w całości postępowanie dotyczące ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby u emerytowanego funkcjonariusza Policji T. K., uzasadniając powyższe faktem, że wymieniony nie zgłosił się w wyznaczonym terminie na ponowne badania. Po odwołaniu się T. K. od powyższej decyzji, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], mając za podstawę art. 154 – 158 w zw. z art. 137 k.p.a. i w zw. z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, uchyliła decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] i przekazała sprawę tej komisji do ponownego rozpatrzenia. Od powyższej decyzji nie został złożony sprzeciw, o którym mowa w art. 64a i następnych ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.)  Następnie Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...], w dniu [...] stycznia złożyła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o nr [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] zarzucając, że wymienione w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisy art. 154 – 158 k.p.a. i art. 137 k.p.a. nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia, przepis art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz niewykonalność decyzji, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem była niewykonalna już niewykonalna w dacie jej wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały. Po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, T. K. pismem z dnia [...] lutego 2018 r. wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na brak podstawy prawnej prowadzonego postępowania z wniosku organu orzekającego. W tej sytuacji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1822, z późn. zm.), umorzył wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], uchylającą decyzję Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podał, że Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, nie legitymuje się w przedmiotowej sprawie przymiotem strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przepis art. 28 k.p.a. stanowi bowiem, iż stroną postępowania administracyjnego, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego, o którym mowa w tym przepisie, należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji zatem postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych we wniosku do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy podała, że wbrew ustaleniom organu, jest ona stroną postępowania. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny i na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji – podał, że Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych może posiadać co najwyżej interes faktyczny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2018 r. nr [...], podczas gdy zachodziła podstawa do jego uchylenia, 2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie uchylenia decyzji z [...] marca 2018 r. nr [...]i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji składu orzekającego Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...], co z kolei stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a., 3) art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie sprowadzające się do odmowy przyznania jej przymiotu strony postępowania administracyjnego pomimo posiadania przez nią interesu prawnego. W uzasadnieniu wskazała przede wszystkim, że przepisy prawa materialnego pozwalają stwierdzić, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji SOCKL w [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., stroną postępowania jest Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...]. W odpowiedzi na skargę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione w skardze, a zezwala na to przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302) w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Natomiast zgodnie z treścią art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Powyższa instytucja wyłączenia pracownika, ma odpowiednie zastosowanie do pracownika podmiotu zobowiązanego do wydania decyzji, który nie jest organem administracji publicznej, jeżeli pracownik ten wydawał w imieniu tego podmiotu decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I OSK 267/14 ). Przepis art. 24 k.p.a. stwarza warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu. Uregulowanie to ma na celu uniknięcie sytuacji, gdy dana osoba, działając z upoważnienia piastuna organu, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który już raz uczestniczył w wydaniu decyzji ma ugruntowane poglądy na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. akt I OPS 13/09 stwierdził, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania jedynie do piastuna organu, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Należy zatem a contrario przyjąć na podstawie rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Takie stanowisko wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 lutego 2013 r. o sygn. akt II GPS 4/12 . Zatem treść art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przesądza o obowiązku wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, w którym to postępowaniu ten sam zobowiązany podmiot ponownie rozpatruje sprawę (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1762/14). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie obie decyzję podpisała ta sama osoba, tj. z upoważnienia Ministra, Dyrektor Departamentu Zdrowia W. W. Zatem zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] narusza prawo w stopniu uzasadniającym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie bowiem art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a., natomiast w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego zbędnym staje się na tym etapie odnoszenie do zarzutów ze skargi, bowiem ich badanie i ocena, byłaby przedwczesna. Natomiast organ rozpoznając sprawę na nowo, uwzględni powyższe rozważania i wskazania Sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) i art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.