II SA/Wa 1149/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania organu I instancji w sprawie odmowy zawieszenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Szef Służby Celnej postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 i Nr 201, poz. 1540), po rozpatrzeniu zażalenia T. L. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji. Organ wydał przedmiotowe rozstrzygnięcie w następującym stanie faktycznym. Otóż, pismem z dnia [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w B. zawiadomił T. L. o wszczęciu z urzędu postępowania o zwolnienie go ze Służby Celnej, na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, w związku z upływem 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych oraz nieustąpieniem przyczyn będących podstawą zawieszenia, bowiem prowadzona przeciwko funkcjonariuszowi sprawa karna nie została zakończona. W odpowiedzi na powyższe T. L. pismem z dnia [...] listopada 2009 r. złożył obszerne wyjaśnienia do sprawy oraz wniósł o wstrzymanie się z decyzją o zwolnieniu go ze służby do czasu rozstrzygnięcia, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego skargi, dotyczącej analogicznego przepisu w sprawie zwolnienia ze służby zawieszonych w czynnościach funkcjonariuszy Straży Granicznej. Postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 123 § 1 w zw. z art. 101 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, Dyrektor Izby Celnej w B. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby celnej, uznając, że zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o dokonanie interpretacji prawa nie jest tożsame z rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego i nie może stanowić okoliczności, uzasadniającej zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Następnie w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r., skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w B., T. L. oświadczył, że nie wnosił o zawieszenie postępowania administracyjnego, a jedynie o "wstrzymanie się z decyzją", bowiem w istocie nie występują przesłanki zawieszenia postępowania w trybie przepisów k.p.a. W dalszej części pisma podtrzymał swój wniosek o wstrzymanie się z decyzją o zwolnieniu go ze Służby Celnej, wskazując na okoliczności toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. Podniósł, że wszczęcie postępowania o zwolnienie go ze służby było dalece przedwczesne. Po rozpatrzeniu przedmiotowego pisma z dnia [...] stycznia 2010 r. Szef Służby Celnej postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie odmowy zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku z treścią pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2010 r., w którym oświadczył, iż nigdy nie wnosił o zawieszenie postępowania w sprawie, organ I instancji powinien zwrócić się do wnioskodawcy, by jasno sprecyzował swoje intencje i motywy wystąpienia z wnioskiem o "wstrzymanie się z decyzją o zwolnieniu". Ponieważ postępowanie w sprawie odmowy zawieszenia postępowania zostało wszczęte w związku z wnioskiem strony, która następnie oświadczyła, że nigdy nie wnosiła o zawieszenie postępowania, to postępowanie w sprawie zawieszenia stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. W skardze na powyższe postanowienie, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Szefowi Służby Celnej do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na naruszenie art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. wyjaśnił Dyrektorowi Izby Celnej w B., że nigdy nie wnosił o zawieszenie postępowania, a jedynie o wstrzymanie się z decyzją o zwolnieniu oraz że postępowanie sądowe przedłuża się nie z jego winy. Pismo to zostało potraktowane przez Dyrektora Izby Celnej jako zażalenie na postanowienie z dnia [...] grudnia 2009 r. i przekazane w trybie instancyjnym Szefowi Służby Celnej. Podany, jako podstawa prawna zaskarżonego postanowienia art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, nie dotyczy sytuacji faktycznej, którą postanowienie to rozstrzyga, a zatem nie mógł stanowić podstawy prawnej wydanego postanowienia. Dodatkowo publikator podany w podstawie prawnej rozstrzygnięcia (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) dotyczy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, nie zaś ustawy o Służbie Celnej. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Dodatkowo wskazał, że art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, powołany jako jeden z przepisów stanowiących podstawę prawną postanowienia sygnalizuje, że do postępowań ze stosunku służbowego określonych w art. 188 ust. 1-3, tj. m.in. do postępowań w sprawie zwolnienia ze służby, ma zastosowanie Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast powołany Dziennik Ustaw Nr 201, poz. 1540 informuje jedynie stronę, że art. 116 ustawy o grach hazardowych wprowadził zmiany w ustawie o Służbie Celnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej wyrażonych. Na wstępie wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie Szef Służby Celnej, jako organ drugiej instancji, powinien przede wszystkim zbadać, czy wniesione przez skarżącego pismo z dnia [...] stycznia 2010 r. jest zażaleniem na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Należy bowiem wskazać, iż zarówno doktryna jak i orzecznictwo stoją na stanowisku, iż w przypadku pism wnoszonych przez strony nieważna jest ich nazwa, ale treść (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1993 r. sygn. akt SA/Kr 2342/92 niepublik.) Oznacza to, że na organie administracji spoczywa obowiązek obiektywnej weryfikacji podstaw i celu składanych przez stronę wniosków w toku postępowania (patrz: wyrok NSA z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 290/06, ONSAiWSA 2008/1/13). Organ administracji, otrzymując pismo strony, nie może sam precyzować jego treści, dokonując swoistej wykładni pisma i intencji strony. Jednak brak takich możliwości nie oznacza, iż organ może pozostać w takiej sytuacji bezczynny. Organ "powinien bowiem udzielić wnoszącemu podanie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień, w tym zakresie" (M. Jaśkowska, A. Wrobel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2002, s. 402). O tym, jakie znaczenie ma pismo skierowane przez stronę decyduje ta strona, a nie organ. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że wspominane pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2010 r. nie wskazuje jednoznacznie na to, że jest ono zażaleniem od postanowienia Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. Pismo to było, co prawda, złożone w ustawowym terminie do złożenia zażalenia, ale nie jest ono skierowane do Szefa Służby Celnej, lecz organu pierwszej instancji i jednocześnie zawiera ono wnioski co do postępowania związanego ze zwolnieniem go ze służby oraz wyjaśnienia dotyczącej jego sytuacji prawnej, związanej z toczącym się postępowaniem karnym. Pismo to, ze względu na swoją treść, może być zatem w rozmaity sposób interpretowane. Organ administracji powinien więc zwrócić się do skarżącego, jaki jest cel przedmiotowego pisma. Jednak w toku postępowania administracyjnego Szef Służby Celnej tego nie uczynił, podczas gdy skarżący zarówno w pismach skierowanych do organów administracji, jak i w skardze do sądu administracyjnego wskazuje, iż jego intencją nie było wszczęcie postępowania w sprawie zawieszenia postępowania, dotyczącego zwolnienia go ze służby. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.