II SA/Wa 1151/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przydzielenia oddzielnego lokalu socjalnego oddala skargę. P. W. złożyła do Wydziału Zasobów Lokalowych [...] wniosek o przydział oddzielnego lokalu socjalnego dla siebie i syna, który urodził się po wydaniu przez Sąd Rejonowy wyroku z dnia [...] lipca 2006 r. sygn. akt [...] nakazującego opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...]. P. W. wniosła o oddzielny lokal socjalny z uwagi na konflikt z matką. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem [...], na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik Nr [...] do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 roku w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Z 2016 r., poz. 420), w związku z § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485, z późn. zm.) oraz w związku z § 11, § 14 ust. 1 pkt 3 i § 28 ust. 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późn. zm.) w § 1 nie wyraził zgody na przydzielenie P. W. oddzielnego lokalu socjalnego w związku z realizacją wyroku orzekającego eksmisję z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w [...]. W § 2, wykonanie uchwały Zarząd Dzielnicy [...] powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych [...]. W § 3 wskazano, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. W uzasadnieniu wskazano, że w uchwale została umieszczona sprawa A. P. i małoletniego A. P. reprezentowanego przez A. P. oraz P. W., wobec których Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia [...] lipca 2006 r. sygn. akt [...] orzekł eksmisję z lokalu nr [...] przy [...] w [...] z jednoczesnym przyznaniem uprawnień do otrzymania lokalu socjalnego. P. W. wystąpiła o przydzielenie oddzielnego lokalu socjalnego z uwagi na fakt, iż obecnie urodziła dziecko oraz z uwagi na konflikty z matką. Sprawa została zaopiniowana negatywnie przez Komisję Mieszkaniową bowiem sąd w wyroku orzekł o prawie do jednego lokalu socjalnego. Wobec powyższego w ocenie organu zasadna jest odmowa realizacji wyroku poprzez wskazanie dwóch lokali socjalnych na rzecz ww. P. W. pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. wezwała Zarząd Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Zarząd Dzielnicy [...] pismem z dnia [...] maja 2016 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w powołanej wyżej uchwale. Uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. stała się przedmiotem skargi P. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały, zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazała, że skierowanie niniejszej skargi stało się konieczne z uwagi na to, że wyrokiem z [...] lipca 2006 r. Sąd Rejonowy [...] w [...] w sprawie o sygn. akt [...] nakazał A. P., A. P. i P. W. opuszczenie i opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] i orzekł o prawie do lokalu socjalnego. Skarżąca podniosła, że Sąd nie orzekł o prawie do jednego lokalu socjalnego, lecz rozstrzygnął o prawie do lokalu socjalnego wszystkich osób wymienionych w punkcie 1 wyroku. Wskazała, że aktualne pozostają okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie jej i jej małoletniemu dziecku oddzielnego lokalu socjalnego. Podała, iż pozostaje w konflikcie z matką. Podkreśliła, że prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wskazała, iż jej małoletni brat ma orzeczenie o dysleksji, z którego wynika, iż musi mieć warunki do nauki, w których możliwe jest skupienie i koncentracja, tymczasem mieszkając z małym dzieckiem jest to niemożliwe do realizacji. Zarząd Dzielnicy [...], reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik wskazał, że sąd w wyroku eksmisyjnym orzekł o uprawnieniu do jednego lokalu socjalnego, stąd Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie. Jednocześnie z uwagi na fakt, że zajmowany lokal nr [...] przy ulicy [...] spełnia wymogi lokalu socjalnego dla czterech osób, bowiem składa się z 2 izb o powierzchni mieszkalnej 22,80 m2 i powierzchni użytkowej 32,00 m2 Zarząd Dzielnicy [...] w dniu [...].04.2014 r. podjął uchwałę nr [...], którą przedmiotowy lokal został wpisany do ewidencji lokali socjalnych oraz uchwałę nr [...], w której wyraził zgodę na wydanie skierowania do zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu socjalnego na rzecz A. P., P. W. oraz małoletniego A. P. reprezentowanego przez A. P., tj. osób którym uprawnienie do lokalu socjalnego przysługuje na mocy wyroku sądu. W skierowaniu jako osoba uprawniona do zamieszkiwania umieszczony został O. W., syn P. W. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił skarżącej radcę prawnego z urzędu. Reprezentujący skarżącą pełnomocnik pismem z dnia 9 listopada 2016 r. w uzupełnieniu skargi wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, ewentualnie jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Wniósł też o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej oświadczając, że koszty tej pomocy prawnej nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Pełnomocnik zarzucił: I. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego poprzez błędną wykładnię i uznanie, że ustalenie w ramach wyroku Sądu Rejonowego [...] w [...][...] Wydział [...] z dnia [...] lipca 2006 r. (sygn. akt [...]) prawa do lokalu socjalnego dla A. P., A. P. oraz P. W. oznacza, że może być przyznany wyłącznie jeden lokal socjalny, podczas gdy przepis ten pozostaje w związku z art 14 ust. 2 ww. ustawy dającym uprawienie do przyznania co najmniej jednego lokalu socjalnego, II. naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci: 1) art. 7,77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i pominięcie okoliczności, iż w dniu wydania ww. wyroku tj. [...] lipca 2006 r. skarżącą – P. W. była osobą małoletnią (miała ukończone 11 lat) co oznacza, że w tamtym czasie brak było prawnych możliwości przyznania jej przez Sąd odrębnego lokalu socjalnego podczas gdy w chwili obecnej stan faktyczny uległ diametralnej zmianie gdyż skarżąca jest osobą pełnoletnią samotnie wychowującą dziecko oraz prowadzącą oddzielne od A. P. i A. P. gospodarstwo domowe, 2) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez pominięcie przez Zarząd Dzielnicy okoliczności, że skarżąca jako matka samotnie wychowująca dziecko pozostająca bez pracy znajduje się w trudnej sytuacji osobistej, a także z uwagi na wieloletni konflikt z matką pozostaje w złej sytuacji rodzinnej, a okoliczności te stanowią podstawę do przyznania na jej rzecz odrębnego lokalu socjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z § 11 ust. 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, z mieszkaniowego zasobu wydziela się część lokali z przeznaczeniem na lokale socjalne. Stosownie do 14 ust. 1 pkt 3 tej uchwały, w przypadkach określonych w § 12 i 13, pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego przysługuje osobom, które w wyroku Sądu nakazującym opróżnienie lokalu mają przyznane uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. W sprawie jest bezsporne, że Sąd Rejonowy [...][...] Wydział [...] wyrokiem z dnia [...] lipca 2006 r. sygn. akt [...] w punkcie 1 nakazał A. P., A. P. i P. W. opróżnienie i opuszczenie lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] i wydanie go na rzecz Miasta [...]. W punkcie 2 ustalił, że A. P., A. P. i P. W. przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego. W punkcie 3 wyroku Sąd wstrzymał wykonanie punktu 1 wyroku do czasu złożenia A. P., A. P. i P. W. przez Miasto [...] oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2016 poz. 1610 z późn. zm.), w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Takie też było brzmienie powołanego przepisu w dniu orzekania przez Sąd Rejonowy. Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną (art. 14 ust. 3 powołanej ustawy). Wobec tego, że w chwili orzekania przez Sąd Rejonowy o uprawnieniu do lokalu socjalnego, P. W. oraz A. P. byli osobami małoletnimi, nie może w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie budzić jakichkolwiek wątpliwości, że Sąd Rejonowy orzekł o uprawnieniu do otrzymania przez osoby wymienione w punkcie 2 wyroku jednego lokalu socjalnego. Gmina, jak wynika z akt sprawy zapewniła osobom wymienionym w punkcie 2 wyroku, a nadto dziecku P. W. prawo do lokalu socjalnego (O. W. umieszczony został w skierowaniu do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego). Zajmowany dotychczas lokal wpisany został do ewidencji lokali socjalnych (uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]). Przepis art. 14 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym, jeżeli w wyroku orzeczono o uprawnieniu, o którym mowa w ust. 1, dwóch lub więcej osób, gmina jest obowiązana zapewnić im co najmniej jeden lokal socjalny, nie zmienia ustalenia, że Sąd orzekł o uprawnieniu do jednego lokalu socjalnego. Przepis art. 14 ust. 2 nie stanowi też samodzielnej podstawy do wyprowadzenia obowiązku gminy zapewnienia większej niż jeden liczby lokali socjalnych. Okoliczność, że od daty wydania wyroku do dnia przedstawienia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego zaszły zmiany, albowiem skarżąca P. W. stała się osobą pełnoletnią oraz urodziła dziecko, nie tworzą automatycznie po jej stronie prawa do odrębnego (dla niej i dziecka) lokalu socjalnego. Zaskarżona uchwała nr [...], którą – po rozpoznaniu wniosku P. W. – nie wyrażono zgody na przydzielenie dwóch lokali socjalnych (odmówiono przydzielenia P. W. odrębnego lokalu socjalnego), nie narusza zatem prawa. W sprawie tej nie został naruszony przepis art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. wskazania wymaga, że nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie, choć w orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, który i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela, że w tego rodzaju sprawach obowiązuje zasada prawdy obiektywnej (v. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie niniejszej nie została ona naruszona. Organ nie naruszył także zasad rozpatrywania wniosków określonych w uchwale Rady m.st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. W związku z podnoszoną przez skarżącą okolicznością konfliktu z matką oraz oświadczeniem w skardze o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego wskazania wymaga, że uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. przewiduje w § 8 ust. 1 pkt 1 lit. e możliwość wystąpienia przez najemcę lokalu z wnioskiem o dokonanie zamiany na większą liczbę lokali z powodów rodzinnych lub społecznych (v. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 3359/15, orzeczenia.nsa.gov. pl). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.