II SA/Wa 1159/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-08-31

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy strona jest ustawowo zwolniona z ich ponoszenia, powinien zostać umorzony jako zbędny, a wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać rozpoznany merytorycznie?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone jako zbędne, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ich ponoszenia. Natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać rozpoznany merytorycznie na podstawie przepisów PPSA, oceniając, czy strona wykazała brak możliwości poniesienia kosztów zastępstwa prawnego bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
K. W. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania emerytury specjalnej. Skarżący wskazał na niskie dochody (emerytura 1.069,56 zł netto), brak majątku i wysokie wydatki na leki. Sąd uznał, że skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, a jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano K. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury specjalnej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać K. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. K. W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Podał, że prowadzi sam gospodarstwo domowe, a jego jedyny dochód stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 1.069,56 zł. Oświadczył, że nie ma żadnego majątku, w tym oszczędności, a mieszka w mieszkaniu służbowym o powierzchni około 14 m2. Podniósł, że jest osobą schorowaną i na leki wydaje od 320 do 440 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a § 1 powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 66 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i znajduje zastosowanie do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Skoro zatem skarżący w niniejszej sprawie jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast art. 262 cytowanej ustawy stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt sprawy, skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 1.267,66 zł brutto – 1.069,56 zł netto (przed ostatnią waloryzacją), jest osobą schorowaną i ponosi znaczne wydatki związane z zakupem koniecznych leków – do 440 zł miesięcznie, nie ma innych dochodów, żadnego majątku ani oszczędności. Należy więc uznać, biorąc pod uwagę wysokość osiąganych dochodów oraz obecne koszty utrzymania, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów, na podstawie art. 249a § 1 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło