II SA/Wa 1164/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 4 września 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową postanawia: odmówić R. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. R. P. złożył w niniejszej sprawie wraz ze skargą wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który uzupełnił, składając wypełniony formularz PPF. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, a na dochód gospodarstwa domowego składa się jego emerytura w wysokości 1.834,95 zł netto oraz emerytura żony w kwocie 1.462,43 zł netto - łącznie 3.296,38 zł. Natomiast do stałych koniecznych wydatków zaliczył: spłaty rat kredytów i zadłużenia na kartach kredytowych - łącznie 1.508,09 zł, czynsz za mieszkanie - 248 zł, opłaty za telefon - 30 zł, wodę - 47 zł, energię elektryczną - 248 zł, TV - 59 zł miesięcznie. Nadto wskazał, że koszty leczenia jego i żony wynoszą łącznie 450 zł, opłaty za ubezpieczenie mieszkania wynoszą 22 zł, ubezpieczenia na życie - łącznie około 117 zł, wydatki na paliwo i koszty eksploatacji samochodu - 350 zł miesięcznie. Jednocześnie oświadczył, że oprócz mieszkania o powierzchni 56,70 m2, nie posiada wraz z żoną żadnych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, iż udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący wraz z żoną posiadają stałe dochody, przekraczające najniższe świadczenia, w łącznej wysokości 3.297,38 zł netto. Deklarowany dochód rodziny, choć nie jest wysoki, przekracza kryterium dochodowe, pozwalające na przyznanie rodzinie pomocy społecznej. Jak wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezdomnym, bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (granice ubóstwa). Należy również wskazać, że z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż zobowiązania cywilnoprawne (m.in. raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, publ. jw.). Przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa (por. Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05 dostępne w bazie orzeczeń www. nsa.gov.pl). Trzeba jednocześnie podkreślić, że na obecnym etapie postępowania skarżący jest obowiązany uiścić wpis sądowy od skargi, który wynosi 200 zł. W związku z powyższym uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie uiścić tej kwoty bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.