II SA/Wa 1179/16

WyrokWSA w Warszawie2016-10-27

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Ewa Grochowska-Jung, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej, wydana na podstawie otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, może zostać uznana za wadliwą, jeśli termin zwolnienia przypada przed datą doręczenia decyzji ostatecznej stronie?
Ratio decidendi
Decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej, wydana na podstawie otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, nie jest wadliwa, nawet jeśli termin zwolnienia przypada przed datą doręczenia decyzji ostatecznej stronie. Wydanie decyzji (sporządzenie) jest czynnością wywołującą skutki prawne, niezależnie od daty jej doręczenia. Doręczenie decyzji ma znaczenie dla biegu terminów zaskarżania, ale nie wpływa na skutki materialnoprawne decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący J.W. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie otrzymania dostatecznej oceny w opinii służbowej. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej, decyzją Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych uchylono częściowo rozkaz personalny dotyczący terminu zwolnienia, ustalając nowy termin na 15 maja 2016 r. Skarżący zarzucił m.in. wadliwość postępowania opiniowania oraz wykonanie decyzji przed jej doręczeniem. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Ewa Marcinkowska (spr.), , Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy - oddala skargę - Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 z późn. zm.) uchylił pkt [...] rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] Brygady [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku w części dotyczącej terminu zwolnienia [...] J. W. z zawodowej służby wojskowej oraz przeniesienia go do rezerwy wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, który ustalił na dzień 15 maja 2016 r., w pozostałym zakresie pkt [...] ww. rozkazu personalnego utrzymał w mocy. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: J.W. pełnił zawodową służbę wojskową w [...] Batalionie [...] na stanowisku służbowym [...] regulujący na podstawie kontraktu Nr [...]. z dnia [...] kwietnia 2014 r., zawartego na okres od dnia 27 maja 2014 r. do dnia 26 maja 2016 r. Rozkazem personalnym nr [...] (pkt [...]) Dowódcy [...] Brygady [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. wydanym na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 114 ust. 4 pkt 3 i art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 12 i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 670) J. W. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy z dniem [...] lutego 2016 r. wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. W uzasadnieniu tego rozkazu personalnego organ powołał się na fakt wystawienia prawomocnej opinii służbowej na ocenę dostateczną oraz fakt, iż żołnierz nie jest na tyle sprawny fizycznie, aby podołać ciężarom zawodowej służby wojskowej o czym świadczą długotrwałe zwolnienia lekarskie. W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego skierowanym do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, J. W. zarzucił organowi I instancji naruszenie prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności art. 26 ust. 9 ustawy pragmatycznej, § 9 ust. 2, § 4 ust. 2, § 8 ust. 3, § 10 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych oraz art. 61 § 4 K.p.a. W uzasadnieniu odwołania wskazał na nieprawidłowości jakie miały miejsce w procesie jego opiniowania. Zarzucił ponadto, że postępowanie w przedmiocie jego zwolnienia ze służby zostało wszczęte przez organ niewłaściwy. W związku z powyższym rozkaz personalny wydany na podstawie tak wszczętego postępowania, w sposób rażący narusza prawo. Odnosząc się natomiast do argumentów organu dotyczących jego długotrwałych zwolnień lekarskich zarzucił, że organ nie skorzystał z możliwości skierowania go do wojskowej komisji lekarskiej w celu zbadania stanu jego zdrowia oraz sprawdzenie prawidłowości orzekania o jego czasowej niezdolności do służby. Z tego też względu wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji albo uchylenie zaskarżonego rozkazu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uchylił pkt [...] zaskarżonego rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] Brygady [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku w części dotyczącej terminu zwolnienia [...] J. W. z zawodowej służby wojskowej, który ustalił na dzień 15 maja 2016 r., a w pozostałym zakresie pkt [...] ww. rozkazu personalnego utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w świetle przepisu art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej oraz przepisów rozporządzenia w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, otrzymanie przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Przy czym kwestia ta pozostawiona jest uznaniu właściwego organu, który (mimo niskiej oceny) może rozważać pozostawienie żołnierza w służbie. Jest to jednak uprawnienie organu, z którego ma prawo skorzystać. Organ zwalniający ocenia, czy opinia służbowa została wydana przez bezpośredniego przełożonego, czy podlega wykonaniu oraz czy zawarto w niej dostateczną ocenę ogólną, nie weryfikując jednak zasadności tejże ocenę. Opinia służbowa wydawana jest bowiem i podlega kontroli w odrębnym, przypisanym do tego trybie, nieobjętym regulacjami Kodeksu postępowania administracyjnego. Żaden przepis ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego nie dopuszcza możliwości kolejnej, dalszej jej weryfikacji w jakimkolwiek innym postępowaniu. Tym samym organ orzekający o zwolnieniu ze służby nie jest uprawniony do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego celem zbadania zasadności i rzetelności ocen sformułowanych w opinii służbowej. Prawa osób opiniowanych podlegają ochronie wyłącznie w ustalonym w pragmatyce służbowej trybie, na który składa się instytucja odwołania od opinii służbowej oraz instytucja weryfikacji ostatecznej opinii służbowej. Zatem, do zastosowania art. 112 ust. 1 pkt. 4 ustawy pragmatycznej w przedmiotowej sprawie niezbędne było wykazanie, że [...] J. W. podlegał opiniowaniu służbowemu, że otrzymał ogólną ocenę dostateczną i opinia ta jest ostateczna oraz wykazanie, iż w interesie Sił Zbrojnych jest zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania ustalił, że opinia służbowa wobec [...] J. W. sporządzona została [...] września 2015 r. tj. w okresie do tego przypisanym. Przedmiotową opinię sporządził bezpośredni przełożony – [...] L. P.. Wykonywanie obowiązków służbowych przez ww. żołnierza oceniono na ocenę ogólną dostateczną. W dniu 28 września 2015 roku [...] J. W. został zapoznany z treścią opinii służbowej, której przyjęcia odmówił. Fakt ten został odnotowany przez opiniującego w arkuszu opinii służbowej ww. żołnierza. Ponadto opiniowany poinformowany został o przysługującym mu prawie wniesienia odwołania. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego niedopełnienia przez opiniującego obowiązku wynikającego z art. 26 ust. 9 ustawy pragmatycznej, poprzez próbę doręczenia niepotwierdzonej kopii opinii służbowej organ zauważył, iż opinia służbowa została skutecznie doręczona [...] J. W. w trybie przewidzianym w art. 26 ust. 10 ustawy tj. poprzez zapoznanie opiniowanego z treścią opinii przez jej odczytanie oraz pouczenie o przysługującym mu prawie do wniesienia odwołania od opinii. Okoliczność dysponowania przez przełożonego niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kopią opinii służbowej nie została natomiast przez stronę w żaden sposób udowodniona, strona okoliczności tej nie podniosła także w toku postępowania organu pierwszej instancji (w tym m.in. w trakcie zapoznania się z całością zgromadzonego materiału). Wobec zaś faktu odmowy przyjęcia opinii służbowej [...] J. W. sam pozbawił się możliwości wpisania w arkusz opinii własnej propozycji dotyczącej dalszego przebiegu służby, zatem bezzasadnym wydaje się formułowanie przez stronę zarzutów w tej kwestii adresowanych do opiniującego. O skutecznym doręczeniu opinii świadczy również odwołanie od jej treści, wniesione przez opiniowanego do wyższego przełożonego, który działając na podstawie § 10 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych, w wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, utrzymał opinię bezpośredniego przełożonego ww. żołnierza w mocy. Potwierdza to dokonana w dniu 26 października 2015 r. przez przełożonego adnotacja o sposobie rozpatrzenia odwołania. Kopię ostatecznej opinii służbowej dostarczono zaś [...] J. W. w dniu 26 października 2015 r., co opiniowany potwierdził w arkuszu opinii. Za chybiony uznać trzeba też zarzut, iż [...] J. M. nie był wyższym przełożonym J. W. w dniu rozpatrzenia odwołania, bowiem z akt sprawy wynika, że Dowódca [...] Batalionu [...] zlecił pełnienie obowiązków dowódcy [...] dowodzenia ww. żołnierzowi w okresie od 26 października 2015 r. do 16 stycznia 2016 r. z powodu nieobecności etatowego dowódcy tego [...] (Rozkaz dzienny Nr [...] z dnia [...] października 2015 r.) Zatem wbrew przekonaniu strony [...] J.M. wykonując obowiązki wyższego przełożonego w dniu 26 października 2015 r. był uprawniony do rozpatrzenia odwołania od opinii. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić zatem trzeba, iż proces opiniowania [...] J. W. został przeprowadzony zgodnie z przepisami prawa, zaś sporządzona opinia służbowa mogła zostać uwzględniona w postępowaniu o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej w trybie art. 112 ust. 1 pkt. 4 ustawy pragmatycznej. Dowódca [...] Batalionu [...] wobec faktu otrzymania przez [...] J. W. ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej, korzystając z przysługujących mu uprawnień wynikających z § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, w dniu 9 grudnia 2015 r. wystąpił do Dowódcy [...] Brygady [...] z wnioskiem w sprawie zwolnienia ww. żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Dowódca [...] Brygady [...], mając na uwadze dyspozycję wynikającą z art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej, wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia [...] J. W. z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. O powyższym fakcie żołnierz został powiadomiony w dniu 17 grudnia 2015 r. (data potwierdzenia odbioru zawiadomienia). W efekcie przeprowadzonego postępowania, Dowódca [...] Brygady [...] w dniu [...] stycznia 2016 roku wydał Rozkaz personalny nr [...] (pkt [...]), którym zwolnił [...] J. W. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy z dniem [...] lutego 2016 r. W ocenie organu odwoławczego, Dowódca [...] Brygady [...], wydając rozkaz personalny nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2016 r., w sposób wystarczający uzasadnił swoją decyzję wskazując stawiane żołnierzom zawodowym wymagania związane z profesjonalizacją Sił Zbrojnych oraz wynikającą z tego potrzebę ciągłej weryfikacji kwalifikacji i predyspozycji żołnierzy zawodowych celem wyłonienia personelu najlepiej przygotowanego do realizacji zadań na zajmowanym i planowanych do wyznaczenia stanowiskach służbowych. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych podzielił wyrażony przez Dowódcę [...] Brygady [...] pogląd, że odwołujący się nie daje rękojmi rzetelnej realizacji zadań wynikających z zawodowej służby wojskowej, co znajduje swoje potwierdzenie w aktach sprawy, z których wynika, iż ww. w okresie od 8 grudnia 2014 r. do 5 lipca 2015 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 178 dni (we wcześniejszym okresie - 569 dni). Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż zgodnie z Orzeczeniem nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L.z dnia [...] lipca 2015 r. [...] J. W. jest zdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Tak długa nieobecność żołnierza w służbie skutkuje przede wszystkim znacznym obciążeniem obowiązkami pozostałych żołnierzy i nie może pozostawać bez wpływu na jakość realizowanych przez jednostkę wojskową zadań. Organ zaznaczył, iż niewątpliwie niedyspozycja [...] J. W. nie była zawiniona, jednak z punktu widzenia celu dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej przez stronę, fakt ten nie ma znaczenia. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyrażony został bowiem pogląd, iż "nadrzędną potrzebą Sił Zbrojnych jest to, by żołnierze zawodowi w trakcie trwania kontraktu byli w pełni dyspozycyjni i sprawni oraz wykonywali powierzone im zadania rzetelnie i profesjonalnie. Tak dalece idący prymat interesu publicznego nad interesem jednostki w tej dziedzinie jest w pełni usprawiedliwiony i zrozumiały" (patrz. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2013 r. sygn. II SA/Wa 1126/13). Odnosząc powyższe uwagi do badanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż rozkaz personalny nr [...] (pkt [...]) Dowódcy [...] Brygady [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. odpowiada standardom prawidłowego uzasadniania decyzji uznaniowych. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. W. wniósł o jej uchylenie w całości albo w części lub stwierdzenie jej nieważności albo stwierdzenia niezgodności z prawem. To samo wniósł w stosunku do decyzji organu I instancji. Ponadto wniósł o rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa przez błędne ich zastosowanie, w szczególności: 1. art. 26 ust. 9 ustawy pragmatycznej oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych przez przyjęcie, że przełożony może doręczyć kopię opinii, która jest niepotwierdzona; 2. § 10 ust. 4 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej przez przyjęcie, że wyższy przełożony może doręczyć niepotwierdzoną z oryginałem kopię ostatecznej opinii służbowej, i że taka opinia wywołuje skutki prawne; 3. art. 61 § 4 K.p.a. przez przyjęcie, że Dowódca JW. [...] ( [...] Batalion [...]) – [...] P. G. mógł wydać zawiadomienie z dnia [...] grudnia 2015 r. (wszcząć postępowanie) na podstawie art. 61 § 4 K.p.a. o zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej, w sytuacji gdy organem zwalniającym (I instancji) był Dowódca JW. [...] ([...] Brygada [...]) – [...] brygady S.K. Ponadto skarżący zarzucił, że Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] wykonał zaskarżoną decyzję z rażącym naruszeniem przepisów prawa, gdyż zwolnił go z dniem 15 maja 2016 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy. Natomiast decyzja organu II instancji została mu doręczona przez ww. dowódcę dopiero w dniu 18 maja 2016r. W związku z powyższym - zdaniem skarżącego, wykonanie tej decyzji odbyło się z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego a w szczególności art. 130 § 2 K.p.a. i art. 110 K.p.a. Data zwolnienia ze służby powinna bowiem przypadać po dacie doręczenia skarżącemu decyzji organu II instancji, a w opisywanym przypadku skarżący został zwolniony w dniu 15 maja 2016 r., natomiast decyzja organu II instancji została doręczona za pośrednictwem poczty, dopiero w dniu 18 maja 2016 r. - czyli po trzech dniach od daty zwolnienia. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] był zaś związany z decyzją organu II instancji dopiero od dnia jej doręczenia. Według skarżącego, w tej sytuacji doszło do naruszenia § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. gdyż przepis ten wprost wskazuje , że "Decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej wykonuje dowódca jednostki wojskowej". Dowódca Jednostki Wojskowej [...] dokładnie natomiast wiedział i miał świadomość, że nie doręczył skarżącemu decyzji organu II instancji do dnia 15 maja 2016 r. (dnia zwolnienia ze służby wojskowej). W związku z powyższym miał obowiązek zastosować § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. tj. poinformować organ zwalniający, że nie może wykonać decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, podając przyczynę zwłoki. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że z rozdzielnika zaskarżonej decyzji wynika, iż decyzję tę otrzymali do służbowego wykorzystania: Dowódca [...] Brygady [...] oraz Dowódca [...] Batalion [...]. Gdyby zatem z powyższego Sąd wywiódł, że zaskarżona decyzja w dniu 15 maja 2016 r. znajdowała się w obiegu prawnym, skarżący wniósł o jej uchylenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w skardze związanych z nieprawidłowym zwolnieniem skarżącego ze służby wojskowej organ stwierdził, iż nie mają one znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, a ponadto dotyczą czynności realizowanych przez inny organ niż Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych. Organ zaznaczył jednocześnie, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny decyzja wydana przez organ drugiej instancji staje się ostateczna z chwilą jej wydania. Chwilą wydania decyzji jest wobec tego data jej sporządzenia, nie zaś doręczenia stronie. W niniejszej sprawie natomiast decyzja organu II instancji wydana została w dniu [...] kwietnia 2016 r. i z tą datą stała się ona ostateczna. Jednocześnie w zaskarżonej decyzji określono nową datę zwolnienia skarżącego ze służby na dzień 15 maja 2016 r. W niniejszej sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że zwolnienie [...] J. W. ze służby wojskowej nastąpiło po wydaniu decyzji ostatecznej. Skarżący, ustosunkowując się do powyższej odpowiedzi na skargę, w piśmie procesowym z dnia 12 sierpnia 2016 r. podtrzymał w całości zarzuty zawarte w skardze oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zaznaczył, że przywołane przez organ w odpowiedzi na skargę orzeczenia sądów administracyjnych wydane zostały w innych stanach faktycznych. Ponadto, z żadnego z tych orzeczeń nie wynika, że decyzja może być wykonana przed jej doręczeniem, za wyjątkiem decyzji, którym nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Na poparcie swojego stanowiska, skarżący przywołał obszernie orzecznictwo sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Dokonując oceny zasadności wniesionej przez J. W. skargi na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 ze zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Decyzja podjęta na podstawie powyższego przepisu, jak zasadnie wskazał organ, ma charakter decyzji uznaniowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy procesu wydania decyzji (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza tym samym do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 K.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja spełnia wyżej wskazane warunki. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że w opinii służbowej z dnia [...] września 2015 r. skarżący otrzymał dostateczną ocenę ogólną. Wbrew zarzutom skarżącego opinia ta został sporządzona zgodnie z regułami określonymi w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 764). Przedmiotową opinię sporządził bezpośredni przełożony skarżącego. W dniu 28 września 2015 r. J.W. został zapoznany z treścią powyższej opinii służbowej, której przyjęcia odmówił, co zostało odnotowane w arkuszu opinii służbowej, zgodnie z wymogami § 9 ust. 3 rozporządzenia. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż przełożony, wbrew treści § 9 ust. 2 rozporządzenia, próbował doręczyć mu niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię opinii służbowej nie została przez niego w żaden sposób uprawdopodobniona. Ponadto okoliczność ta pozostawała bez wpływu dla dalszego przebiegu procesu opiniowania, gdyż skarżący został bezspornie zapoznany z treścią wydanej opinii, o czym świadczy fakt wniesienia przez niego odwołania od tej opinii do wyższego przełożonego, który działając na podstawie § 10 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, w wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, utrzymał opinię bezpośredniego przełożonego w mocy. Kopię ostatecznej opinii służbowej dostarczono zaś J. W. w dniu 26 października 2015 r. Sporządzona opinia służbowa mogła zatem zostać uwzględniona w postępowaniu o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej w trybie art. 112 ust. 1 pkt. 4 ustawy pragmatycznej. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącego, że postępowanie w sprawie jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej zostało wszczęte przez organ niewłaściwy tj. dowódcę [...] Batalionu [...]. Jak wynika z akt sprawy, Dowódca [...] Batalionu [...] wobec faktu otrzymania przez J. W. ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej, korzystając z przysługujących mu uprawnień wynikających z § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 670), w dniu 9 grudnia 2015 r. wystąpił do Dowódcy [...] Brygady [...] z wnioskiem w sprawie zwolnienia ww. żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Dowódca [...] Brygady [...], mając na uwadze dyspozycję art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej, wszczął zaś postępowanie w sprawie zwolnienia J. W. z zawodowej służby wojskowej, o czym skarżący został zawiadomiony w dniu 17 grudnia 2015 r. W ocenie Sądu organ wydając decyzję o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ słusznie wskazał na stawiane żołnierzom zawodowym wymagania związane z profesjonalizacją Sił Zbrojnych oraz na wynikającą z tego potrzebę ciągłej weryfikacji kwalifikacji i predyspozycji żołnierzy zawodowych, celem wyłonienia personelu najlepiej przygotowanego do realizacji zadań na zajmowanym i planowanych do wyznaczenia stanowiskach służbowych. Należy zgodzić się z organem, że w interesie Sił Zbrojnych jest to, aby żołnierze swoim stanem zdrowia gwarantowali pełną dyspozycyjność oraz profesjonalne wykonywanie zadań. Skarżący nie daje natomiast rękojmi rzetelnej realizacji zadań wynikających z zawodowej służby wojskowej, biorąc pod uwagę fakt, iż w okresie od 8 grudnia 2014 r. do 5 lipca 2015 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 178 dni (we wcześniejszym okresie zaś - 569 dni). Co prawda skarżący został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej, która orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. orzekła, że jest on zdolny do zawodowej służby wojskowej, nie zmienia to jednak faktu, iż tak długotrwała niedyspozycja skarżącego miała wpływ na organizację zadań w jednostce wojskowej, w której pełnił służbę, a przede wszystkim skutkowała znacznym obciążeniem obowiązkami pozostałych żołnierzy. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż przesłanka warunkującą zastosowanie wobec skarżącego trybu zwolnienia z art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej została ziszczona. Należy jednocześnie zaznaczyć, że badanie zasadności wystawionej żołnierzowi zawodowemu ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej, pozostawało poza zakresem oceny Sądu w niniejszej sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, iż został zwolniony ze służby z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zaskarżona decyzja została mu doręczona, po dacie wskazanej przez Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych jako termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oraz przeniesienia go do rezerwy wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej wskazać należy, iż powyższa okoliczność nie mogła mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 714/05 (opubl. ONSAiWSA 2006/5/132) "Obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem. Wydanie (sporządzenie) decyzji zgodnie z wymaganiami art. 107 § 1 K.p.a. jest czynnością wywołującą oznaczone skutki prawne". Wydanie decyzji, zaopatrzonej we wszystkie niezbędne składniki formalne powoduje, że zostaje w ten sposób załatwiona sprawa administracyjna. Od tego momentu decyzja rozpoczyna swój byt prawny, a doręczenie oznacza zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia. Przyjęcie innego stanowiska oznaczałoby, że decyzja wydana nie kończy sprawy, a więc, że w okresie po wydaniu decyzji sprawa dalej pozostaje niezakończoną. Jest to istotne także z punktu widzenia ustalenia poprawności podstawy prawnej. Data wydania decyzji jest bowiem miarodajna dla określenia momentu, dla którego przyjmuje się obowiązywanie i stosowalność przepisów prawnych, stanowiących podstawę decyzji, a przyjęcie daty doręczenia decyzji jako podstawy tego określenia mogłoby prowadzić do osłabienia wartości pewności stosowania prawa z punktu widzenia jednolitości ustaleń dotyczących wyboru przepisu obowiązującego jako podstawy prawnej decyzji wydanej oraz decyzji doręczonej (w terminie późniejszym w stosunku do daty jej wydania). Ponadto uzależniałoby skutki "materialnoprawne" wydanej decyzji w dużej mierze od sprawnego działania podmiotu doręczającego decyzję. Przyjęcie odmiennej interpretacji treści art. 110 K.p.a. prowadziłoby do powstania skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia racjonalności prawa. Dodatkowym argumentem przemawiającym za trafnością powyższej wykładni jest okoliczność braku możliwości ustalenia jednej daty wydania decyzji rozumianej jako data jej doręczenia w przypadku wielości stron, nie sposób natomiast przyjąć, by w odniesieniu do każdej z nich wydanie decyzji następowało w innej dacie. Doręczenie decyzji, powodując jej wejście do obrotu prawnego, a więc wywołując "skutki proceduralne", wpływa zatem na bieg terminów związanych z jej zaskarżaniem w różnych formach, nie ma natomiast znaczenia z punktu widzenia "skutków materialnoprawnych" jakie wywołuje wydana decyzja. Doręczenie skarżącemu ostatecznej decyzji Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] kwietnia 2016 r., wydanej na skutek rozpoznania wniesionego przez niego odwołania, dopiero w dniu 18 maja 2016 r., a więc po dacie określonej w tej decyzji jako termin zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, nie uzasadniało zatem w żadnym razie wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego jako wadliwej. W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło