II SA/Wa 1185/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi U. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia radcy prawnego, 3. odmówić ustanowienia adwokata. U. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Na podstawie informacji zawartych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w nadesłanych dodatkowo kserokopiach rachunków i faktur ustalono, co następuje. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Wnioskodawczyni otrzymuje emeryturę w wysokości 663 zł brutto miesięcznie (581,65 zł netto). Mąż wnioskodawczyni otrzymuje rentę w wysokości 771,76 zł brutto miesięcznie (626 zł netto) oraz uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej "[...]". W urzędowym formularzu wskazano, że dochód z tego tytułu wynosi od 900 do 1100 zł brutto miesięcznie. Z zeznania o wysokości przychodu uzyskanego w 2011 r. wynika, że przychód podatnika objętego ryczałtem wyniósł 12.972,00 zł. Majątek stanowi dom o powierzchni 214 m2, lokal użytkowy o powierzchni 90 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 1100 m2, nieruchomość stanowiąca drogę o powierzchni 500 m2 , działka budowlana o powierzchni 1100 m2 oraz samochód [...]. Małżonkowie nie mają oszczędności. Stałe miesięczne wydatki stanowią: opłata za energię elektryczną 132,32 zł (dowód wpłaty z [...] kwietnia 2012 r.), za leki 225,66 zł (faktury VAT z czerwca 2012 r. na kwotę 109,90 zł oraz 115,76 zł), opłata za gaz 33,73 zł (dowód wpłaty z dnia [...] czerwca 2012 r.), podatek rolny wraz z podatkiem od nieruchomości 75,25 zł (ustalenie dokonane na podstawie kserokopii decyzji Burmistrza [...] z dnia [...]). Jako stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym nie uwzględniono składki ZUS uiszczanej w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz wydatków, w odniesieniu do których nie przedłożono rachunków. Skarżąca wezwana pismem z dnia 19 lipca 2012 r. do nadesłania kserokopii dokumentu wskazującego wysokość dochodu uzyskanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej z miesiąca czerwca 2012 r. nadesłała rachunek z dnia 30 czerwca 2012 r. nr [...] wystawiony przez "[...]" wskazujący na wykonanie usługi o wartości 400 zł. Wnioskodawczyni nie złożyła na wezwanie oświadczenia, czy z nieruchomości rolnej o powierzchni 1100 m2 oraz z tytułu posiadania działki budowlanej o powierzchni 1100 m2 uzyskuje dochody. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy niniejsza sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Na mocy powołanego przepisu skarżąca z mocy prawa zwolniona jest zatem w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.). Prawo pomocy powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Dochód w gospodarstwie domowym z tytułu emerytury i renty oraz prowadzonej przez męża wnioskodawczyni działalności gospodarczej wynosi miesięcznie według oświadczenia strony około 2.534,76 zł brutto miesięcznie. Stałe miesięczne wydatki wykazane przez stronę w formie rachunków i faktur za energię elektryczną, gaz, leki i podatek rolny oraz od nieruchomości wynoszą natomiast 466,96 zł. Z powyższego wynika, że po dokonaniu opłat skarżąca dysponuje środkami, które może przeznaczyć – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża pełne koszty postępowania, zwłaszcza, że w sprawie niniejszej skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wskazać należy przy tym, że na wezwanie z dnia 19 lipca 2012 r. skarżąca nie nadesłała kserokopii ewidencji przychodów z miesiąca czerwca 2012 r., a jedynie jeden rachunek wystawiony w ostatnim dniu miesiąca na kwotę 400 zł, co nie stanowi pełnej informacji o wysokości przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej z miesiąca czerwca 2012 r. W związku z tym, że skarżąca nie nadesłała również oświadczenia, czy z tytułu posiadania nieruchomości rolnej oraz działki budowlanej uzyskuje dochody, stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie usunęła wątpliwości co do rzeczywistej wysokości stałych miesięcznych dochodów. Podkreślenia wymaga nadto, że wnioskodawczyni wraz z mężem posiada majątek w postaci nieruchomości, w tym nie tylko dom o powierzchni 214 m2, ale także lokal użytkowy o powierzchni 90 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 1100 m2, jak również działkę budowlaną o powierzchni 1100 m2 . Powyższe wskazuje na to, że strona ma możliwość sfinansowania kosztów postępowania sądowego z własnych środków w ramach posiadanego majątku. Zgodnie z orzecznictwem sądowym posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości, w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy (v. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 26/11). Z uwagi na to, że strona nie wykazała, iż spełnia przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., brak było podstaw do ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 2 i 3 postanowienia.