II SA/Wa 1187/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA ( Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA ( Ewa Pisula ( Dąbrowska Sędzia WSA ( Eugeniusz Wasilewski Protokolant ( starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych – uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, – zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W dniu [...] grudnia 2009 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. wpłynęła dokumentacja dotycząca skarżącego K. W. nadesłana przez Miejski Urząd Pracy w K. w przedmiocie ustalenia dla wymienionego prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych, a w dniu [...] grudnia 2009 r. skarżący zgłosił się do organu i oświadczył pisemnie, że przedstawi formularz E 301 potwierdzający okres zatrudnienia w [...], uzyskany z właściwej [...] instytucji, zaś w przypadku przedłużania się okresu oczekiwania na formularz, przedstawi oryginały dokumentów potwierdzających zatrudnienie w [...] oraz zwróci się do organu o podjęcie działań w celu uzyskania formularza E 301. W tej sytuacji Marszałek Województwa [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie administracyjne do czasu przedłożenia wspomnianego już wyżej formularza. Po przedłożeniu przez skarżącego w dniu [...] lutego 2010 r. formularza E 301, Marszałek Województwa [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] mając za podstawę art. 97 § 2 w zw. z art. 97 § 1 k.p.a., podjął zawieszone postępowanie administracyjne i powołał się na fakt ustania przyczyny uzasadniającej zawieszenie, pouczając jednocześnie skarżącego, że na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje. Jednocześnie Marszałek Województwa [...] w tym samym dniu i za tym samym numerem sprawy, tzn. w dniu [...] marca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. c i art. 8 ust. 5 w zw. z art. 71 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. z 2008 r. Dz. U. Nr 69, poz. 415 ze zm.), art. 67 oraz art. 71 ust. 1 lit. b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. (WE) L 149 z 5.07.1971 z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 – 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. Nr 136, poz. 1118), odmówił K. W. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że formularz E 301 potwierdzał okresy zatrudnienia/ubezpieczenia w [...] od [...] czerwca 2004 r. do [...] października 2004 r. i od [...] maja 2005 r. do [...] listopada 2009 r. Jednocześnie w złożonym w dniu [...] lutego 2010 r. pisemnym oświadczeniu podał, że zarówno jego miejsce zamieszkania, jak i centrum interesów życiowych koncentrowało się w [...] co powoduje, że nie może być uznany za osobę powracającą do swojego stałego miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 71 ust. 1 lit. b (ii) oraz art. 69 ust. 1 i 3 cytowanego już wyżej rozporządzenia 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. Wymieniony ubiega się o prawo zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski, zaś ostatni okres ubezpieczenia spełnił na terytorium [...]. W odwołaniu z dnia [...] marca 2010 r. do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, skarżący zarzucił błędną wykładnię art. 71 ust. 1 lit. b (ii) rozporządzenia 1408/71 i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu stwierdził, że uzasadnienie decyzji jest lakoniczne, a ponadto wyżej wspomniany przepis art. 71 ust. 1 lit. b (ii) nie ma wobec niego zastosowania, jak również przepis art. 69, ponieważ nie był osobą, która wyjechała z [...], zachowując tam miejsce zamieszkania i podtrzymując tam swoje centrum interesów życiowych w celu poszukiwania pracy w Polsce i dlatego nie istniał wobec niego obowiązek rejestracji w [...] instytucji właściwej, aby uzyskać zasiłek dla bezrobotnych, który następnie zostałby przetransferowany do Polski, gdyż decydując się na opuszczenie terytorium [...] i powrót docelowo do Polski, byłoby to niezgodne z [...] przepisami. Jego wyjazd z [...] był spowodowany ponownym przeniesieniem interesów życiowych do Polski, zaś wypracowanie w [...] prawa do zasiłku można skutecznie egzekwować w Polsce. Reasumując, nie otrzymał on w [...] zasiłku i ponownie występuje o jego przyznanie w Polsce, lecz przeniósł on swoją rezydencję do Polski jako osoba bezrobotna na podstawie [...] dokumentacji. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną decyzji pierwszoinstancyjnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na podaną w niej argumentację oraz przytaczając szeroko orzecznictwo ETS – podał, że skarżący wyjechał do [...] między innymi w celach zarobkowych, a przed wyjazdem zamieszkiwał w Polsce. Podczas pobytu w [...] wykonywał pracę na podstawie umowy zawartej na czas określony, co może dowodzić, że jego praca w tym państwie nie miała charakteru stałego i w konsekwencji nie założył on tam trwałego ośrodka interesów życiowych. Jednakże, jak wynika ze złożonego oświadczenia i formularza E 301, skarżący pracował i przebywał stale na terytorium [...] od maja 2005 r. do listopada 2009 r., a jego kontakt z zamieszkującymi w Polsce rodzicami oraz bratem ograniczał się do rozmów telefonicznych i urlopów spędzonych w Polsce, a ponadto posiadał stałe miejsce zamieszkania i tam koncentrował się – jak wynika z treści oświadczenia – jego ośrodek życiowy. W istocie, przyjeżdżając do Polski, zmienił miejsce zamieszkania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu natomiast powołał się na argumenty przedstawione już w odwołaniu i dodał, że wykładnia o zerwaniu więzi z krajem poprzez wymeldowanie się z adresu stałego zameldowania na terytorium Polski jest rozszerzająca, zaś jego samego do tego skłoniła zasada podwójnego opodatkowania. Ponadto jego sytuacja jest po decyzji organu precedensowa, bowiem jest osobą mającą udokumentowane okresy zatrudnienia i ubezpieczenia w [...] i pomimo nieotrzymania tam zasiłku, nie może otrzymać go również w kraju macierzystym. Ponadto organ naruszył zasady postępowania, bowiem nie miał prawa informowania go, że nieprzedstawienie formularza E 301 spowoduje pozostawienie sprawy bez rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty ze skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, lecz nie może wydać nawet orzeczenie na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Stosownie do treści art. 102 k.p.a., w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Oznacza to, że w trakcie zawieszenia sprawa nie ma biegu i w zasadzie żadne czynności nie są w tym czasie podejmowane, a już przede wszystkim decyzje administracyjne, bowiem byłyby one wydane z rażącym naruszeniem prawa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie – jak już wykazano w stanie faktycznym – po zawieszeniu postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., podjęto je na nowo postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], przy czym tego samego dnia organ wydał decyzję administracyjną i to pod tym samym numerem. Ponadto w aktach sprawy znajduje się tylko jedno zwrotne potwierdzenie odbioru wskazujące na numer zarówno postanowienia o podjęciu zawieszonego postanowienia, jak i decyzji merytorycznej. Może to – co wcale nie oznacza, że musi – świadczyć, że np. decyzję wydano wcześniej, aniżeli postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Ponadto – a właściwie przede wszystkim – w postanowieniu o podjęciu zawieszonego postępowania pouczono skarżącego, że "na wydane w toku niniejszego postępowania postanowienie nie przysługuje zażalenie", co jest sprzeczne z art. 101 § 3 k.p.a., w myśl którego na postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania służy zażalenie. Należy tu organowi wyjaśnić, że pojęcie "w sprawie zawieszenia postępowania" oznacza takie sprawy załatwiane w formie postanowienia, jak: a) postanowienie o zawieszeniu postępowania, b) postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, c) postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, d) postanowienie o odmowie podjęcia postępowania i przywołać w tym miejscu należy np. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2000 r. sygn. akr OPS 4/00 (ONSA 2000, Nr 4, poz. 137), w myśl której "Na postanowienie organu I instancji o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego stronie przysługuje zażalenie na podstawie art. 101 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego". Reasumując, na wydane przez organ postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, skarżącemu przysługiwało zażalenie. Jest to na tyle istotne, że brak tego pouczenia uniemożliwił skarżącemu dalsze aktywne uczestniczenie w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, jak np. poprzez składanie wniosków dowodowych. Innymi słowy, wydając postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego i w tym samym dniu decyzję merytoryczną, bez możliwości odwołania się od powyższego postanowienia, uniemożliwiono skarżącemu zrealizowanie jego własnego prawa do czynnego udziału w postępowaniu, określonego w art. 10 k.p.a. Tym samym w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i tym samym wypowiadanie się co do zarzutów ze skargi jest przedwczesne. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 152 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.