II SA/Wa 1191/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. sprawy ze skargi M. L. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania wniosku o zamianę zajmowanego lokalu mieszkalnego 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie § 2, w części dotyczącej skarżącego M. L., jest niezgodna z prawem; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego L.B. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. M. L. jest najemcą lokalu komunalnego [...] w W. (umowa najmu zawarta na czas nieokreślony). W maju 2011 r. wniósł o zamianę powyższego lokalu na inny lokal z mieszkaniowego zasobu miasta z dostępem do gazu z sieci miejskiej. Wniosek uzasadniał potrzebą obniżenia kosztów eksploatacji lokalu i swoja sytuacja majątkową oraz zdrowotną. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokali mieszkalnych i socjalnych, odmówił realizacji wniosku M. L. (§ 2, załącznik nr 3). Przyczyną odmowy był fakt, że wynajmowany lokal mieszkalny zamieszkują dwie osoby i dlatego jest on użytkowany niezgodnie z warunkami określonymi w umowie najmu, co w ocenie organu pozwalało na zastosowanie § 22 ust. 2 pkt 3 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Nr VIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. M. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy [...], w części jego dotyczącej. W skardze oraz w piśmie uzupełniającym zarzucił podjęcie uchwały z naruszeniem prawa, wskazując na następujące zarzuty: 1) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa w zw. z § 22 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 1 lit. a) uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na przyjęciu, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, że w lokalu przy ul. [...] mieszkają dwie osoby i przyjęciu, że skarżący użytkuje lokal niezgodnie z warunkami umowy najmu - czego konsekwencją było błędne uznanie, że nie jest zasadne uwzględnienie wniosku skarżącego; 2) naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 80 Kpa poprzez zignorowanie przez organ znajdującej się w aktach postępowania dokumentacji potwierdzającej fakt zamieszkiwania w lokalu jedynie jednej osoby; 3) naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez odwołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały do bliżej nieokreślonej "wizji" przeprowadzonej w lokalu, która "pozwala sądzić, że w lokalu mieszkają 2 osoby, w tym jedna osoba bez zgody właściciela"; 4) naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez pominięcie stanowiska oraz ustaleń innego organu administracji, tj. Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej, odnoszącego się do ilości osób zamieszkujących w lokalu oraz zasadności złożonego przez M. L. wniosku; 5) naruszenie art. 8 Kpa poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów Państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumentacje zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 545/12 stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości. W ocenie Sądu, organ nie dopełnił wynikającego z powyżej przytoczonego przepisu obowiązku. Akta sprawy nie zawierają dokumentów (dowodów) uzasadniających twierdzenie organu, że skarżący nie przestrzega warunków korzystania z lokalu, wynikających z umowy najmu. Samo stwierdzenie, że w lokalu zamieszkuje osoba nieuprawniona i dochodziło do interwencji Policji i Straży Pożarnej nie przesądza, że skarżący nie dopełnił warunków umowy najmu. Jeżeli zdaniem organu doszło do naruszenia przez skarżącego warunków umowy, to organ zobowiązany był w toku prowadzonego postępowania zebrać materiał dowodowy pozwalający jednoznacznie ocenić, czy faktycznie warunki umowy najmu zostały naruszone. Akta sprawy nie zawierają dokumentów potwierdzających fakt naruszenia przez skarżącego warunków umowy najmu. W skutek skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2428/12 uchylił powyższy wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał między innymi, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy rozpoznawaniu sprawy przekroczył granice sprawy zakreślone w skardze i wbrew art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, mimo że zaskarżona została wyłącznie odmowa zakwalifikowania wniosku M. L. do zamiany zajmowanego lokalu na inny z mieszkaniowego zasobu miasta, a uchwałą tą rozpatrzono także wnioski innych osób ubiegających się o najem lokali komunalnych. Nadto, zarzucając niedopełnienie przez organ obowiązku wynikającego z § 22 ust. 2 pkt 3 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy, Sąd pierwszej instancji nie wskazał precyzyjnie na czym polegały uchybienia w tym względzie i w jaki sposób winny być usunięte. Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien, mając na uwadze całościową dokumentację sprawy, ocenić wykonanie przez Zarząd Dzielnicy [...] w odniesieniu do wniosku M. L. obowiązków, co do trybu rozpoznawania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali określonych w uchwale Rady Miasta Stołecznego Warszawy. Należy przy tym pamiętać, że kontrola poprawności trybu podjęcia uchwały nie może być odnoszona do regulacji postępowania dowodowego zawartej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny." Analizując niniejszą sprawę we wskazanym przez Naczelny Sąd Administracyjny kierunku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] dotyczy rozpatrzenia wniosków o najem lokali mieszkalnych i socjalnych, organ wpisał M. L. na listę osób, którym odmówiono zakwalifikowania wniosków o najem lokalu (§ 2, załącznika nr 3 uchwały). Natomiast wniosek M. L. dotyczył zamiany najmowanego przez niego lokalu na inny lokal z mieszkaniowego zasobu miasta. Zatem wniosek ten dotyczył innych zagadnień uregulowanych w przepisach uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. nr VIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), a dokładnie dotyczył trybu opisanego w rozdziale 4 "Zamiana lokali" - § 8, § 9 i §10 uchwały. W części uchwały odnoszącej się do skarżącego Zarząd Dzielnicy [...] nie rozpatrzył w istocie jego wniosku ale rozstrzygnął o całkowicie innej sprawie nie objętej wnioskiem skarżącego. Nadto uchwała Zarządu Dzielnicy [...] w żadnym ze swoich zapisów nie odnosi się do zamiany lokali. Oczywistym jest, iż treść rozstrzygnięcia powinna dotyczyć wniosku osoby zainteresowanej a nie innej sprawy. Powyższe ustalenie nakazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie stwierdzić, iż zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...], w części dotyczącej skarżącego, jest niezgodna z prawem. Zarząd Dzielnicy [...] powinien ponownie rozpatrzyć wniosek M. L. o zamianę najmowanego lokalu, stosując w tym przedmiocie odpowiednio przepisy § 8, § 9 i §10 (rozdział 4) uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr VIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Do niniejszej sprawy może mieć także częściowo zastosowanie § 22 niniejszej uchwały, co wprost wynika z jego treści, mimo umieszczenia tego przepisu w innym rozdziale uchwały Rady m.st. Warszawy. Wskazać tu należy, iż przepis § 22 nie może stanowić samodzielnej podstawy do negatywnego rozpatrzenia wniosku o zamianę lokalu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 147 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.