II SA/Wa 1203/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Stanisław Marek Pietras, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi T. S. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wydzielenia lokalu socjalnego oddala skargę Uchwałą nr [...] Zarządu [...] W. z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie wydzielenia z mieszkaniowego zasobu [...] W. [...] części lokalu wspólnego oznaczonego nr [...] z przeznaczeniem na wynajem jako lokal socjalny, na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 statutu [...] W., stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów [...] W. (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 32, poz. 453 i 454) i § 11 Uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 132, poz. 3937 i Dz. Urz. Woj. Maz. z 2011 r. nr 116, poz. 3676), wydzielono z mieszkaniowego zasobu [...] W. [...] część lokalu wspólnego oznaczoną nr [...] z przeznaczeniem na wynajem, jako lokal socjalny. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. T. S. wezwał Zarząd [...] W. do usunięcia naruszenia prawa przedmiotową uchwałą. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. (doręczonym w dniu [...] kwietnia 2012 r.) Zastępca Burmistrza [...] W. poinformował wnioskodawcę o nieuwzględnieniu jego wezwania. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. T. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę nr [...] Zarządu [...] W. w sprawie wydzielenia z mieszkaniowego zasobu [...] W. [...] części lokalu wspólnego oznaczonego nr [...] z przeznaczeniem na wynajem, jako lokal socjalny. Skarżący domagał się uchylenia przedmiotowej uchwały i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi T. S. wskazał, iż jest najemcą części lokalu nr [...]. Lokal ten jest tzw. "lokalem wspólnym", który składa się z 5 pokoi, kuchni i kuchni wspólnej zlokalizowanej w przedpokoju, wc, 4 przedpokoi. Powyższy lokal jest podzielony na wynajem pomiędzy trzy rodziny, w taki sposób, że każda zajmuje swój pokój albo pokoje samodzielnie. Jednocześnie w ramach tego podziału lokatorzy korzystają z pomieszczeń wspólnie użytkowanych takich jak wc, przedpokoje, kuchnia wspólna, która jest jednocześnie dla jednej z rodzin drogą komunikacyjną (zgodnie z załączonym pismem Urzędu [...] z dnia [...] marca 1998 r., znak: [...]). Istnieje zatem sytuacja, gdzie jest jeden lokal [...] składający się z wielu pomieszczeń, z których jedne zostały wynajęte do użytkowania samodzielnie (pokoje) inne z kolei wspólnie z innymi lokatorami. Jedna z rodzin, zajmująca cześć lokalu otrzymała sądową eksmisję z prawem do lokalu socjalnego. Uchwałą z dnia [...] listopada 2011 r. Zarząd [...] W. postanowił wydzielić z mieszkaniowego zasobu [...] W. [...] część lokalu wspólnego oznaczonego nr [...] z przeznaczeniem na wynajem, jako lokal socjalny, dla ww. rodziny eksmitowanej. Zdaniem skarżącego podjęcie powyższej uchwały nastąpiło wbrew przepisom prawa powszechnie obowiązującego oraz z naruszeniem zasad gospodarności, celowości oraz rzetelności. Przygotowujący powyższą uchwałę urzędnicy nie wzięli pod uwagę, że w świetle obowiązującego prawa, żadna z części ww. lokalu nie tworzy samodzielnych lokali. Zarówno pokoje, przedpokoje, wc, kuchnia, wspólnie wynajmowane przez różne rodziny, tworzą dopiero jeden samodzielny lokal. Będąc najemcą lokalu nr [...] korzysta z tego samego wc, kuchni i tych samych korytarzy co rodzina skierowana do zamieszkania w lokalu socjalnym. Nie można zatem w ramach jednego lokalu [...] stworzyć tych samych pomieszczeń o różnych statutach, gdzie dla jednego najemcy będą lokalem mieszkalnym zwykłym, a dla innych najemców lokalem socjalnym, a jeszcze inne części, jakby się miało wydawać z ww. uchwały, trochę lokalem zwykłym i trochę lokalem socjalnym. Samodzielny lokal mieszkalny powinien mieć tylko i wyłącznie jeden statut prawny. Skarżący wskazał, iż jako najemca ww. lokalu powinien być poinformowany o toczącym się postępowaniu w sprawie podjęcia przedmiotowej uchwały, jak i o podjętej uchwale, bowiem uchwała narusza jego prawo posiadania zagwarantowane mu, jako lokatorowi na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. nr 71, poz. 733, ze zm.). Nadto, zdaniem skarżącego, na podstawie przedmiotowej uchwały również jego lokal został wydzielony jako lokal socjalny, o czym nie został poinformowany, jako strona mająca interes prawny i faktyczny w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Zarząd [...] W. wniósł o odrzucenie skargi jako nie podlegającej drodze sądowoadministracyjnej, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazał, iż skarżący zarzuty skargi opiera na naruszeniu swojego prawa posiadania do lokalu nr [...]. Powództwo o zaprzestanie naruszenia posiadania oparte może być o przepisy art. 222 i następne Kodeksu cywilnego, tym samym leży ono poza kognicją sądów administracyjnych. Nadto organ wskazał, iż w przypadku nieuwzględnienia jego wniosku wniósł o oddalenie skargi z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżącego oraz działania organu zgodne z prawem. W jego ocenie, wywody skarżącego dotyczące stosowania przepisów prawa w zakresie definicji lokalu oraz najmu lokalu nie znajdują uzasadnienia. Zgodnie bowiem z §11 Uchwały Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 132, poz. 3937 i Dz. Urz. Woj. Maz. z 2011 r. nr 116, poz. 3676) z mieszkaniowego zasobu wydziela się części lokali z przeznaczeniem na lokale socjalne. Zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 ze zm.), lokal socjalny to lokal nadający się do zamieszkania ze względu na wyposażenie i stan techniczny, którego powierzchnia pokoi przypadająca na członka gospodarstwa domowego najemcy nie może być mniejsza niż 5 m2, a w wypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego 10 m2, przy czym lokal ten może być (ale nie musi) o obniżonym standardzie. Przeznaczenie lokalu do wynajęcia jako lokalu socjalnego nie wpływa na jego dotychczasową wartość techniczną. Istotą bowiem lokalu socjalnego jest określony w czasie termin, na jaki lokal jest wynajmowany oraz odpowiednio niższa wysokość czynszu niż w lokalach wynajmowanych na czas nieoznaczony. O kwalifikacji prawnej, czy dany stosunek najmu jest najmem lokalu socjalnego rozstrzyga nie standard lokalu, jego wyposażenie techniczne czy samodzielność, ale spełnienie przesłanek dotyczących najemcy takiego lokalu związanych z brakiem tytułu prawnego do innego lokalu i sytuacją materialną lub związanych z uprawnieniem przyznanym przez sąd. W związku z tym w żaden sposób zaskarżana uchwała nie narusza zasady równości, o której mowa w art. 32 Konstytucji RP w odniesieniu do najemców poszczególnych części lokalu nr [...] . [...] W., jako właściciel, dysponuje swoimi lokalami kierując się zasadami racjonalnego wykorzystania zasobu mieszkaniowego oraz koniecznością realizacji zadań wynikających z przepisów prawa, do których m.in. należy zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych jej mieszkańców. Konieczność posiadania przez gminy lokali socjalnych wynika bezpośrednio z ww. ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Procedura związana z wynajmowaniem lokali oraz wydzielaniem lokali z przeznaczeniem na lokale socjalne nie jest regulowana przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), stąd też nie może być mowy o naruszeniu zasad ogólnych wyrażonych w Kodeksie. Szczegółowe zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. reguluje uchwała nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. Fakt, iż w słowniczku pojęć ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego nie został wymieniony termin "lokal wspólny" nie oznacza, iż części lokali nie mogą być przedmiotem najmu. Ustawa ta wyraźnie wskazuje, że przez lokal należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. Zatem brak samodzielności lokalu nie przesądza o braku możliwości wynajęcia przez gminę takiego lokalu na cele mieszkalne. Należy przy tym zaznaczyć, że, wbrew twierdzeniom skarżącego, uchwała nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. odnosi się także do części lokali i choć nie zawiera bezpośredniej definicji lokalu wspólnego, to w § 42 określone zostało rozumienie takiego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) skargę na uchwałę podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej może wnieść do sądu administracyjnego każdy, czyj interes prawny lub uprawienie zostały naruszone tą uchwałą, jeżeli wcześniej wezwie radę do usunięcia zarzuconego naruszenia i to wezwanie okaże się bezskuteczne. Taka konstrukcja i treść ww. art. 101 zobowiązuje sąd administracyjny do badania, czy skarga spełnia wymogi formalne (termin, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia). Następnie, gdy wymogi te zostały spełnione, sąd zobligowany jest do badania legitymacji skarżącego związanej z naruszeniem jego interesu prawnego lub uprawnienia. Bowiem ocena kwestii merytorycznych i procesowych związanych ze skarżoną uchwałą dopuszczalna jest dopiero po ustaleniu, iż skargę na taką uchwałę wniósł uprawniony do tego podmiot. Zdaniem Sądu, uchwałą w sprawie wydzielenia z mieszkaniowego zasobu [...] W. [...] części lokalu wspólnego oznaczonego nr [...] z przeznaczeniem na wynajem jako lokal socjalny należy zaliczyć do uchwał z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący dopełnił również wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Skarga została wniesiona przez skarżącego z zachowaniem ustawowego terminu. Następnie zatem koniecznym stało się zbadanie w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym legitymacji T. S. do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Wskazać bowiem należy, że do wniesienia skargi w trybie powyższego przepisu nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Dopiero zatem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Przy czym, jak podkreślił Sąd, interes prawny skarżącego musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem norma ogólna albo też jednostkowa i konkretna. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie, badając legitymację procesową skarżącego, należało ustalić, w jaki sposób naruszono prawem chroniony interes lub uprawnienie skarżącego. Wskazać należy, iż w tej konkretnej sytuacji uchwała nr [...] Zarządu [...] W. z dnia [...] listopada 2011 r. nie zmieniła sytuacji prawnej skarżącego. Lokal nr [...] składa się z 5 pokoi o łącznej powierzchni [...] m2, 2 kuchni (w tym jednej pozbawionej bezpośredniego oświetlenia), wc oraz korytarzy o powierzchni użytkowej [...] m2 . Lokal ten jest lokalem wspólnym użytkowanym dotychczas przez 3 gospodarstwa domowe, z tym że skarżący wraz z żoną jest najemcą 3 pokoi o łącznej powierzchni [...] m2 oraz pomieszczeń przeznaczonych do wspólnego użytku tj. kuchni, wc oraz korytarzy o powierzchni przypadającej mu, która winna być naliczana proporcjonalnie do zajmowanej powierzchni samodzielnej. Pokój o powierzchni [...] m2 był, na dzień podejmowania uchwały, wolny pod względem fizycznym i prawnym, zaś pokój o powierzchni [...] m2 wraz z kuchnią pozbawioną bezpośredniego oświetlenia naturalnego o powierzchni [...] m2 zajmowany przez inną rodzinę. Aneksem do umowy najmu, sporządzonym dnia [...] listopada 2000 r., określono wyraźnie, że przedmiotem najmu ze skarżącym jest ściśle określona część lokalu nr [...], a nie jak twierdzi Skarżący lokal [...]. Uchwała Zarządu [...] W. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. dotyczy wydzielenia także ściśle określonej części przedmiotowego lokalu nr [...] - zajmowanej przez inną rodzinę. Uchwała nie ingeruje w stosunek prawny, jaki łączy skarżącego z [...] W., a zajmowana przez skarżącego część lokalu nr [...] nie posiada statusu lokalu socjalnego. Brak jest podstaw prawnych, w oparciu o które właściciel lokalu, w tym wypadku [...] W., miałby konsultować ze skarżącym swoje rozstrzygnięcia w zakresie stosunku prawnego, który go nie dotyczy, tj. wynajęcia lokalu (części lokalu) konkretnej osobie jako lokalu socjalnego. Działaniem organu w żaden sposób nie została naruszona umowa najmu zawarta ze skarżącym poprzez wynajęcie innej części lokalu nr [...], jako lokalu socjalnego. Podpisanie przez skarżącego umowy najmu lokalu, który nie był (i nadal nie jest) samodzielny, nastąpiło przy pełnej świadomości wszystkich konsekwencji z tym związanych, m.in. wynikających ze wspólnego użytkowania niektórych pomieszczeń. Dodatkowo na podkreślenie zasługuje to, że część lokalu nr [...] przeznaczona do wynajęcia, jako lokal socjalny została zadysponowana na rzecz osób, które w tym lokalu mieszkają od wielu lat i są skarżącemu znane. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.