II SA/Wa 1213/24
WyrokWSA w Warszawie2025-02-12
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, gdy przedstawiono mu zarzuty popełnienia przestępstwa, jest dopuszczalne przed zakończeniem postępowania karnego i czy wymaga to ustalenia winy policjanta?Ratio decidendi
Zwolenienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, gdy przedstawiono mu zarzuty popełnienia przestępstwa, jest dopuszczalne przed zakończeniem postępowania karnego i nie wymaga ustalenia winy policjanta. Sam fakt postawienia zarzutów wypełnia przesłankę "ważnego interesu służby", która ma pierwszeństwo przed "słusznym interesem" funkcjonariusza, a utrata przymiotu "nieposzlakowanej opinii" uzasadnia takie działanie.Stan faktyczny
Skarżący, A. K., został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu przedstawienia mu zarzutów popełnienia przestępstwa korupcyjnego i zastosowania środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych. Organy Policji uznały, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie narusza ważny interes służby i wpływa demoralizująco na pozostałych policjantów. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, zarzucając m.in. pobieżne postępowanie, niezbadanie jego dotychczasowej służby oraz naruszenie zasady domniemania niewinności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. K . na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę
Rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej "KGP") utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji we [...] (dalej "KWP) z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w sprawie zwolnienia A. K. (dalej "skarżący) ze służby w Policji.
Rozkaz ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych:
W dniu [...] listopada 2023 r. do KWP wpłynął wniosek Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171, z późn. zm.), to jest gdy wymaga tego ważny interes służby. We wniosku tym wskazano, że w dniu [...] listopada 2023 r. skarżący poinformował swojego przełożonego właściwego w sprawach osobowych
o tym, że w dniu [...] listopada 2023 r. zostały mu przedstawione zarzuty z art. 229 k.k. oraz że w ramach śledztwa sygn. akt [...] został zastosowany przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] wobec niego środek zapobiegawczy
w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych do zakończenia postępowania przygotowawczego.
Do wniosku zostały dołączone kserokopie:
• raportu skarżącego z dnia [...] listopada 2023 r., którym informuje przełożonego o przedstawieniu zarzutu i zwieszeniu w czynnościach służbowych,
• postanowienia Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, .
• rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] listopada 2023 roku do dnia [...] lutego 2024 r.,
• postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego.
KWP w dniu [...] listopada 2023 r. wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby.
Rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] KWP zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2024 r. W postawie prawnej organ podał art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu organ na wstępie opisał przebieg postępowania w sprawie.
W tym zakresie wyjaśnił, że pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. zwrócił się do Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w [...], tj. do zakładowej organizacji związkowej reprezentującej skarżącego, o wydanie opinii w kwestii zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. W dniu [...] stycznia 2024 r. do organu wpłynęło stanowisko Przewodniczącego NSZZ Policjantów w [...], w którym poinformował, iż na obecnym etapie toczącego się postępowania, zwolnienie ze służby w Policji skarżącego na podstawie art. 41 ust 2 pkt. 5 ustawy o Policji jest przedwczesne.
KWP podkreślił, że stanowisko związku zawodowego niezależnie od jego treści w kwestii pozytywnego czy też negatywnego zaopiniowania zwolnienia policjanta ze służby nie wiąże organu w sposób merytoryczny. Organ wskazał, że nawet bowiem negatywna opinia nie jest przesłanką ujemną do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie. Zgodnie więc z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, nie jest konieczne uzyskanie zgody związków zawodowych do zwolnienia policjanta ze służby.
Dalej organ podał, że pismem z dnia [...] listopada 2023 r. zwrócił się do Prokuratury Regionalnej w [...] o przesłanie kserokopii postanowienia
o przedstawieniu zarzutów skarżącemu oraz innych dokumentów potwierdzających, iż dopuścił się on popełnienia zarzucanego mu czynu. W dniu [...] grudnia 2023 r. do organu wpłynęły materiały z Prokuratury Regionalnej w [...], tj.:
• protokół zatrzymania osoby,
• protokół przeszukania osoby, jej odzieży i podręcznych przedmiotów,
• postanowienie prokuratora o przedstawieniu zarzutów z dnia [...] października 2023 r.,
• protokół przesłuchania podejrzanego - skarżącego,
• postanowienia z dnia [...] listopada 2023 r. o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych do zakończenia postępowania przygotowawczego.
KWP wskazał również, że w dniu [...] stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo, w którym wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
1. przesłuchania świadków na okoliczność przebiegu służby skarżącego, braku zastrzeżeń do niego przez przełożonych oraz jego zaangażowanie w służbie,
2. zwrócenie się o akta osobowe, jak również opinii o przebiegu służby, która dotychczas była nienaganna,
3. zwrócenie się do Wójta Gminy [...] o udzielenie informacji na temat służby skarżącego i jego współpracy z jednostkami samorządowymi,
4. przesłuchanie strony, na okoliczność, iż zarzuty prokuratorskie nie maja uzasadnienia, oraz że funkcjonariusz nie popełnił żadnego przestępstwa.
KWP wyjaśnił, że nie uwzględnił powyższego wniosku, gdyż włączenie do akt postępowania ww. dokumentów, a także dotychczasowa nienaganna służba nie zmieniłoby przyjętej oceny o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii przez skarżącego oraz nie wniosłoby nic do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, którą oparto na konkretnym i nieakceptowalnym zdarzeniu z udziałem tego funkcjonariusza oraz przyjętej przez niego postawy. Zdaniem organu uwzględnienie wniosków dowodowych prowadziłoby jedynie do bezpodstawnego przedłużenia postępowania.
Następnie KWP podniósł, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym. Ponadto decyzja o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji ma charakter decyzji uznaniowej, a jej wydanie pozostawiono w gestii właściwego organu. Rolą organu nie jest weryfikacja okoliczności, które przyczyniły się do zdarzenia z jego udziałem tylko zebranie dowodów na potwierdzenie, iż dalsze pozostawienie ww. funkcjonariusza w szeregach Policji jest sprzeczne z interesem społecznym, tożsamym z interesem służby.
Organ wskazał, że z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, iż Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...], uwzględniając dane zebrane w sprawie korupcji
w ZOZ w [...], tj. o występki z art. 228 § 3 i § 4 k.k. w zb. z art. 271 § 3 k.k. i inne k.k., przeciwko m. in. R. R. - podejrzanemu z art. 228 § 3 KK i inne, na podstawie art. 313 § 1 - 3 k.p.k. postanowił przedstawić skarżącemu zarzut o to, że w dniu [...] maja 2023 r. w [...], jako funkcjonariusz Policji, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i osobistej poprzez uzyskanie fałszywej dokumentacji niezbędnej do wystąpienia o wypłatę świadczenia z tytułu inwalidztwa związanego
z pełnioną służbą i fałszywego zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy,
w związku z funkcją publiczną pełnioną przez [...] - specjalistę [...] R. R., wręczył mu korzyść majątkową w postaci banknotu o nominale 50 złotych, by skłonić go do poświadczenia nieprawdy w karcie zdrowia pacjenta odnośnie do zdiagnozowania zaburzeń [...] uwarunkowanych pracą w Policji, podczas gdy w rzeczywistości w trakcie wizyty terapeutycznej lekarz nie prowadził badania stanu jego zdrowia, ani nie podjął czynności terapeutycznych opisanych w karcie pacjenta
w rubryce "przebieg choroby i zalecenia", tj. o czyn z art. 229 § 3 k.k. w zb. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Jednocześnie postanowieniem
z dnia [...] listopada 2023 r. prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] zastosował środek zapobiegawczy wobec skarżącego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych jako funkcjonariusza Policji do zakończenia postępowania przygotowawczego.
Ponadto we wszczętym w dniu [...] listopada 2023 r. postępowaniu dyscyplinarnym ww. funkcjonariuszowi został przedstawiony zarzut o to, że w dniu [...] maja w [...], jako funkcjonariusz Policji, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i osobistej, wręczył korzyść majątkową osobie pełniącej funkcję publiczną za poświadczenie nieprawdy w karcie zdrowia pacjenta, czym naruszył zasady etyki zawodowej policjanta, tj. o czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 11 Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 roku w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP 2004 Nr 1 poz. 3).
Zdaniem KWP charakter popełnionego czynu uniemożliwia kontynuowanie służby w Policji przez skarżącego bez uszczerbku dla jej ważnego interesu.
Organ wyjaśnił, że służba w Policji wiąże się z licznymi przywilejami i prawami, ale i obowiązkami. Każdy policjant zobowiązany jest zachowywać się nienagannie zarówno w służbie, jak i w czasie wolnym. Zachowanie skarżącego, w ocenie organu, koliduje z dobrem formacji, co stanowi przeszkodę w pełnieniu przez nią dalszej służby. Sprawne wykonywanie obowiązków służbowych przez każdego policjanta opiera się za zaufaniu społecznym, podbudowanym szczególnymi wymogami, tj. niekaralnością, nieposzlakowaną opinią, zdyscyplinowaniem, praworządnością, gotowością do przestrzegania ustanowionych standardów etycznych oraz dbałością o dobre imię Policji. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji funkcjonariusza można zwolnić ze służby w Policji, gdy wymaga tego ważny interes służby. Chociaż prawodawca
w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Używając takiego sformułowania umożliwiono organom Policji odpowiednią ocenę stanu faktycznego, aby w konsekwencji mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Organ podał, że Naczelny Sąd Administracyjny
w wyroku z dnia 21 kwietnia 1999 r. o sygn. akt II SA 426/99 (LEX nr 47389) wyraził pogląd, że stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Teza ta jest utrwalona
w orzecznictwie sądów administracyjnych i pojawia się w wielu orzeczeniach.
KWP stwierdził, że definiowanie znaczenia zwrotu "ważny interes służby" musi następować z uwzględnieniem wszystkich przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może to być realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji, oraz że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować w niej służby.
Organ podał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 ustawy, należy między innymi ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw
i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz o niezbędnych predyspozycjach fizycznych i psychicznych do służby w formacjach mundurowych.
Dalej KWP zwrócił uwagę, że służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Wszelkie wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Musi mieć też świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami, jak też ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia w Policji racjonalnej polityki kadrowej oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. Na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 (OTK-A 2004/9/93, lex 127308). Trybunał w swych orzeczeniach wskazywał między innymi na to, że brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu
i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości, co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych uprawnia zatem właściwe organy do stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych różnych dolegliwości prawnych, włącznie z możliwością rozwiązania z nimi stosunku służbowego, zwłaszcza gdy wymaga tego dobro służby.
Zdaniem organu skarżący jako funkcjonariusz Policji powinien mieć świadomość, jaki charakter ma macierzysta formacja oraz jakie wymogi prawne, etyczne i moralne muszą spełniać jej funkcjonariusze, a ponadto, że dobre imię i odbiór społeczny Policji zależy zarówno od sposobu wykonywania powierzonych jej zadań, jak i postawy
w życiu zawodowym oraz prywatnym wszystkich policjantów. Służba w Policji prowadzi do świadomego i dobrowolnego ograniczenia własnego życia prywatnego. Dlatego pewne czyny, popełnione w służbie lub poza służbą, mogą być przesłanką do uznania, iż ważny interes formacji przemawia za usunięciem policjanta z jej szeregów.
KWP podniósł, że szczególna rola Policji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad wynikających z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Realizowane przez Policję zadania wymagają, aby służbę pełniły wyłącznie osoby bezwzględnie przestrzegające prawa i zasad współżycia społecznego. W ocenie organu w związku z tym nie do pogodzenia jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który cechy te utracił. Swoją postawą skarżący, sprzeniewierzył się rocie przysięgi, którą składał przed podjęciem służby i w której ślubował m. in. "pilnie przestrzegać prawa i dyscypliny służbowej, strzec tajemnic związanych ze służbą, a także honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej".
Organ uznał, że już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji, o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść ważnego interesu służby. Skarżący, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa polegającego między innymi na przekupstwie, podżeganiu, a także oszustwie traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie
w służbie skarżącego, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy Policji, zarówno w Komendzie Powiatowej Policji w [...], jak też całym garnizonie [...].
Zdaniem KWP brak działań przełożonych zmierzających do zwolnienia skarżącego ze służby mógłby stawiać w niekorzystnym świetle całą formację
i przyczynić się do ryzyka społecznej dezaprobaty dla działań funkcjonariuszy Policji,
a także prowadzić do rozluźnienia dyscypliny służbowej i wpłynąć niekorzystnie
na kształtowanie pozytywnej postawy moralnej w szeregach [...] Policji.
KWP stwierdził, że skarżący jako funkcjonariusz Policji z kilkunastoletnim stażem służby powinien mieć świadomość, że w formacji w której służy nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, oraz że podejrzenia o działanie niezgodne z prawem powinny być przez właściwego przełożonego surowo sankcjonowane, w tym także poprzez rozwiązanie z nią stosunku służbowego.
Końcowo organ przedstawił uzasadnienie nadania rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności.
Od powyższego rozkazu personalnego skarżący wniósł odwołanie. Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie:
1. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy organ: przeprowadził postępowanie w sposób pobieżny i ogólnikowy, nie biorąc pod uwagę wniosków dowodowych zgłoszonych przez pełnomocnika strony; nie dokonał analizy wszystkich okoliczności sprawy karnej; zbagatelizował
i zmarginalizował stanowisko Przewodniczącego NSZZ Policjantów w [...]; nie wziął pod uwagę tego, że postępowanie karne przeciwko skarżącemu nie zakończyło się;
2. zasady domniemania niewinności poprzez jej niezastosowanie;
3. art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 81 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów państwa, niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do materiałów i dowodów zebranych w sprawie przez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania, nieprzeprowadzenie dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej oceny.
Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów, których przeprowadzenia żądał w piśmie z dnia [...] stycznia 2024 r. i które to nie zostały uwzględnione przez KWP.
KGP powołanym na wstępie rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2024 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej "k.p.a.", utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny organu I instancji.
W uzasadnieniu KGP podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Dodatkowo organ odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Organ podał, że Naczelny Sąd Administracyjny
w wyroku z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07 stwierdził, iż: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego,
a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia".
Zdaniem KGP zgromadzona w sprawie dokumentacja jest wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Określenie bowiem faktów mających znaczenie dla konkretnej sprawy winno być oparte o przepis prawa materialnego, który jest podstawą rozstrzygnięcia tej sprawy, w tym przypadku są nimi art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Odwołując się do orzecznictwa organ wyjaśnił, że celem postępowania wyjaśniającego w tej sprawie nie jest zatem ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych zaistniałych w sprawie, lecz okoliczności istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego odnoszących się do przedmiotu sprawy. Takie okoliczności zostały zaś w przedmiotowej sprawie ustalone.
Ponadto odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia, czy skarżący rzeczywiście dopuścił się przestępstwa, KGP podkreślił, że organ prowadzący postępowanie administracyjne nie badał zasadności zarzutu zawartego w treści postanowienia
o przedstawieniu zarzutów. Nie oceniał również okoliczności towarzyszących przedstawieniu zarzutów karnych oraz wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego pod kątem odpowiedzialności karnej, a tym bardziej nie odnosił się w jakikolwiek sposób do winy, czy niewinności podejrzanego. Byłoby to nie tylko niecelowe, ale i bezzasadne.
Organ podkreślił, że prawno-karnej oceny dowodów, stanowiących podstawę do przedstawienia zarzutów dokonuje podmiot posiadający fachową wiedzę w tym zakresie, tj. prokurator. To właśnie ten podmiot na danym etapie prowadzonego postępowania karnego, dokonał analizy zgromadzonego materiału i na tej podstawie uznał, że okoliczności sprawy, jak również wartość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego są wystarczające do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów konkretnej osobie.
KGP dodał, że na obecnym etapie prowadzonego postępowania karnego brak jest również podstaw do kwestionowania wysokiego prawdopodobieństwa popełnienia przez skarżącego zarzuconego mu czynu. Zgodnie bowiem z art. 313 § 1 k.p.k. jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go (...). Nie chodzi zatem o ustalenie, że określona osoba popełniła przestępstwo, lecz o to, że zebrane dowody wskazują na wysokie prawdopodobieństwo zaistnienia tego faktu. Podejrzenie, o którym mowa, istnieje wobec tego na całym etapie postępowania prowadzonego in personam, tj. permanentnie - aż do chwili gdy osoba nie zostanie definitywnie oczyszczona z przedstawionych jej zarzutów.
Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego braku ukarania innych funkcjonariuszy Policji w analogicznych stanach faktycznych KGP podkreślił, że każdy przypadek musi być rozpoznawany indywidualnie, a zakres prowadzanych przez organ czynności dostosowany jest do okoliczności zaistniałych w danej sprawie. Proste zestawienie pozornie analogicznych faktów, nie mogłoby być uznane za zasadne, bo skutkowałoby przyjęciem tezy, że wystąpienie określonego zdarzenia albo też sekwencji zdarzeń skutkuje zakwalifikowaniem ich do określonej kategorii sytuacji, co z kolei automatycznie implikuje konieczność zastosowania instrumentu prawnego określonego w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Tymczasem każdy przypadek wymaga potwierdzenia określonych faktów, które w ocenie właściwego przełożonego zagrażają dobru prawnie chronionemu jakim jest ważny interes służby.
KGP stwierdził również, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, o którym mowa art. 10 k.p.a. Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego z jej udziałem, a także o uprawnieniach przysługujących jej jako stronie postępowania administracyjnego, w tym w szczególności o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, a także prawie do wglądu do akt postępowania administracyjnego. Skarżący skorzystał z przysługującego mu uprawnienia - ustanowił pełnomocnika, który zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, przedstawił stanowisko strony oraz złożył wnioski dowodowe.
Powołując się na orzecznictwo organ wyjaśnił, że nawet naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie stanowi automatycznie podstawy do uchylenia decyzji, jeśli nie towarzyszy mu takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego rozwijających zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i zapewniających jej realizację, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może więc odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, że udział strony
w prowadzonym postępowaniu, w szczególności w kontekście zarzutów zawartych
w odwołaniu, skutkowałby wydaniem innego rozstrzygnięcia, tym bardziej, że pełnomocnik strony, podnosząc zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., ograniczył się do zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ I instancji dowodów mających, zdaniem pełnomocnika strony, potwierdzić dotychczasową nienaganną służbę skarżącego.
W niniejszym postępowaniu, nie wymagała badania postawa funkcjonariusza jaką przejawiał on w przeszłości w służbie, jej przebiegłego osiągnięcia zawodowe czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa. Brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, że skarżący pełniąc służbę w Policji cieszył się nieposzlakowaną opinią. Był to bowiem warunek sine qua non, umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Stąd też weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa dla tego postępowania.
Zdaniem KGP nie sposób uznać, iż KWP odmawiając przeprowadzenia szeregu dowodów na okoliczność przebiegu służby skarżącego, naruszył przepisy procedury administracyjnej. Również na obecnym etapie postępowania przeprowadzenie takich dowodów byłoby niecelowe.
W zakresie natomiast wniosku o przesłuchanie skarżącego w charakterze strony, KGP zauważył, że zgodnie z art. 86 k.p.a., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Art. 86 k.p.a. statuuje zatem uprawnienie dla organu administracyjnego, ale tylko w sytuacji, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostałyby niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może wówczas przesłuchać stronę, co nie jest równoznaczne
z obowiązkiem podjęcia takiego działania w każdym przypadku, w szczególności gdy wnioskuje o to strona lub jej pełnomocnik. W omawianej sprawie brak było podstaw do przesłuchiwania policjanta w charakterze strony, w szczególności, jak żąda tego pełnomocnik strony, "na fakt braku zasadności zarzutów kierowanych pod jego adresem przez Prokuraturę Regionalną w [...]", bowiem to nie do strony czy organu administracji publicznej należy taka ocena, ale do prokuratora.
Organ wyjaśnił również, że przepis art. 43 ust. 3 ustawy o Policji wymaga zasięgnięcia przez organ administracyjny opinii zakładowej organizacji związkowej wskazanej przez policjanta. Organizacją taką, zgodnie z § 20 ust. 1 lit. c Statutu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów (Spała, dnia 21-22 kwietnia 2008 r.) jest wojewódzka organizacja związkowa. Organizację terenową związku zawodowego policjantów tworzy się na podstawie uchwały właściwego zarządu wojewódzkiego związku zawodowego policjantów (§ 20 ust. 1 lit. b wymienionego statutu). Zdaniem KGP nie budzi wątpliwości, że pomimo tego, że skarżący w piśmie
z dnia 22 grudnia 2023 r. wskazała Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów w [...] Zarząd Terenowy w [...] jako organizację związkową, która ma ją reprezentować, to organ I instancji prawidłowo wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów
w [...] i zasięgnął opinii w kwestii zasadności zwolnienia skarżącego ze służby w Policji wojewódzkiej organizacji związkowej, będącej zakładową organizacją związkową, a nie organizacji terenowej, której ten przymiot nie przysługuje i która jest tylko częścią struktury organizacyjnej wojewódzkiej organizacji związkowej.
Na powyższy rozkaz personalny skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu rozkazowi zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
a mianowicie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji polegające na dowolnym uznaniu przez organ II instancji, iż zachowanie skarżącego wyczerpuje przesłanki wydalenia go
z formacji policyjnej ze względu na ważny interes służby, podczas gdy:
a) analiza okoliczności sprawy, w tym przede wszystkich dotychczasowy wzorowy przebieg służby oraz wieloletnie doświadczenie świadczą o tym, iż decyzja
o wyeliminowania skarżącego z szeregu funkcjonariuszy Policji była niesłuszna i (co najmniej) przedwczesna,
b) KGP z niewiadomych powodów odstąpił od zebrania w sprawie dowodów, które świadczyły o braku ważnego interesu służby w zwolnieniu skarżącego ze służby
w Policji, w ogóle nie biorąc pod uwagę dotychczasowego przebiegu służby skarżącego i opierając się wyłącznie na okoliczności związanej z postawieniem mu (tak jak wielu innym funkcjonariuszom Policji) zarzutu popełnienia przestępstwa stypizowanego w art. 229 § 3 k.k. związanego z rzekomym wręczeniem przez skarżącego osobie pełniącej służbę publiczną kwoty 50,00 zł za poświadczenie nieprawdy w karcie zdrowia pacjenta, pomimo tego, iż skarżący w inkryminowanym dniu zrealizował prywatną wizytę u specjalisty w związku z podejmowanym przez niego leczeniem psychiatrycznym,
c) z zalegającego w aktach stanowiska Przewodniczącego NZSS Policjantów w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. wprost wynikało, iż zwolnienie skarżącego ze służby w oparciu o niczym niepoparty zarzut przedstawiony na etapie postępowania przygotowawczego jest decyzją przedwczesną, która niesie ze sobą konsekwencje wręcz nie do odwrócenia dla skarżącego i jego dobrego imienia,
d) oparcie przez KGP zaskarżonego rozkazu personalnego wyłącznie na fakultatywnej przesłance "ważnego interesu służby" dotyczącej postawienia skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa, przy jednoczesnym odstąpieniu przez organ od zebrania w sprawie dowodów świadczących o braku podstaw do zwolnienia skarżącego ze służby, świadczy o schematyzmie działania ww. organu, pozbawieniu skarżącego realnej możliwości obrony swoich interesów w toku prowadzonego postępowania i ograniczenia jego roli do biernego obserwatora toczącej się sprawy;
2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, tj.: a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie przejawiającej się uznaniem, iż skarżący utracił przymiot nieskazitelnego charakter i za jego zwolnieniem przemawia ważny interes służby, gdy w rzeczywistości czyn przestępczy, którego rzekomo miał się dopuścić, nie został w żaden sposób zweryfikowany na etapie prowadzonego postępowania przygotowawczego przez oskarżyciela publicznego, a dotychczasowa postawa na służbie skarżącego daje gwarancie dalszego, prawidłowego wykonywania przez skarżącego obowiązków służby w Policji bez demoralizującego wpływu na pozostałych funkcjonariuszy Policji,
b) art 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a. i art. 107 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie (w tym: nieustalenie przez organ tego czy skarżący faktycznie w inkryminowanym okresie czasu leczył się psychiatrycznie, niezweryfikowanie dotychczasowego przebiegu służby skarżącego w szeregach Policji, odstąpienie od przesłuchania w sprawie skarżącego, niezwrócenie się przez organ do Komendy Powiatowej Policji w [...] o udostępnienie akt osobowych skarżącego
i wydanie opinii o przebiegu służby skarżącego, a także niezwrócenie się przez organ do Wójta Gminy [...] o udzielenie informacji na temat dotychczasowej pracy skarżącego w Policji oraz jego współpracy z organami jednostek samorządu terytorialnego), przeprowadzenie przez KGP kontroli instancyjnej w sprawie w sposób naruszający zaufanie skarżącego do organów państwa, pozorne zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w toku przedmiotowego postępowania, uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do dowodów zebranych w sprawie i przedstawienia dowodów przeciwnych świadczących o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania o zwolnienie ze służby w Policji poprzez nieprzeprowadzenie przez KGP zgłoszonych dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a także odejście od dokonania wszechstronnej oceny dowodów zebranych w sprawie;
c) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż ma on zastosowanie
w niniejszej sprawy, co spowodowało wadliwym nadaniem przez organ I instancji - utrzymanym przez Komendanta Głównego Policji - rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku podstaw ku temu.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz o uchylenie w całości utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego KWP;
2) zwrócenie się przez Sąd do Komendy Powiatowej Policji w [...]
o udostępnienie akt osobowych skarżącego jak również o wydanie przez ww. jednostkę opinii o przebiegu jego służby - dla wykazania, iż "ważny interes służby" nie przemawiał za zwolnieniem skarżącego, dotychczasowy przebieg służby ww. funkcjonariusza był nienaganny, a także dla wykazania, iż odwołujący się wykonywał wszystkie zlecone mu czynności z pełnym zaangażowanym i w zgodzie z przepisami prawa;
3) zwrócenie się przez Sąd do Wójta Gminy [...] o udzielenie informacji na temat skarżącego i jego dotychczasowej pracy w Policji, współpracy skarżącego
z organami jednostek samorządu terytorialnego - dla wykazania, iż angażował się on
w inicjatywy lokalnej społeczności i nigdy nie naraził ww. instytucji na utratę zaufania do niej;
4) zwrócenie się przez Sąd do Prokuratury Regionalnej w [...]
o udostępnienie akt sprawy karnej prowadzonej pod sygn. akt [...],
w celu ustalenia na podstawie jakich dowodów skarżącemu skarżący został postawiony zarzut popełnienia przestępstwa stypizowanego w art. art. 229 § 3 k.k.;
5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie w dniu 12 lutego 2025 r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosków dowodowych zawartych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawna zaskarżonego w niniejszej sprawie rozkazu personalnego stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby.
Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny,
a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.
Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy
o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Omawiana ustawa nie definiuje tego pojęcia. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu jego treści należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może zatem wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności, czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji, a zatem iż funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby w omawianej formacji (zob. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., III OSK 6020/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy, należy w szczególności ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, a także zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie sprawców czynów zabronionych. Realizacja tak ważnych zadań niewątpliwie wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz zdolne fizycznie i psychicznie do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza, jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości
o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z przywilejami ale i z pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom, podobnie jak funkcjonariuszom innych służb mundurowych przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego. Taka ochrona funkcjonariuszy służb mundurowych nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednakże dostrzega bezwzględną potrzebę ochrony również interesów każdej ze zmilitaryzowanych formacji, wyposażając organy właściwych służb w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.
Słusznie organ zauważa w zaskarżonym rozkazie personalnym, że na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. K 1/04, OTK-A 2004/9/93, lex 127308). Trybunał w swych orzeczeniach wskazywał przy tym, że brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem - mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego - pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W tej sytuacji, wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych.
Organy Policji w uzasadnieniach swych decyzji wskazały przyczyny, z powodu których w okolicznościach niniejszej sprawy zdecydowano się na rozwiązanie stosunku służbowego ze skarżącym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Sąd w pełni argumenty te podziela.
Skarżący, jako funkcjonariusz Policji miał świadomość, jaki charakter ma macierzysta formacja oraz jakie wymogi prawne i etyczne muszą spełniać jej funkcjonariusze, a ponadto że dobre imię i odbiór społeczny Policji zależy nie tylko od sposobu wykonywania powierzonych jej zadań, ale także od postawy w życiu zawodowym oraz prywatnym wszystkich policjantów. Skarżący powinien wykazać, iż w każdej sytuacji gotowy jest wypełniać rotę złożonego ślubowania, oraz że posiada wszelkie predyspozycje do wykonywania zawodu policjanta.
Zdaniem Sądu organy Policji prawidłowo przyjęły, że skarżący nie spełnił przedstawionych wyżej wymogów stawianych policjantom. Niesporne bowiem jest, że Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. przedstawił skarżącemu zarzut o to, że w dniu [...] maja 2023 r. w [...], jako funkcjonariusz Policji, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i osobistej poprzez uzyskanie fałszywej dokumentacji niezbędnej do wystąpienia o wypłatę świadczenia z tytułu inwalidztwa związanego z pełnioną służbą i fałszywego zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy, w związku z funkcją publiczną pełnioną przez [...] - specjalistę [...] R. R., wręczył mu korzyść majątkową w postaci banknotu o nominale 50 złotych, by skłonić go do poświadczenia nieprawdy w karcie zdrowia pacjenta odnośnie do zdiagnozowania zaburzeń [...] uwarunkowanych pracą w Policji, podczas gdy w rzeczywistości w trakcie wizyty terapeutycznej lekarz nie prowadził badania stanu jego zdrowia, ani nie podjął czynności terapeutycznych opisanych w karcie pacjenta w rubryce "przebieg choroby i zalecenia", tj. o czyn z art. 229 § 3 k.k. w zb. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Bezsporne jest również, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r. prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] zastosował środek zapobiegawczy wobec skarżącego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych jako funkcjonariusza Policji do zakończenia postępowania przygotowawczego.
Sąd podziela ocenę organu wskazującą, że policjant, któremu postawiono zarzuty dotyczące oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby, powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Policji. Z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, co wynika z treści art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, także skarżący, musi zdawać sobie z tego sprawę.
Podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1886/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaznaczyć też należy, że zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostaje bez związku z wynikiem prowadzonego postępowania karnego. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. Podkreślić należy, że w sprawie dotyczącej zwolnienia Policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji organ nie ma obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania karnego, w szczególności nie musi wykazywać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu przestępstw (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 19511/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego prawidłowe jest stanowisko organów Policji, że
w okolicznościach sprawy interes służby przeważał nad słusznym interesem skarżącego.
Ponadto biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne będące podstawą wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, a także zastosowaną przez organ podstawę prawną zwolnienia ze służby, zbędne było w sprawie przeprowadzenie dowodów na okoliczność dotychczasowej nienagannej służby skarżącego. Celem prowadzonego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie było wskazanie przyczyn
i okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby. Istota sprawy sprowadzała się zatem do wykazania ważnego interesu służby i jego naruszenia czy też zagrożenia, nie zaś do ustalania i badania postawy, osiągnięć czy przebiegu służby skarżącego. Są to okoliczności irelewantne z punktu widzenia normy prawnej stanowiącej podstawę materialną zaskarżonej decyzji. Bez wpływu na wydanie zaskarżonej decyzji pozostaje dotychczasowa nienaganna służba skarżącego, w czasie którego cieszył się on zaufaniem przełożonych. Dotychczasowa nienaganna służba skarżącego w Policji nie może zniwelować nieakceptowanego w szeregach tej formacji, nawet jednorazowego, zachowania skarżącego. Ustalenia dokonane w toku postępowania umożliwiają natomiast ocenę jego postawy moralnej i etycznej, jako nagannej. Okoliczności przytoczone przez organ były wystarczające do oceny, że skarżący utracił przymiot "nieposzlakowanej opinii" wymagany od funkcjonariuszy pełniących służbę w Policji.
Również pozostałe, podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Nie ma racji Skarżący, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 75, art. 78, art. 80 i art. 81 k.p.a. polegającego na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie. Organ zebrał materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia ze służby, bowiem sam fakt postawienia policjantowi zarzutów w postępowaniu karnym wypełnia przesłankę "ważnego interesu służby" z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, która ma pierwszeństwo przed "słusznym interesem" funkcjonariusza.
Organ nie miał żadnych podstaw do ustalenia czy skarżący w inkryminowanym okresie leczył się psychiatrycznie, bowiem okoliczność ta nie ma znaczenia z punktu widzenia powodów rozwiązania ze Skarżącym stosunku służbowego na podstawie ww. przepisu. Okoliczność ta może być natomiast przedmiotem ewentualnego badania w postępowaniu karnym, które pozostaje - jak trafnie podkreślał organ - autonomiczne i niezależne od postępowania administracyjnego.
Nie ma również racji skarżący, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Przeciwnie, z akt sprawy wynika, że skarżący - działając przez ustanowionego pełnomocnika - czynnie uczestniczył w postępowaniu administracyjnym, o którym został prawidłowo zawiadomiony (k. 9 akt admin.). Okoliczność nieuwzględnienia przez organ wniosków dowodowych złożonych przez pełnomocnika nie stanowi o naruszeniu ww. przepisu. Organ I instancji, a stanowisko to trafnie podzielił organ II instancji, wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego z jakich względów odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Trafnie przy tym podkreślał, że dokumenty mające potwierdzić dotychczasową, nienaganną służbę skarżącego (np. opinia Wójta Gminy odnośnie angażowania się w inicjatywy lokalne) nie mogą mieć istotnego wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
Skarżący mylnie przy tym upatruje naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu w nieprzesłuchaniu go w charakterze strony (art. 86 k.p.a.). Jak już wyżej podkreślano, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organy miały wszelkie podstawy do rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego, zatem przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego "na fakt iż nie popełnił on żadnego przestępstwa" nie znajdowało uzasadnienia tym bardziej, że kwestia, czy skarżący popełnił zarzucany mu czyn jest przedmiotem postępowania karnego, zaś organ administracji nie ma żadnych kompetencji do ingerowania w ustalenia i tok tego postępowania.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta.
Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. Przewodniczący NSZZ Policjantów w [...], poinformował, iż na obecnym etapie toczącego się postępowania, zwolnienie ze służby w Policji skarżącego na podstawie art. 41 ust 2 pkt. 5 ustawy o Policji jest przedwczesne.
Dopuszczalność rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 zależy jednak od zasięgnięcia, a nie uzyskania opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta. Zasięgnięcie tej opinii jest obligatoryjne, ale wymóg ten oznacza jedynie, że organ planując zwolnienie policjanta ma obowiązek uprzedzić o tym organizację związkową i umożliwić jej zajęcie w tym zakresie stanowiska. Tak więc opinia związku zawodowego, niezależnie od jej treści (pozytywna czy negatywna), nie wiąże organu Policji. Oznacza to, że powyższy przepis obliguje organ do zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta w przedmiocie zwolnienia ze służby na omawianej podstawie, jednak nie uzależnia zwolnienia funkcjonariusza w tym trybie od wydania opinii przez organ związkowy.
Nie są również usprawiedliwione zarzuty skargi dotyczące bezzasadnego nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. KWP słusznie bowiem wskazał, że za nadaniem temu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności przemawia interes służby tożsamy z interesem społecznym. Jak zasadnie podnosi organ w tym zakresie, interes ten przejawia się tym, że zadania stawiane przed Policją winny były realizowane wyłącznie przez osoby
o nieposzlakowanej opinii, przestrzegające obowiązującego porządku prawnego, zasad moralnych i etycznych. Uzasadnienie dla zastosowania w tym wypadku rygoru natychmiastowej wykonalności mieści się, zdaniem Sądu, w zakresie przedmiotowym przepisu art. 108 § 1 k.p.a. Chodzi bowiem o niezwłoczne odsunięcie od pełnienia obowiązków funkcjonariusza, który nie daje rękojmi prawidłowego ich wykonywania i z racji na niespełnianie wymogów z art. 25 ustawy o Policji nie może pozostać w szeregach formacji.
Ponadto podnieść należy, że przedmiotem skargi jest rozkaz personalny organu odwoławczego, który nosi cechy ostateczności i tym samym wykonalności z mocy prawa. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna pomimo tego, że nie jest ostateczna. Instytucja ta dotyczy zatem wykonalności decyzji nieostatecznych. W przypadku gdy decyzja natychmiast wykonalna staje się ostateczna, nie obowiązują już żadne ograniczenia w jej wykonaniu. Tym samym nadanie rygoru na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. wywołuje skutki wyłącznie w sferze tymczasowej wykonalności decyzji i w takiej też sferze pozostaje aktualne kontestowanie prawidłowości zastosowania owego rygoru (zob. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1134/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydanie ostatecznego rozkazu personalnego, jak miało to miejsce w badanej sprawie, zamyka ową sferę. Z momentem wydania decyzji ostatecznej kwestia rygoru natychmiastowej wykonalności przestaje mieć znaczenie, bowiem wykonalność decyzji zostaje przeniesiona na inny poziom, na którym wykonalność staje się zasadą, co wynika z ostateczności decyzji (art. 130 § 1 i 2 k.p.a.). Z tego też powodu zarzucanie na tym etapie postępowania naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. zupełnie abstrahuje od kwestii stanu sprawy, którą kontroluje Sąd, rozpatrując skargę na ostateczną decyzję w sprawie powierzenia skarżącej pełnienia obowiązków służbowych na wskazanym wyżej stanowisku (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 968/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, w przedstawionym stanie faktycznym zaskarżony rozkaz personalny, utrzymujący w mocy rozkaz personalny organu I instancji, należy uznać za zgodny z prawem, zaś zarzuty skargi za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził bowiem dowolności w podjętym rozstrzygnięciu. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącego oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Organ kierował się przy tym dobrem służby i przez ten pryzmat dokonał oceny słusznego interesu skarżącego podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Wyjaśnić też należy, że Sąd nie uwzględnił zawartych w skardze wniosków dowodowych. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podnieść bowiem należy, że w sprawie nie było żadnych istotnych wątpliwości, których wyjaśnienie byłoby konieczne przed wydaniem wyroku w sprawie. Akta osobowe skarżącego zostały natomiast przedstawione przez organ, jako cześć akt postępowania administracyjnego. W świetle zaś art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Wobec tego zbędne było wnioskowanie
o przeprowadzenie dowodu z tych akt.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art.151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło