II SA/Wa 1218/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-25

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi o wznowienie postępowania w przedmiocie świadczeń z ubezpieczenia społecznego podlega oddaleniu, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w tego typu sprawach?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi o wznowienie postępowania w przedmiocie świadczeń z ubezpieczenia społecznego podlega oddaleniu, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. e) przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych dla stron skarżących działania lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Skutek ten następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi, co czyni odrębne orzekanie w przedmiocie wniosku zbędnym. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, przy spełnieniu przesłanek materialnych, powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie, która pierwotnie dotyczyła świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Skarżący wykazał, że jego miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi 1490,12 zł, na który składa się renta jego matki i zasiłek pielęgnacyjny.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla J. B. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. z dnia 15 listopada 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi J. B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 109/07 postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla J. B. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. J. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Z treści wniosku oraz akt sprawy o sygn. II SA/Wa 109/07 wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką, a łączny dochód miesięczny w tym gospodarstwie wynosi 1490,12 zł. Na dochód ten składa się kwota przyznanej matce renty rodzinnej 1337,12 zł brutto oraz przyznany skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi J. B., ponieważ przedmiotem wniesionej przez niego skargi o wznowienie było postępowanie dotyczące decyzji rozstrzygającej o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a zatem postępowanie dotyczące aktu administracyjnego rozstrzygającego o uprawnieniach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że pozostaje na faktycznym utrzymaniu matki i korzysta z osiąganej przez nią kwoty dochodu. Skarżący nie może zatem ponieść wydatków na ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione określone w art. 246 § 1 ppsa przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło