II SA/Wa 1219/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2007 r. sprawy ze skargi H. J. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej: 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] stycznia 2007 r. 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Starszy chorąży sztabowy rezerwy H.J.K. służbę wojskową pełnił do 2003 roku, ostatnio w [...] w stopniu etatowym chorążego. W związku z nabyciem prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat i osiągnięcia granicy wieku w posiadanym stopniu wojskowym (50 lat) Dowódca [...] na wniosek Dowódcy [...] rozkazem personalnym Nr [...] (punkt 7) z dnia [...] lipca 2002 r. wydanym na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 10, poz. 55 ze zm.) zwolnił wymienionego wyżej żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy określając termin wykonania rozkazu na dzień 31 grudnia 2002 r. Rozkaz doręczono w dniu 6 września 2002 roku. Od powyższego rozkazu H. K. wniósł odwołanie, w którym nie kwestionując zasady zwolnienia wnosił o takie określenia daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, aby mógł skorzystać z podwyższenia uposażenia w następnym roku. Dowódca [...] uwzględnił odwołanie i rozkazem Nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. zmienił punkt 7 rozkazu Nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. w zakresie terminu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, ustalając nowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na 26 lutego 2003 r. Chorąży nie skorzystał z prawa wniesienia odwołania od przedmiotowego rozkazu, wskutek czego rozkaz ten stał się ostateczny. W dniu 17 listopada 2006 r. H. K., w trybie art. 156 § 1 pkt. 2 Kpa, wystąpił z wnioskiem do Dowódcy Wojsk Lądowych o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Nr [...] z dnia [...] lipca 2002 roku, jako wydanego z naruszeniem prawa. Zarzucał, że przedmiotowy rozkaz oraz cały proces jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej rażąco narusza prawo. Rozkaz personalny został wydany przez nieuprawniony do tego organ, gdyż uprawnienia do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej posiadał dowódca okręgu wojskowego a nie dowódca korpusu. Podnosił, że przywołany w podstawie prawnej skarżonego rozkazu art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy pragmatycznej mógł mieć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy zgodnie z treścią ust. 3 tego przepisu, żołnierz wyraził pisemną zgodę na zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, on zaś takiej zgody nie wyrażał. Wskazywał, iż w dniu wydania skarżonego rozkazu nie miał osiągniętego wieku 50 lat i nadto o planowanym terminie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie został poinformowany przez właściwy organ w określonym czasie. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Dowódcy [...] Nr [...] (pozycja 7) z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie zwolnienia st. chór. sztab. H. K. z zawodowej służby wojskowej wskutek nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat i osiągnięcia granicy wieku w posiadanym stopniu wojskowym. Od tej decyzji chorąży wniósł odwołanie i w wyniku jego rozpatrzenia Minister Obrony Narodowej decyzją [...] z dnia [...] maja 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] stycznia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a, wojskowej ustawy pragmatycznej, obowiązującej w dacie wydania kwestionowanego rozkazu, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat i osiągnięcia 50 lat przez żołnierza w stopniu chorążego. Rozkaz Nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. został wydany przez uprawniony organ. Zgodnie z postanowieniami § 122 pkt 2 obowiązującego w dacie wydania wyżej wymienionego rozkazu, rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 7, poz. 38 z późn. zm.), dowódca korpusu, w wypadkach określonych w art. 76 ust. 1 lub 3, był organem właściwym do zwalniania z zawodowej służby wojskowej, chorążych zawodowych i podoficerów zawodowych, gdy pełnili służbę w podległych mu jednostkach wojskowych. Z dyspozycji art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a nie wynika potrzeba uzyskiwania zgody żołnierza zawodowego w przypadku zwalniania go z zawodowej służby wojskowej, na mocy wspomnianego przepisu. Wnioskodawca w dacie wskazującej termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, spełniał wymagane przepisami warunki fakultatywnego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - ukończył wiek 50 lat.. Odnosząc się do zarzutu w przedmiocie braku uprzedzenia o planowanym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, co najmniej na sześć miesięcy przed zwolnieniem, organ stwierdził, że doręczenie chorążemu decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nastąpiło na pięć miesięcy przez datą zwolnienia. Przy czym termin zwolnienia ze służby został ostatecznie przyjęty zgodnie z życzeniem żołnierza na dzień 26 lutego 2003 r., co pozwoliło na skorzystanie zarówno z podwyżki uposażeń obowiązującej od dnia 1 stycznia 2003 r. jak i z waloryzacji emerytury dokonanej z dniem 1 marca 2003 r., jak i pozwoliło zachować powyższy termin. Podnieść należy również, że ówcześnie odwołujący nie kwestionował zasadności zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej, a w materiałach sprawy znaleźć można stanowisko odwołującego aprobujące taki stan rzeczy. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że wprawdzie w procesie zwalniania H. J. K. z zawodowej służby wojskowej wystąpiły uchybienia proceduralne, to jednak nie można ich uznawać za rażące naruszenie prawa. W sprawie nie występują również żadne z przesłanek określonych w treści art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Obrony Narodowej H. J. K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych dotyczących odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Dowódcy [...] Nr [...] (pozycja 7) z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu skargi podtrzymywał dotychczasowe zarzuty zgłaszane we wniosku o stwierdzenie nieważności i powtórzone w odwołaniu. Wskazywał nadto na uchybienia procesowe przy podejmowaniu zaskarżonych decyzji, to jest na naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 16, art. 28, art. 61 § 4, art. 67 § 1, art. 68 § 1 i 2 oraz art. 77 § 4, art. 78, art. 79 i art. 81 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga jest zasadna, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych. Po pierwsze należy wskazać, iż Dowódca [...] rozpatrując odwołanie H. J. K. od rozkazu personalnego Nr [...] (punkt 7) z dnia [...] lipca 2002 r. zastosował tryb art. 132 kpa, który umożliwiał mu dokonanie zmiany zaskarżonego rozkazu zgodnie z żądaniem strony. Brak powołania w treści tego rozkazu art. 132 kpa w niczym nie umniejsza tego faktu, albowiem tylko w drodze zastosowania tego właśnie przepisu Dowódca [...] mógł wydać przedmiotowy rozkaz. Tak więc, wydany w tym trybie rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. a nie rozkaz personalny z dnia [...] lipca 2002 r. stanowił w istocie podstawę do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej z dniem 26 lutego 2003 r. Sam organ, wydając inne dalsze akty związane ze zwolnieniem żołnierza, powołuje się na ten właśnie rozkaz personalny z dnia [...] listopada 2002 r. (porównaj k. 106 akt osobowych - zestawienie należności, k. 108 akt osobowych - rozkaz dzienny nr [...], k.4 verte - str. 8 zeszytu ewidencyjnego itp.). Tymczasem przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności H. J. K. czyni rozkaz personalny Nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. (porównaj wniosek i dalsze pisma skarżącego w niniejszej sprawie). Istota art. 132 Kpa sprowadza się to tego, iż organ pierwszej instancji, w sytuacji gdy odwołanie zasługuje na uwzględnienie może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję (§ 1), od tej nowej decyzji służy stronom odwołanie (§ 2). W taki sposób przepis ten jest powszechnie rozumiany zarówno w doktrynie jak i praktyce postępowania administracyjnego - porównaj: B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2006, s 591 i nast. oraz M. Jaśkowska i A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Kraków 2000, s. 715 i nast., a także wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA2076/98 (publ. LEX nr 48664), wyrok NSA z dnia 27 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 418/97 (publ .LEX 34174). W niniejszej sprawie rozkaz nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. stanowił nową decyzję w rozumieniu powyższego przepisu. Tak więc ten właśnie rozkaz stał się ostateczny w postępowaniu administracyjnym i ten rozkaz stanowił o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, o czym wyczerpująco wspomniano wyżej. Tak więc, zarówno wniosek H. J. K. z dnia [...] listopada 2006 r. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2002 r., jak i całe postępowanie o stwierdzenie nieważności i wydane w tym postępowaniu decyzję dowódcy Wojsk Lądowych z [...] stycznia 2007 r. oraz Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2007 r. są chybione. Ewentualnie przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności mógł by być rozkaz nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., ale nie wynika to w żaden sposób z wniosku H. J. K. z dnia 17 listopada 2006 r. o stwierdzenie nieważności rozkazu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.