II SA/Wa 1225/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Decyzją z [...] czerwca 2025 r. nr [...] Prezydent [...] (dalej: "Prezydent", "organ pierwszej instancji"), po rozpatrzeniu wniosku przyjętego [...] kwietnia 2025 r., odmówił M. M. (dalej: "skarżący") przyznania dodatku mieszkaniowego. In fine ww. decyzji organ pierwszej instancji pouczył skarżącego, że na podstawie art. 107 § 1 pkt 7, art. 127 § 2 i art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a."), przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które należy wnieść w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, za pośrednictwem Wydziału Spraw Lokalowych dla Dzielnicy [...] m. [...]. Prezydent pouczył także skarżącego o treści art. 127a k.p.a. Pismem z [...] czerwca 2025 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję organu pierwszej instancji z [...] maja 2025 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Środek zaskarżenia w postaci odwołania normują przepisy rozdziału 10 działu II k.p.a. I tak art. 127 § 1 k.p.a. wskazuje, iż od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie zaś do treści art. 127 § 2 k.p.a., właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Z kolei przepisy art. 127a k.p.a. regulują instytucję zrzeczenia się prawa do odwołania (§ 1 - Przed upływem terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję. § 2 - Z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna). Przepis art. 129 § 1 k.p.a. stanowi, iż odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Natomiast art. 129 § 2 k.p.a. przewiduje, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak wynika z akt administracyjnych i sądowych niniejszej sprawy, skarżący nie zastosował się do (zawartego w decyzji Prezydenta) pouczenia o odwołaniu i bezpośrednio wniósł skargę na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Tymczasem wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, iż sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, wedle którego każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania skargi, spowodowana uprzednim niewyczerpaniem środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, mieści się w kategorii "innych przyczyn", o których mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (vide J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 116 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 lutego 2005 r., sygn. akt I SAB/Wa 176/04, Lex nr 165023). Podsumowując, wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga jest niedopuszczalna w świetle art. 52 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 127 § 1 i 2 oraz art. 129 § 1 i 2 k.p.a. Dopiero skarga na akt administracyjny, wydany po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, może być przedmiotem merytorycznej kontroli tutejszego Sądu. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.