II SA/Wa 1227/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant, Referent stażysta Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń oddala skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej jako "organ I instancji" lub "KWP") decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 20 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1839 ze zm., dalej jako "ustawa o broni i amunicji") i art. 268a ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako "Kpa") orzekł o cofnięciu J. P. (dalej jako "skarżący" lub "strona") pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej w celu ochrony osobistej. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że ustalił, iż skarżący w dniu [...] października 2015 r. nosił broń pod wpływem alkoholu. Powyższe potwierdza prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2017 r. sygn. akt [...], którym za ten czyn, skarżący został ukarany. Okoliczność zaś popełnienia wykroczenia z art. 51 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia stronie pozwolenia na broń w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt ww. ustawy. Od powyższej decyzji, strona reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji obrazę prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 Kpa oraz prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Skarżący odnosząc się do wskazanych regulacji prawa procesowego, a także art. 45 Kodeksu wykroczeń oraz kwestii przedawnienia karalności popełnionego przez stronę wykroczenia stwierdził, że KWP nie ustalił wszystkich okoliczności sprawy. W związku z powyższym, skarżący zakwestionował zasadność cofnięcia pozwolenia na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji i wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania. Komendant Główny Policji (dalej jako "organ odwoławczy" lub "KGP") decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a Kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ww. przepis ustawy o broni i amunicji stanowi, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano przemieszcza się z rozładowaną bronią albo nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego albo substancji psychotropowej albo środka zastępczego, przy czym w myśl art. 10 ust. 9 ww. ustawy, noszenie broni oznacza każdy sposób przemieszczania załadowanej broni przez osobę posiadającą broń. Noszenie broni palnej jest równoznaczne z posiadaniem broni palnej przy sobie. W przypadku ustalenia takiej okoliczności nie ma więc innej możliwości rozstrzygnięcia sprawy niż cofnięcie pozwolenia na broń. Wolą ustawodawcy było bowiem, aby każdej osobie, która nosząc broń palną znajduje się w takim stanie, obligatoryjnie odbierać to szczególne uprawnienie, jakim jest możliwość dysponowania bronią palną – niebezpiecznym narzędziem. Taką okoliczność w przedmiotowej sprawie ustalił organ I instancji. Jak bowiem wynika z wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2017 r. sygn. akt [...] utrzymanego w mocy przez Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z [...] października 2017 r. sygn. akt [...], okoliczność, że skarżący nosił broń, tj. pistolet wraz z dwoma magazynkami z ostrą amunicją w ilości 26 sztuk, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, nie budzi żadnej wątpliwości. Co przy tym istotne, pełnomocnik strony faktu tego nie kwestionuje. KGP podniósł, że w tej sytuacji, w przypadku strony, przesłanka o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji została bezspornie spełniona. KWP zobowiązany był więc cofnąć stronie pozwolenie na broń, ponieważ poprzez obligatoryjny charakter tego przepisu prawa ustawodawca bezwzględnie przyznał pierwszeństwo interesowi społecznemu nad interesem obywatela, uznając, że osoby, które po spożyciu alkoholu posiadają przy sobie broń palną stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odnosząc się do zarzutów odwołania KGP wskazał, że są one niezasadne. Wyjaśnił, że prawomocne wyroki wydane przez sądy karne wiążą organy Policji w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń, a wyrok jaki wydano w sprawie strony nie pozostawia wątpliwości, iż sądy karne nie uwzględniły argumentacji strony dotyczącej okoliczności związanych ze sporządzeniem przeciwko niej wniosku o ukaranie. Natomiast organ administracji publicznej nie ma umocowania do ingerowania w zakres kompetencji przynależnych sądom karnym. Ponadto sąd powszechny w postępowaniu w sprawie o wykroczenie stosuje przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia i bada inne, niż ma to miejsce w postępowaniu administracyjnym o cofnięcie pozwolenia na broń przesłanki i robi to w innym celu. Nie można zatem utożsamiać przesłanek karnych branych przez sąd pod uwagę w przypadku stosowania sankcji karnych z przesłankami, które wchodzą w rachubę w przypadku stosowania przez organ administracji publicznej art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Cofnięcie pozwolenia na broń nie jest bowiem karą w rozumieniu przepisów prawa karnego, a konsekwencją administracyjnoprawną wynikającą z bezprawnego zachowania strony w sferze prawa karnego. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący został ukarany prawomocnym wyrokiem sądu za noszenie broni palnej po użyciu alkoholu, natomiast ustawodawca w regulacjach ustawy o broni i amunicji, cofnięcia pozwolenia na broń palną nie uzależnił od takiego skazania. Wystarczające jest już tylko wiarygodne ustalenie takiej okoliczności i takie ustalenie w niniejszej sprawie poczyniono. Noszenie broni przez stronę w dniu [...] października 2015 r. w stanie po użyciu alkoholu rodzi w ocenie organów Policji uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może ona posiadać ją bądź nawet jej użyć z narażeniem życia i zdrowia innych osób, w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W świetle długoletniego dysponowania przez skarżącego pozwoleniem na broń palną, jego dużego doświadczenia życiowego z racji wieku oraz zawodowego z racji bycia emerytowanym policjantem, zachowania strony nie można zaakceptować, a tym samym usprawiedliwić jej nagannego i lekceważącego postępowania. Pismem z 14 czerwca 2018 r. skarżący reprezentowany przez adwokata wniósł skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu i instancji, umorzenie postępowania w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowego oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że skarżący nie naruszył tego przepisu, w związku z czym nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu mu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, a nadto prawomocne orzeczenie sądowe w sprawie o sygn. akt [...] zapadło po upływie przewidzianego dla wykroczeń dwuletniego okresu przedawnienia, a zatem w dniu wyrokowania ustała karalność zarzucanego skarżącemu wykroczenia. Skarżący zarzucił również zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, oraz niezebranie i nie nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak również dowolną jego ocenę, przejawiającą się w szczególności nie podjęciem żadnych czynności zmierzających do ustalenia prawdy materialnej, a co za tym idzie uznanie okoliczności dotyczących zasadności wydania przedmiotowej decyzji za udowodnione wbrew dyspozycji art. 80 Kpa - art. 8 Kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób, który wzbudził u skarżącego wątpliwości co do szczegółowego i pełnego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, a zatem działanie w sposób podważający zasadę zaufania uczestników do władzy publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył co do zasady swoją argumentację zawartą w uprzednio złożonym odwołaniu. Wskazał, że organy Policji wydając swoje decyzje w sprawie naruszyły zasadę przekonywania oraz prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie stron. Organ I instancji wydał decyzję opierając się w zasadzie tylko na jednym dowodzie – prawomocnym wyroku uznającym skarżącego winnym popełnienia wykroczenia z art. 51 ust. 2 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Organ odwoławczy również nie uzasadnił swojej decyzji w wyczerpujący sposób. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność dotycząca okresu przedawnienia zarzucanego skarżącemu wykroczenia. Zdaniem skarżącego postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe, bowiem nie zaistniały przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 20 ustawy o broni i amunicji W odpowiedzi na skargę KGP podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie wniósł o oddalenie skargi uznając zarzuty skarżącego za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). W świetle powołanych przepisów ww. ustawy, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oceniając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś w przypadku takiego naruszenia przepisów prawa możliwe jest uchylenie decyzji organu administracji publicznej przez sąd administracyjny. Sąd uznał, że KGP wydając zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, cofającą skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową – wbrew zarzutom skargi nie dopuścił się naruszenia norm procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim powołanych przez skarżącego art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 Kpa, w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Ponadto, w ocenie Sądu, wydając sporną decyzję administracyjną, organ odwoławczy nie dopuścił się również naruszenia norm prawa materialnego, w tym przede wszystkim nie naruszył mających zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. W konsekwencji, Sąd stwierdził, że organy obu instancji, prawidłowo interpretując regulację prawną wyrażoną w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, zasadnie przyjęły, że ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego dają wystarczającą i jednoznaczną zarazem podstawę do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową. Na wstępie rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności zaskarżonej decyzji KGP, należy wyraźnie zaznaczyć, że prawo do posiadania broni palnej nie należy w Polsce do wolności i praw obywatelskich. Jest to uprawnienie ściśle reglamentowane, również w zakresie korzystania z prawa przyznanego już wcześniej ostateczną decyzją administracyjną. Warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny, a możliwość cofnięcia pozwolenia nie może być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, lecz jako działanie prewencyjne, prowadzące do zapewniania szeroko rozumianego bezpieczeństwa i porządku publicznego. Warto zauważyć, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, podkreślono, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Mając na względzie potrzebę ścisłej ustawowej reglamentacji pozwoleń na broń palną, podyktowaną względami bezpieczeństwa i porządku publicznego, w ustawie o broni i amunicji przyjęto m.in. regulację zawartą w art. 18 ust. 1 pkt 4 tego aktu normatywnego. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, organy Policji obowiązane są do podjęcia decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano przemieszcza się z rozładowaną bronią albo nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowej albo środka zastępczego. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest to, że skarżący w dniu [...] października 2015 r. nosił broń znajdując się w stanie po użyciu alkoholu. Zatem przesłanka z ww. przepisu ustawy o broni i amunicji wbrew temu co podnosi skarżący została spełniona. W tym miejscu warto przytoczyć pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2003 r., sygn. akt III SA 3078/01, a odnoszący się do pojęcia "nosić" użytego w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. W wyroku tym NSA stwierdził, że czasownik "nosić" użyty we wskazanym wyżej przepisie jest wyrazem wieloznacznym. Słowniki języka polskiego podają wśród jego znaczeń, oprócz "trzymając coś w rękach, na plecach lub w inny sposób na sobie, chodzić z tym, czyniąc to długo i wielokrotnie, dźwigać" także i takie znaczenia jak "mieć, trzymać coś przy sobie, nie rozstawać się z czymś" (por. podane pod pkt 2 znaczenie tego słowa /w:/ Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, PWN, Warszawa 1992, t. II, s. 393; Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, PWN, Warszawa 1963, t. V, s. 361). W sytuacji, gdy wykładnia gramatyczna przepisu nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów, należy wesprzeć się innymi rodzajami wykładni, w tym wykładnią systemową i celowościową. W tej materii NSA wyraził stanowisko, zgodnie z którym analiza innych przepisów ustawy - art. 10 ust. 4, art. 18 ust. 1 pkt 1, a także art. 18 ust. 3 pkt 4, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1, w których także ustawodawca zastosował czasownik "nosić" lub nawiązywał do niego, pozwala wnioskować, że adekwatnym do regulowanej materii znaczeniem tego czasownika będzie drugie z podanych wyżej znaczeń. Z kontekstu, w jakim w przepisach ustawy o broni i amunicji stosuje się słowo "nosić" wynika, że ustawodawca miał na myśli wszelkie przypadki, gdy dana osoba przemieszcza się z bronią, poza miejscem, w którym ją przechowuje. NSA podkreślił jednocześnie, że ratio legis omawianego przepisu jest takie, aby osoby, które z racji spożycia alkoholu, czy też innego środka odurzającego, mogą mieć zaburzoną zdolność oceny swojego zachowania i stracić umiejętność racjonalnego kierowania swoim działaniem, nie przemieszczały się z tą bronią poza miejscem, w którym ją przechowują. Chodzi o eliminowanie dostępu do broni dla tych posiadaczy, którzy dopuszczają się niebezpiecznego postępowania, polegającego na noszeniu broni będąc pod wpływem środków odurzających (alkoholu, narkotyków). Należy zauważyć, że wynik wykładni systemowej w przypadku art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji wspiera także wykładnia celowościowa. Warto bowiem wskazać, że ustawodawca nakazuje organom Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadkach, gdy pozwolenie posiada osoba, która swoim zachowaniem wskazuje, że mogłaby stanowić świadome lub nawet przypadkowe zagrożenie dla osób trzecich, chociażby przez podwyższone ryzyko utraty broni w sytuacji, gdy będąc nietrzeźwa nie jest w stanie odpowiednio jej chronić. W ocenie Sądu, w świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego organy Policji miały więc podstawy, aby stwierdzić, że zachowanie skarżącego wyczerpało dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, gdyż skarżący posiadał broń palną, znajdując się stanie po użyciu alkoholu. W związku z powyższym, uznać należy, że organ I instancji zobligowany był na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji do wydania decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową. Wydanie tej decyzji nie należało do sfery uznania administracyjnego organu, a skoro tak, brak było jakichkolwiek podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Mając na względzie powyższe ustalenia, uznać należy, że organy Policji obu instancji, bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek dodatkowych ustaleń, miały pełne podstawy do postawienia tezy, iż zaszła podstawa zastosowania normy prawnej określonej w dyspozycji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji oraz wydania w jej oparciu decyzji administracyjnej w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową. Organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił skarżącemu, że prawomocne wyroki wydane przez sądy karne wiążą organy Policji w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń, a organ administracji publicznej nie ma umocowania do ingerowania w zakres kompetencji przynależnych sądom karnym. Ponadto sąd powszechny w postępowaniu w sprawie o wykroczenie stosuje przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia i bada inne, niż ma to miejsce w postępowaniu administracyjnym o cofnięcie pozwolenia na broń przesłanki i robi to w innym celu. Nie można zatem utożsamiać przesłanek karnych branych przez sąd pod uwagę w przypadku stosowania sankcji karnych z przesłankami, które wchodzą w rachubę w przypadku stosowania przez organ administracji publicznej art. 18 ust. 1 pkt ustawy o broni i amunicji. Cofnięcie pozwolenia na broń nie jest bowiem karą w rozumieniu przepisów prawa karnego, a konsekwencją administracyjnoprawną wynikającą z bezprawnego zachowania strony w sferze prawa karnego. Sąd uznał ponadto, że organy Policji obu instancji prawidłowo zbadały wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, przeprowadzając przy tym wszelkie możliwe i konieczne zarazem dowody służące właściwemu ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 Kpa) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa (art. 8 Kpa). Sąd uznał jednocześnie, że organy obu instancji nie dopuściły się również obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa), opierając swoje rozstrzygnięcia na całym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W ocenie Sądu, uznać trzeba ponadto, że poprzez pełne uzasadnienie faktyczne i prawne wydanych decyzji, organy Policji obu instancji nie naruszyły normy postępowania administracyjnego wyrażonej w przepisie art. 107 § 3 Kpa, w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.