II SA/Wa 123/12
WyrokWSA w Warszawie2012-04-20
Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, niezależnie od jego związku z bronią palną, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji, jest obligatoryjną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Ustawodawca sam zaliczył osoby skazane za takie przestępstwa do kategorii stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, co automatycznie wypełnia przesłankę z tego przepisu. Nie jest wymagane badanie związku przestępstwa z bronią ani indywidualne ustalanie zagrożenia.Stan faktyczny
Organ I instancji cofnął J. K. pozwolenie na broń palną bojową, gazową i myśliwską z powodu prawomocnego skazania za umyślne przestępstwa. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając obligatoryjność cofnięcia pozwolenia w takiej sytuacji. Skarżący zarzucił organom błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że samo skazanie nie jest wystarczające i należy badać zagrożenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński (spr.), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową – oddala skargę –
[...] Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. cofnął J. K. pozwolenie na broń palną bojową i gazową do ochrony osobistej oraz broń palną myśliwską w związku z ustaleniem, iż wyżej wymieniony został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. (sygn. akt [...]) na karę łączną dwóch lat pozbawienia wolności, z jednoczesnym zawieszeniem jej wykonania na okres próby dwóch lat za popełnienie przestępstw opisanych w: art. 231§ 2 kk; art. 231 §2 kk w zbiegu z art. 284 §1 kk i w związku z art. 12 kk; art. 231 § 2 kk w związku z art. 12 kk; art. 351 kk, art. 239 §1 dkk oraz art. 350 §1 kk. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia [...] czerwca 2010 r. Organ I instancji w podstawie prawnej decyzji wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52. poz. 525 ze zm.). Jako dodatkową przesłankę uzasadniającą cofnięcie pozwoleń organ wskazał fakt braku przedłożenia przez J. K. w ustawowo określonym terminie aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających zdolność psychofizyczną do dysponowania bronią.
Od powyższej decyzji J. K. odwołał się do Komendanta Głównego Policji, który po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a Kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał co następuje:
Organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia okoliczności, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń przez osobę skazaną za przestępstwo umyślne.
Czyny popełnione przez J. K. stypizowane są w rozdziale XXIX Kodeksu karnego, obejmującym przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego oraz w rozdziale XXXV, obejmującym przestępstwa przeciwko mieniu. Podmiotem przestępstwa określonego w art. 231 kk może być jedynie funkcjonariusz publiczny, a do znamion tego czynu należy przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska pracy, czy pełnionej funkcji. Przedmiotem ochrony tego przepisu jest prawidłowe funkcjonowanie instytucji państwowych i samorządu terytorialnego. Podkreślić należy, iż J. K. został prawomocnie skazany wyrokiem sądu karnego, za to, że będąc funkcjonariuszem publicznym, Wojskowym Komendantem Uzupełnień w G. działał, w warunkach czynu ciągłego, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
W ocenie organu bezsporne jest, iż J. K. został prawomocnie skazany przestępstwa wymienione w dyspozycji art.15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, zatem cofniecie pozwolenia na broń palną bojową i gazową do ochrony osobistej oraz broń palną myśliwską było obowiązkiem organu.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Komendant Główny Policji wskazał, iż w przypadku prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne nie ma potrzeby badania czy popełnione przestępstwa miały związek z bronią palną, od jakiego czasu strona posiada pozwolenie na broń i jaki czyni z niej użytek a także jaką posiada opinię w kole łowieckim do którego należy oraz czy były zastrzeżenia do sposobu posługiwania się przez nią bronią palną lub zastrzeżenia co do jej przechowywania. Wobec kategorycznej treści art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, gdy sam ustawodawca przesadził, iż osobom skazanym za popełnienie przestępstwa umyślnego należy bezwzględnie cofnąć pozwolenie na broń, badanie sprawy we wskazanych przez odwołującego się kierunkach było zbędne. Z tych też przyczyn organ był w tej sprawie także zwolniony z obowiązku ważenia interesu publicznego i interesu obywatela.
Komendant Główny Policji zaznaczył, iż w trakcie postępowania przed organem drugiej instancji J. K. wylegitymował się stosownymi zaświadczeniami potwierdzającymi jego zdolność psychofizyczną do dysponowania bronią. Zatem w postępowaniu odwoławczym odpadła okoliczność, stanowiąca w ocenie organu I instancji dodatkową przyczynę uzasadniającą cofnięcie pozwoleń na broń – brak stosownych zaświadczeń.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. zarzucił obu organom Policji naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni normy art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez przyjęcie, iż sam fakt skazania prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. za przestępstwo umyślne pociąga za sobą konieczność cofnięcia pozwolenia na broń bez jednoczesnego rozważenia, czy strona stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia powołanego wyżej przepisu prowadzi do wniosku, iż obie te przesłanki (tj. skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne oraz stan zagrożenia) winny występować łącznie.
W konkluzji skargi J. K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.\
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Tak więc Sąd ten bada jedynie czy zaskarżona decyzja administracyjna jest zgodna z obowiązującym prawem.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte dnia [...] maja 2011 r., a zatem po wejściu w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. nr 38 z dnia 23 lutego 2011 r., poz. 195) - to jest po dniu 9 marca 2011 r. Zatem organy Policji prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie zmianę art. 15 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym zgodnie z wyżej wskazana nowelizacją.
W niniejszej sprawie bezsporne i oczywiste jest, iż J. K. został prawomocnie skazany za wiele przestępstw o charakterze umyślnym, co wprost wynika z wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. sygn. akt [...]. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Najwyższy.
Podczas postępowania przed organem II instancji odpadła dodatkowa przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń – brak stosownych badań psychofizycznych.
Przedmiotem skargi jest ustosunkowanie się do problemu wykładni art. art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji (w obowiązującym obecnie brzmieniu). Czy samo prawomocne skazanie za przestępstwo umyślne stanowi samą w sobie wystarczającą przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń osobie skazanej i co za tym idzie ustalenie takiego faktu pociąga w związku z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy obligatoryjny obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Czy też, jak twierdzi skarżący, organ powinien okoliczność istnienia prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo umyślne traktować jako jedna z wielu innych przesłanek i dokonać w postępowaniu administracyjnym zbadania tej przesłanki oraz takich przesłanek jak: istnienie związku pomiędzy dokonanym przestępstwem a bronią palną, czas legitymowania się przez stronę pozwoleniem na broń, ustalenia jaki czyniła z niej użytek, jaką posiada opinię w kole łowieckim do którego należy, wykazania zastrzeżeń co do sposobu posługiwania się bronią palną lub zastrzeżenia co do jej przechowywania. W wyniku takiego badania organ powinien zważyć czy strona stanowi zagrożenia dla siebie albo stanowi zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego i dopiero w przypadku wykazania takiego zagrożenia przy zważeniu interesu społecznego i interesu strony orzec o cofnięciu uprawnienia.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy Policji obu instancji prawidłowo zinterpretowały prawo – tu normę art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i dokonały prawidłowej jej wykładni. Natomiast prezentowana w skardze wykładnia omawianego przepisu jest wadliwa.
Ustawodawca sam wprost w omawianej normie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji dokonał oceny osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, zaliczając je do kategorii osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Do tej samej kategorii ustawodawca zaliczył osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko niektórym wyszczególnionym typom przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b).
Norma omawianego przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 zbudowana jest z następujących zbiorów. Zbioru ogólnego, desygnowanego pojęciem "zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego" oraz dwóch podzbiorów – oznaczonych literami a) i b) i desygnowanych poprzez prawomocne skazania za popełnienie określonych typów przestępstw. Oba te podzbiory mieszczą się w zbiorze ogólnym. Zatem wypełnienie przez stronę dyspozycji zakreślonej w zbiorze a) lub b) automatycznie umieszcza ją w zbiorze ogólnym, czyli zbiorze osób stanowiących zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego.
Taka wykładnia przepisu zbieżna jest tendencja ustawodawcy do pozbawienia dostępu do broni osobom skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe bądź skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko niektórym wyszczególnionym typom przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
Wysoce niebezpieczne było by zrównywanie w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na posiadanie broni osób skazanych za popełnienie wyżej wskazanych przestępstw z osobami niekaranymi.
Zatem do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy ustalenie przez organ Policji, że dana osoba posiadająca pozwolenie na broń jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) lub b) ustawy o broni i amunicji. Oczywiste jest zatem, że popełnione przez posiadacza broni przestępstwo nie musi mieć z bronią bezpośredniego związku. Organ Policji nie musi w takich przypadkach uzasadniać istnienia zagrożenia, o której mowa w omawianym przepisie i w drodze postępowania dowodowego wykazywać związku pomiędzy faktem skazania, a zagrożeniem.
W niniejszej sprawie bezsporne i oczywiste jest prawomocne skazanie J. K. za popełnienie wielu przestępstw umyślnych. Okoliczność ta implikuje organ Policji do pozbawienia go posiadania broni palnej i gazowej do ochrony osobistej oraz broni palnej myśliwskiej. Cofnięcie prawa do posiadania broni jest w takim przypadku obligatoryjne i nie podlega uznaniu administracyjnemu.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżona decyzji jak i decyzja utrzymana nią w mocy są zgodne z prawem. Organ dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i jego subsumcji z przepisem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych decyzji zarówno w zakresie skutkującym uchyleniem decyzji jak i stwierdzeniem jej nieważności i dlatego, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło