II SA/Wa 123/24
WyrokWSA w Warszawie2024-09-10
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Danuta Kania, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrzymanie w mocy rozkazu personalnego o zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, w sytuacji gdy przedstawiono mu zarzut popełnienia przestępstwa, jest zgodne z prawem, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało zakończone?Ratio decidendi
Organy Policji obu instancji prawidłowo stwierdziły, że zachodzi ważny interes służby uzasadniający zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstwa, nawet przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego, narusza nieposzlakowaną opinię funkcjonariusza, co jest warunkiem koniecznym do pełnienia służby w Policji. Pozostawienie takiego funkcjonariusza w służbie byłoby sprzeczne z interesem formacji i mogłoby negatywnie wpływać na jej autorytet i zaufanie społeczne.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Policji, został zwolniony ze służby na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Podstawą zwolnienia było przedstawienie mu zarzutu popełnienia przestępstwa naruszenia nietykalności cielesnej innej funkcjonariuszki oraz wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w związku z nieprawidłowościami w oświadczeniu majątkowym. Organy Policji uznały, że te okoliczności naruszyły nieposzlakowaną opinię skarżącego i ważny interes służby. Skarżący zaskarżył rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji utrzymujący w mocy decyzję o zwolnieniu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Protokolant referent stażysta, Marta Stec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2024 r. sprawy ze skargi M. Z. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę
Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozkazem personalnym z [...] października 2023 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy"), mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej: "KWP", "organ pierwszej instancji") z [...] lipca 2023 r. o zwolnieniu M. Z. (dalej: "skarżący") ze służby w Policji na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 145 ze zm.; dalej: "u.P.").
Do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego KGP doszło w następujących okolicznościach sprawy.
Postanowieniem z [...] marca 2023 r. nr [...] KWP zlecił przeprowadzenie czynności wyjaśniających zdarzenie, do którego doszło [...] marca 2023 r. z udziałem skarżącego (wówczas [...] Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]) podczas obchodów [...] w siedzibie organu pierwszej instancji. Jak podano w ww. postanowieniu, skarżący, składając życzenia jednej z funkcjonariuszek, uderzył ją otwartą dłonią w pośladek, co ona odebrała jako zachowanie poniżające i naruszające jej godność.
Rozkazem personalnym z [...] marca 2023 r. nr [...] KWP zwolnił skarżącego z tym samym dniem z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] marca 2023 r. przeniósł go do własnej dyspozycji, a następnie rozkazem personalnym z [...] marca 2023 r. nr [...] delegował skarżącego z urzędu do czasowego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...].
Jednocześnie organ pierwszej instancji zawiadomił o powyższym zdarzeniu Prokuratora Okręgowego w [...] oraz Naczelnika Wydziału w [...] Biura Spraw Wewnętrznych Policji, załączając kopię notatki służbowej sporządzonej przez Zastępcę KWP.
Natomiast [...] marca 2023 r. organ pierwszej instancji przesłał Prokuratorowi Regionalnemu w [...] protokół ustnego przyjęcia od ww. funkcjonariuszki zawiadomienia o przestępstwie.
Następnie pismem z [...] kwietnia 2023 r. KWP poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P., a także pouczył o uprawnieniach i obowiązkach strony związanych z przedmiotowym postępowaniem.
Na tej też podstawie postanowieniem z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] wszczęte zostało przez organ pierwszej instancji postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu, w ramach którego przedstawiono mu zarzut, że [...] marca 2023 r., ok. godz. [...] w [...], będąc jako funkcjonariusz Policji zobowiązanym do respektowania obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania, rzetelnego wykonywania poleceń przełożonego oraz do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, w tym do poszanowania godności ludzkiej we wszystkich swoich działaniach oraz do przestrzegania zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej, obowiązków w tym zakresie nie dopełnił, naruszając tym samym dyscyplinę służbową oraz zasady etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że składając życzenia jednej z funkcjonariuszek, uderzył ją otwartą dłonią w pośladek, co ona odebrała jako zachowanie poniżające i naruszające jej godność, a zachowanie takie nie było przejawem przestrzegania zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej, jak również stanowiło niewykonanie pisemnego polecenia KWP, nakazującego wszystkim podległym mu policjantom, bez względu na zajmowane przez nich stanowisko, traktowanie innych osób z godnością i szacunkiem oraz dbanie o to, aby ich zachowanie nie naruszało dóbr osobistych i innych praw osób, w tym obligującego do unikania nawet niezamierzonych zachowań mających jakąkolwiek formę naruszania godności drugiej osoby. W związku z powyższym, w ocenie organu pierwszej instancji, skarżący naruszył art. 132 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 u.P. w związku z § 1 ust. 2, § 4, § 7 i § 21 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" oraz w związku z § 6 "Polityki transparentności w obszarze przeciwdziałania i reagowania na niepożądane zachowania w służbie lub pracy w Komedzie Wojewódzkiej Policji w [...] i jednostkach organizacyjnych Policji województwa [...]", wprowadzonej do użytku służbowego na mocy § 1 decyzji w sprawie wprowadzenia do użytku służbowego Polityki transparentności w obszarze przeciwdziałania i reagowania na niepożądane zachowania w służbie lub pracy w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] i jednostkach organizacyjnych Policji województwa [...].
W dniu [...] kwietnia 2023 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło zawiadomienie z [...] kwietnia 2023 r. o wszczęciu śledztwa w sprawie naruszenia nietykalności cielesnej, tj. o czyn z art. 217 § 1 Kodeksu karnego.
Pismem z [...] kwietnia 2023 r. skarżący wskazał Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów województwa [...] do reprezentowania go w toku przedmiotowego postępowania. Wobec tego, KWP [...] kwietnia 2023 r. wystąpił do ww. Zarządu o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. W piśmie z [...] maja 2023 r. Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów województwa [...] negatywnie zaopiniował przedmiotowy wniosek.
W toku postępowania administracyjnego skarżący składał liczne wnioski dowodowe; zażądał też wyłączenia organu pierwszej instancji od udziału w sprawie w trybie art. 24 k.p.a. Ten ostatni wniosek KGP rozpatrzył odmownie postanowieniem z [...] czerwca 2023 r. nr [...].
Kolejne postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu zostało wszczęte postanowieniem KWP z [...] czerwca 2023 r. nr [...]. Zarzucono w nim skarżącemu, iż [...] marca 2023 r. w [...], składając przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych wypełnione i podpisane przez siebie "Oświadczenie o stanie majątkowym", odzwierciedlające stan majątkowy na dzień [...] grudnia 2022 r., będąc świadomym odpowiedzialności dyscyplinarnej przewidzianej w art. 132 u.P. za wskazanie w oświadczeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym, nie dochował należytej staranności przy jego wypełnianiu, przez co nie dopełnił obowiązku wykazania w oświadczeniu danych zgodnych ze stanem faktycznym, czym naruszył art. 132 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1 w związku z art. 62 ust. 2 u.P. i w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie postępowania w sprawach oświadczeń o stanie majątkowym policjantów oraz trybu publikowania oświadczeń o stanie majątkowym osób pełniących funkcje organów Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 974).
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, organ pierwszej instancji rozkazem personalnym z [...] lipca 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 u.P., zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2023 r. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 k.p.a., nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia KWP uznał, że skarżący utracił nieposzlakowaną opinię, narażając dobre imię Policji na niesłuszne negatywne oceny społeczne. Organ pierwszej instancji miał na uwadze nie tylko przywołane wyżej zdarzenie zaistniałe w trakcie obchodów [...] czy postępowania dyscyplinarne, ale także inne, przedstawiane w mediach i budzące kontrowersje sytuacje z udziałem skarżącego jak np.:
- zrzucanie konfetti ze śmigłowca na zebrany tłum, w tym ówczesnego wiceszefa MSWiA J. Z. (wycinaniem konfetti mieli zajmować się [...] policjanci w czasie służby) oraz pokaz [...] zaprezentowanego przez grupę "[...]", działającą przy [...] Akademii [...], w ramach konferencji poświęconej bezpieczeństwu osób starszych, zorganizowanej w 2016 r.;
- awantura przed nocnym klubem [...] w centrum [...] w 2013 r., podczas której skarżący miał półnagi biegać i zakrwawiony awanturować się po uprzedniej zabawie i spożywaniu alkoholu w towarzystwie znajomych.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, KGP nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i powołanym na wstępie rozkazem personalnym z [...] października 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie KWP.
W uzasadnieniu drugoinstancyjnego rozkazu personalnego, organ odwoławczy zaakcentował, iż ustawodawca nie sprecyzował pojęcia "ważnego interesu służby", o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Dlatego przy odczytywaniu tego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Organ drugiej instancji, powołując się na stanowisko doktryny i judykatury, wyjaśnił, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P., można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby; przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Użycie w ww. przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, iż czynność ta ma charakter fakultatywny – poddano ją tzw. uznaniu administracyjnemu. Dlatego decyzja podejmowana na mocy tego przepisu nie może mieć charakteru arbitralnego, lecz powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.). Ma to szczególne znaczenie, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) właśnie takich jak "ważny interes służby" (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 27 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2972/02 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dalej KGP wskazał, iż policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych, bowiem zgodnie przepisami u.P. jest to umundurowana i uzbrojona formacja, służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji należy: ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych, posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania ww. przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych, a każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę.
Funkcjonariusz Policji musi mieć świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami, nieznanymi innym grupom zawodowym. Już samo podejrzenie policjanta o zachowanie karalne - zaprzeczające podjętym zobowiązaniom - naraża dobre imię służby. Funkcjonariusz, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa, traci przymiot "nieskazitelnego charakteru". Nadto traci on autorytet i wiarygodność w odbiorze społecznym, zaś elementy te są niezbędne do właściwego i skutecznego realizowania obowiązków służbowych.
Jak podkreślił organ drugiej instancji, w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż prokurator przedstawił skarżącemu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 217 § 1 Kodeksu karnego, a zebrany materiał dowodowy świadczy o dużym prawdopodobieństwie popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu. Nie ulega wątpliwości, że przestępstwo, o którego popełnienie skarżący jest podejrzany, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, czyli wartościami wymienionymi w rocie ślubowania policjanta. Od oficera z osiemnastoletnim stażem wymagany jest taki stopień ostrożności życiowej, który nie pozwala na doprowadzenie do sytuacji, w której policjant (zajmujący kierownicze stanowisko) zostaje przedstawiony jako osoba dopuszczająca się niewłaściwych zachowań w miejscu służby.
Organ odwoławczy stwierdził, że zachowanie, prowadzące do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów, stanowi jaskrawy przykład zachowania nielicującego z godnością i etosem zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jako osoba, permanentnie stykająca się w życiu zawodowym z objawami naruszeń przepisów prawa, funkcjonariusz Policji nie tylko powinien mieć świadomość konsekwencji określonego zachowania, ale przede wszystkim wiedzieć, jakie skutki wywołuje takie działanie w sferze publicznej. Powiązanie skarżącego ze sprawą karną sprawia, iż utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, do której podstawowych zadań należą m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, jak również ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. zależy od uznania przełożonego właściwego w sprawach osobowych. W ww. przepisie nie przewidziano zależności zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Organy Policji nie oceniają w toku postępowania administracyjnego zasadności zarzutu karnego przedstawionego funkcjonariuszowi; nie rozstrzygają także o jego winie bądź niewinności, gdyż następuje to w ramach procedury karnej. Natomiast organy Policji, w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, są zobligowane do uwzględnienia faktu przedstawienia zarzutu funkcjonariuszowi czy skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia. Dlatego bezprzedmiotowe, niecelowe jest – jak chciałby tego skarżący - przesłuchiwanie w charakterze świadków kolejnych osób, przeprowadzanie konfrontacji podejrzanego (tj. skarżącego) ze świadkami zgłoszonymi w sprawie karnej czy oczekiwanie na zakończenie postępowania karnego.
Według KGP, istotna w sprawie jest też okoliczność wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania dyscyplinarnego dotyczącego niedochowania przez niego należytej staranności przy złożeniu przełożonemu "Oświadczenia o stanie majątkowym" za 2022 r. Zachowanie funkcjonariusza, który w oświadczeniu majątkowym pomija uzyskiwane przez siebie dochody lub je zaniża, jest co najmniej lekkomyślne. Uniemożliwia także zachowanie transparentności jego majątku.
Organ odwoławczy podsumował, że skarżący nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku określonego w art. 25 ust. 1 u.P. Z kolei brak stosownych działań wobec policjanta, podejrzanego o popełnienie przestępstwa, mógłby mieć w dłuższym okresie niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyjałby budowaniu autorytetu tej formacji oraz jej funkcjonariuszy.
Nie podzielając zarzutów odwołania, KGP uznał, iż organ pierwszej instancji zebrał materiał niezbędny do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, a następnie -w granicach swobodnej oceny dowodów - dokonał jego kompleksowej oceny.
Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem skarżącego. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby, pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed nią wymagania.
Opisany wyżej rozkaz personalny KGP stał się przedmiotem skargi skarżącego (reprezentowanego przez adwokata P. S.) z 12 grudnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 138 § 2 w związku z art. 7 k.p.a. i art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. poprzez jego niezastosowanie i brak uchylenia zaskarżonego aktu, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie wyjaśnił istotnych okoliczności faktycznych sprawy o charakterze prawnokształtnym,
b) art. 7 i art. 77 w związku z art. 78 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy, mimo że skarżący zasadnie wskazywał na źródła i środki dowodowe pozwalające na weryfikację twierdzeń organu i uzupełnienie istotnych braków w ustaleniach faktycznych, przede wszystkim co do oceny prawdziwego przebiegu wydarzeń z [...] marca 2023 r.,
c) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej i wybiorczej oceny materiału dowodowego z pominięciem źródeł dowodowych przemawiających na korzyść skarżącego i przyjęcie przez organ a priori założenia "winy" i dążenie jedynie do wykazania istnienia okoliczności obciążających skarżącego przy jednoczesnym celowym pominięciu wszelkich źródeł dowodowych przeczących przyjętej od początku tezie o niestosownym zachowaniu skarżącego wobec innej funkcjonariuszki podczas uroczystości w dniu [...] marca 2023 r.,
d) art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów związanej z oparciem przez organ ustaleń faktycznych na informacjach pochodzących z rozpytania świadków z pominięciem przeprowadzenia dowodu z ich zeznań, podczas gdy odebranie oświadczeń poza reżimem zeznań świadków nie gwarantuje ich prawdziwości,
e) art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie wniosków dowodowych skarżącego, w tym przede wszystkim brak zabezpieczenia monitoringu wizyjnego oraz ewidencji wejść i wyjść funkcjonariuszki zgłaszającej następnie przestępstwo;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
a) art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. poprzez jego bezzasadne zastosowanie, co przejawiło się w błędnym przyjęciu, że w odniesieniu do skarżącego istnieją przesłanki do zwolnienia go ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zarówno przebieg jego służby, jak i postępowanie skarżącego nie kolidowało z celami i zadaniami Policji oraz nie uzasadniało uznania, iż dalsze jego pozostawanie na zajmowanym stanowisku stanowi realne zagrożenie dla dobra formacji,
b) art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na bezzasadnym, niemającym odzwierciedlenia we wskazanej regulacji, uznaniu jakoby zwolnienie skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby miało zastępować wyciągnięcie konsekwencji dyscyplinarnych w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, ze względu na jego prowadzenie z naruszeniem przepisów prawa,
c) art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. poprzez jego błędne zastosowanie pomimo nieustalenia przez organ przesłanek faktycznych, które mieszczą się w granicach hipotezy przywołanej normy, a zatem poprzez dokonanie subsumpcji bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego,
d) art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. poprzez dowolne, a nie uznaniowe, stosowanie sankcji wynikających z przywołanej normy, albowiem organ nie wykazał zasadności i celowości zastosowania najsurowszej sankcji zwolnienia ze służby w relacji do czynów, które jedynie zarzucane są skarżącemu,
e) art. 7 w związku z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na niewyłączeniu zgłoszonego przez skarżącego pracownika organu od udziału w postępowaniu, mimo jego przesłuchania w dniu [...] kwietnia 2023 r. w charakterze świadka i pomimo obligatoryjnego, a nie fakultatywnego, charakteru wyłączenia, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady obiektywizmu i w sposób bezpośredni wpłynęło na treść kwestionowanego rozstrzygnięcia.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia KWP.
Pismem z 4 stycznia 2024 r. skarżący w trybie natychmiastowym cofnął pełnomocnictwo udzielone adwokatowi P. S..
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony rozkaz personalny KGP, a także poprzedzający go rozkaz personalny KWP nie naruszają prawa.
W ocenie tutejszego Sądu, organy Policji obu instancji właściwie skonstatowały spełnienie w niniejszej sprawie przesłanki zwolnienia policjanta ze służby wobec jej ważnego interesu, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego organ odwoławczy zawarł wszystkie istotne uwarunkowania formalne (powołując się na poglądy doktryny i orzecznictwa), jak też przedstawił okoliczności faktyczne sprawy oraz wyczerpująco odniósł się do zarzutów odwołania.
Na gruncie kontrolowanej sprawy niesporne są kluczowe ustalenia faktyczne. Niewątpliwym bowiem jest, iż skarżącemu przedstawiono zarzut popełnienia czynu zabronionego z art. 217 § 1 Kodeksu karnego, polegającego na
uderzeniu człowieka lub w inny sposób naruszeniu jego nietykalności cielesnej. Czyn ten jest zagrożony grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Ponadto wobec skarżącego wszczęto postępowanie dyscyplinarne za podanie w oświadczeniu majątkowym informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Wreszcie skarżący wielokrotnie był przedstawiany w środkach masowego przekazu w kontekście innych kontrowersyjnych wydarzeń negatywnie wpływających na wizerunek i odbiór społeczny Policji.
Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P., policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego jej ważny interes. Pojęcie ważnego interesu służby - jak trafnie zaznaczyły organy obu instancji - nie zostało sprecyzowane w u.P., lecz doktryna i judykatura wpracowały podgląd, iż na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień funkcjonariuszy Policji, którzy, w ocenie przełożonych, nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby. Omawiane pojęcie należy wiązać z art. 25 ust. 1 u.P. formułującym warunek, by służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii, a więc takie, którym nie można zarzucić bądź przypisać zachowania uniemożliwiającego kontynuowanie służby bez uszczerbku dla ważnych interesów formacji (vide wyrok NSA z 28 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 2189/23). Utratę przymiotu "nieposzlakowanej opinii" powoduje nie tylko karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się określonej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem nieposzlakowana opinia to ogólna ocena w sferze etycznej przy uwzględnieniu zachowania się danej osoby tak w jej życiu prywatnym, jak i zawodowym. Wprowadzenie wymogu "nieposzlakowanej opinii" jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Skoro Policja ma gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem, to osoby egzekwujące przestrzeganie prawa przede wszystkim same muszą to czynić. Nie można zyskać autorytetu w społeczeństwie bez respektowania zasad współżycia społecznego i roty ślubowania (vide art. 27 ust. 1 u.P.).
Należy w pełni zgodzić się z oceną organów obu instancji, że postawienie skarżącemu - jako funkcjonariuszowi Policji (i to na kierowniczym stanowisku) zarzutu karnego szkodzi autorytetowi Policji oraz negatywnie wpływa na zaufanie obywateli do funkcjonariuszy tej formacji. W sytuacji, gdy policjantowi zarzuca się popełnienie czynu karalnego, ze wszech miar uzasadnione jest stanowisko, iż przestaje on spełniać kryterium nieposzlakowanej opinii, a jego ewentualne pozostawanie w szeregach tej formacji byłoby sprzeczne z jej interesem. Tak więc sam fakt postawienia skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego, jakim jest naruszenie nietykalności cielesnej, deprecjonuje go jako funkcjonariusza Policji, bo formacja ta - dla skutecznego wykonywania zadań - powinna być obdarzona zaufaniem społecznym.
Poza granicami niniejszej sprawy pozostaje okoliczność, czy skarżący rzeczywiście dopuścił się zarzucanego mu czynu czy też nie. Działania podjęte przez przełożonych skarżącego nie zależały od wyniku prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej. Zatem nie musieli wstrzymywać się z podjęciem decyzji personalnych do zakończenia postępowania karnego. W tym miejscu zaakcentować należy, że zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. pozostaje bez związku z wynikiem prowadzonego postępowania karnego. Oznacza to, iż zwolnienie w tym trybie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby (vide wyrok NSA z 6 września 2022 r., sygn. akt III OSK 2592/21). Organ Policji prowadzący postępowanie administracyjne nie ma obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania karnego, w szczególności nie musi wykazywać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu przestępstw (tak NSA w wyroku z 26 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1951/21).
Z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego jednoznacznie wynika, że główną faktyczną podstawą zwolnienia skarżącego ze służby było postawienie mu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 217 § 1 Kodeksu karnego. Nietykalność cielesna jest dobrem chronionym każdego człowieka, obejmującym swobodę dysponowania przez niego własnym ciałem i gwarantującym wolność od fizycznych oddziaływań na jego ciało oraz wolność od niepożądanych doznań. Naruszeniem nietykalności cielesnej są wszystkie czynności oddziałujące na ciało innej osoby, które nie są przez nią akceptowane. Naruszenie nietykalności cielesnej nie musi łączyć się z powstaniem obrażeń czy bólu, jednakże musi mieć wymiar fizyczny. Wchodzą tu w grę wszelkie kontakty fizyczne, które są obraźliwe, kłopotliwe czy po prostu niepożądane przez osobę, której nietykalność cielesną naruszono (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] sierpnia 2012 r., sygn. akt [...], publ. LEX nr [...]).
W konsekwencji przełożeni skarżącego, kierując się troską o dobro całej formacji, byli uprawnieni do niezwłocznego podjęcia kroków, a także do oceny, czy w ustalonych okolicznościach sprawy możliwe było pozostawienie go w służbie. To do organów Policji należy kształtowanie dobrego oblicza tej formacji, a pozostawanie w jej szeregach skarżącego, obarczonego zarzutem naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariuszki, z całą pewnością może być traktowane jako niezgodne z interesem służby. Nie można też tracić z pola widzenia, iż wątpliwości co do legitymowania się przez skarżącego przymiotami ujętymi w art. 25 ust. 1 u.P., w tym nieposzlakowaną opinią pogłębiają wszczęte postępowanie dyscyplinarne związane z danymi ujawnionymi w oświadczeniu majątkowym za 2022 r., jak również publikacje medialne na jego temat dotyczące wzmiankowanych incydentów z 2013 r. i 2016 r.
W tym miejscu podkreślić trzeba, że ustawodawca dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. W u.P. dopuszczono więc możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy takie są potrzeby formacji. W tym m.in. celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. (vide wyrok NSA z 18 czerwca 2023 r., sygn., akt III OSK 3135/23).
Realizacja zadań, stawianych służbie mundurowej jaką jest Policja, wymaga, aby jej funkcjonariuszami były osoby o odpowiednich predyspozycjach, kwalifikacjach merytorycznych i nieposzlakowanej opinii, a także posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną. Dlatego każda wątpliwość w ww. aspektach dyskwalifikuje daną osobę, jako zdolną do prawidłowej realizacji powierzonych obowiązków służbowych. Innymi słowy, każdy funkcjonariusz tej formacji, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem.
W ocenie tutejszego Sądu, nieuzasadnione są zarzuty skargi, które zresztą koncentrują się na próbie uzależnienia wyniku postępowania administracyjnego, prowadzonego w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P., od ustaleń poczynionych w ramach procedury karnej. W kontrolowanej przez Sąd sprawie nie naruszono ani ww. przepisu prawa materialnego, zakreślającego przesłanki zwolnienia ze służby z uwagi na jej ważny interes, ani też przepisów postępowania w zakresie właściwego wyjaśnienia sprawy i zgromadzenia wystarczającego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego. Zaskarżony (i utrzymany nim w mocy) rozkaz personalny nie nosi cech dowolności – organ Policji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy, a wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Dlatego Sąd w składzie tu orzekającym nie dostrzegł w zaskarżonym akcie wad, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło