II SA/Wa 1234/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Joanna Kube Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 268a k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], którą to decyzją odmówiono J. Ż. pozwolenia na posiadane broni palnej bojowej do ochrony osobistej. W motywach uzasadnienia organ wskazał, iż J. Ż. wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Wniosek o pozwolenie na broń uzasadnił tym, że jest przyrodnikiem, który regularnie (ok. 4 razy w tygodniu) we wczesnych godzinach rannych i nocnych przemierza samotnie szlaki łączące zurbanizowane tereny z siedliskami przyrodniczymi, w związku z czym odczuwa zagrożenie. Zagrożenie to wynika z przypadkowych spotkań z kłusownikami, którzy mogą przypuszczać, że zabiera im wystawione przez nich wnyki, bądź usuwa z nich zwierzynę. Wskazał też, że w celu obserwacji przyrody zabiera ze sobą (w oddalone miejsca) sprzęt znacznej wartości, gdzie nie może liczyć na pomoc Policji, strażników leśnych z uwagi na brak łączności. Odmawiając wydania pozwolenia na broń palną bojową, organ podał, że przedstawione przez wnioskodawcę argumenty nie dają podstaw do wydania pozwolenia na broń. Stwierdził, że strona nie wykazała, że znalazła się w niebezpieczeństwie, a okoliczności przez nią podane nie potwierdzają ponadprzeciętnego zagrożenia, uzasadniającego wydanie pozwolenia na broń palną bojową. Samo przekonanie o zagrożeniu nie może bowiem przesądzać o realnym zagrożeniu. Subiektywne odczucie zagrożenia nie stanowi o rzeczywistej i niezbędnej potrzebie posiadania broni. Organ podkreślił, że strona dysponuje bronią palną gazową, która służy również do ochrony osobistej. Nadto, że J. Ż. nie zgłaszał organom ścigania faktów świadczących o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia. W konkluzji organ uznał, że nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej, w oparciu o art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, który stanowi, iż organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie uzasadniają jego wydanie. Podkreślając, że dostęp do broni palnej nie jest swobodny, lecz ograniczony do uzasadnionych przypadków, stwierdził, że w sytuacji wnioskodawcy broń palna bojowa nie jest niezbędna. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. Ż. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił rażące naruszenie art. 10 ustawy o broni i amunicji oraz art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organ nieprawidłowo uznał, że to na nim ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na które się powołuje. Twierdził, że w wystarczający sposób podał przyczyny, dla których ubiega się o wydanie pozwolenia na broń. Podniósł również, że tereny, które penetruje, nie leżą w tzw. rejonie zainteresowania organów ścigania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przedmiotowa decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nie naruszają prawa – zarówno przepisów prawa materialnego, jak również przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Wskazać należy, że decyzja wydana na tej podstawie nie ma charakteru uznaniowego. Przeciwnie, jeżeli zaistnieją okoliczności określone w hipotezie tego przepisu, to organy Policji mają obowiązek wydania pozwolenia na broń. Decyzja ta ma zatem charakter decyzji związanej. Organy Policji choć nie mogą przy wydawaniu pozwoleń na broń kierować się uznaniem administracyjnym, mają jednak prawo i obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie, uzasadnia wydanie takiego pozwolenia. W tym zakresie organy mogą prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną ocenę, natomiast sąd administracyjny bada jedynie, czy ocena ta nie była dowolna. Jednocześnie zauważyć należy, że z treści obowiązujących przepisów nie da się wywieść prawa obywateli do posiadania broni. Prawo to nie zostało bowiem zaliczone do wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji RP, a posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, stwierdził, że posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2003 r., sygn. akt III SA 1857/01, stwierdził, że brak poczucia bezpieczeństwa, z różnych powodów deklarowany jest przez bardzo wiele osób. Nie oznacza to jednak obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpił. Powyższy pogląd Sąd w pełni podziela i uznaje za własny. W ocenie Sądu, okolicznością faktyczną, uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń jest jedynie stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy. Tymczasem skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił obiektywnie przekonywujących dowodów pozwalających organom Policji, stwierdzić, iż faktycznie takie zagrożenie w jego przypadku występuje, co uzasadniałoby posiadanie środka samoobrony w postaci broni palnej bojowej. Podkreślić należy, że skarżący wskazał jedynie na obawę zagrożenia, związaną z jego pasją przyrodniczą. Nie udowodnił – nie wynika to z materiału dowodowego – aby zagrożenie to miało charakter inny, aniżeli tylko potencjalny lub też by było ono większe od zagrożenia, na które narażeni są inni przyrodnicy. Samo subiektywne przekonanie, że można stać się ofiarą zamachu na życie lub zdrowie, nie jest w świetle obowiązujących przepisów wystarczającą przesłanką do wydania pozwolenia na broń palną bojową. Należy też zauważyć, że organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd dyktuje zaś konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza broń palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne. Reasumując, zdaniem Sądu, organ poprawnie ocenił, że skarżący, który spełnia wprawdzie kryteria formalne do wydania pozwolenia na broń palną, nie wykazał szczególnych okoliczności, uzasadniających wydanie mu takiego pozwolenia, w celu ochrony osobistej. Prawidłowo organ uznał, że uprawianie wędrówek po lesie w godzinach wczesnorannych i nocnych, nawet w połączeniu z okolicznością kontaktów z kłusownikami, nie przesądza o konieczności wydania pozwolenia na broń palną bojową dla celów ochrony osobistej, tym bardziej, że skarżący posiada broń gazową. Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa procesowego, należy wskazać, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w [...], nie dopuścił się – w ocenie Sądu – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. W ocenie Sądu, organ wziął pod uwagę cały materiał dowodowy oraz wyczerpująco wyjaśnił kryteria, którymi kierował się przy podejmowaniu decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Dodatkowo wskazać należy, iż w sprawach dotyczących wydania pozwolenia na broń z samego sformułowania art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wynika, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia – wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie tego prawa (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2002 r., sygn. akt III SA 448/01, niepubl.). To nie organy Policji mają poszukiwać tych okoliczności, tylko wnioskodawca ma je wskazać i udowodnić. Dlatego też zarzuty w tym zakresie uznać należało za chybione. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji to, że w sposób dowolny odmówiły skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.