II SA/Wa 124/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby postanawia: odmówić przyznania K. S. prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 września 2017 r. oddalił skargę K. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w przedmiocie zdolności do służby. Skarżący, po otrzymaniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego podnosząc, że grozi mu utrata źródła utrzymania. We wniosku podał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, a utrzymuje się z uposażenia za służbę w wysokości 3.200 zł netto. Oświadczył, że posiada samochód osobowy o wartości 10.000 zł, 5.000 zł oszczędności, certyfikaty [...] o wartości 3.500 zł. Do stałych wydatków zaliczył opłaty za mieszkanie i media - 800 zł oraz spłatę rat zaciągniętej pożyczki - 577 zł miesięcznie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 i § 3 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, iż udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo pomocy winno być więc udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada stałe dochody z tytułu pełnienia służby w Policji w wysokości 3.200 zł miesięcznie oraz 5.000 zł oszczędności. Należy wskazać, że skarżący stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. d powołanej ustawy jest zwolniony w niniejszej sprawie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, ale na obecnym etapie postępowania, w celu wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku musi ustanowić profesjonalnego pełnomocnika (przymus adwokacko-radcowski). Odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, że w jego sytuacji zachodzi "duże prawdopodobieństwo utraty źródła utrzymania", trzeba wyjaśnić, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest badana na dzień złożenia wniosku. Nadto podkreślenia wymaga, że z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż zobowiązania cywilnoprawne (m.in. raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, publ. jw.), a przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa (por. Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05 dostępne w bazie orzeczeń www. nsa.gov.pl). Jak wynika ze złożonych oświadczeń, skarżący posiada wystarczające środki - dochody oraz oszczędności - aby we własnym zakresie ustanowić pełnomocnika. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść obecnie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.