II SA/Wa 1240/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-13
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Iwona Maciejuk, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, utrzymującej w mocy decyzję o przyznaniu kategorii naukowej A zamiast A+, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie szczegółowego odniesienia się do zarzutów strony skarżącej?Ratio decidendi
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie spełnia wymogów art. 107 § 3 KPA, ponieważ jest zbyt ogólnikowe i nie odnosi się szczegółowo do konkretnych zarzutów strony skarżącej dotyczących przyznania kategorii naukowej. Sąd nie mógł ocenić legalności decyzji z powodu braku możliwości prześledzenia toku procedowania organu i poznania przesłanek, którymi kierował się Minister. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Instytut złożył wniosek o przyznanie kategorii naukowej. Minister decyzją z listopada 2017 r. przyznał Instytutowi kategorię A. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister decyzją z czerwca 2018 r. utrzymał w mocy poprzednią decyzję. Instytut zaskarżył obie decyzje Ministra, domagając się uchylenia i ponownego rozpatrzenia wniosku o przyznanie kategorii A+. Skarżący zarzucił m.in. brak należytego uzasadnienia decyzji i nieprawidłowe zastosowanie kryteriów oceny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Radziszewska- Krupa (spr.), Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2019 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] im. [...] w K. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej uchyla zaskarżoną decyzję.
I. Stan faktyczny przedstawia się następująco:
1. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (zwany dalej: "Ministrem") decyzją z [...] listopada 2017r. nr [...], działając na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z 30 kwietnia 2010r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. z 2018r., poz. 87, ze zm., zwana dalej: "u.z.f.n.") przyznał Instytutowi [...] im. [...](zwana dalej: "Skarżącą") kategorię naukową A, na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej, przeprowadzonej w najbliższym terminie określonym przez Ministra i ogłoszonym w drodze komunikatu opublikowanego na stronie podmiotowej Ministra w Biuletynie Informacji Publicznej.
W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 12 grudnia 2016r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz.U. z 2016r., poz. 2154, zwane dalej: "rozporządzeniem") Skarżąca wystąpiła o przyznanie kategorii naukowej przekazując [...] kwietnia 2017r. w systemie teleinformatycznym POL-on wypełnioną ankietę.
Minister przytoczył treść art. 41 ust. 1 pkt 1, art. 42 ust. 1, 3, 5 u.z.f.n. oraz § 9 rozporządzenia i podał, że kompleksową ocenę Skarżącej, na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadził Zespół ewaluacji SI-1, (dalej "Zespół"), złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, powołany przez Przewodniczącego Komitetu, na podstawie art. 43 ust. 1 u.z.f.n. Ocenę Skarżącej przeprowadzono w grupie wspólnej oceny SI2CT (zwanej dalej: "GWO SI2CT"), do której przyporządkowano Skarżącą zgodnie z § 20 rozporządzenia.
Komitet ustala składy poszczególnych GWO, przyporządkowując do nich jednostki, które złożyły ankiety w terminie ogłoszonym na podstawie § 3 ust. 7 rozporządzenia, z uwzględnieniem specyfiki każdej z grup nauk oraz wielkości i rodzaju jednostek, określonych w szczególności na podstawie analizy publikacji naukowych ich pracowników oraz uprawnień do nadawania stopni naukowych lub stopni w zakresie sztuki, a także dziedzin nauki albo dziedzin sztuki, w których pracownicy ocenianych jednostek uzyskali stopnie lub tytuły naukowe albo stopnie lub tytuły w zakresie sztuki. Składy GWO ogłoszono w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Ministra. Jednostki mogły zgłaszać do Komitetu zastrzeżenia dotyczące ich przyporządkowania do danej GWO, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia projektu składów GWO. Komitet, na wniosek zespołu ewaluacji, może zmienić przyporządkowanie jednostki do GWO, jeżeli przeprowadzona podczas kompleksowej oceny analiza informacji przedstawionych w ankiecie uzasadnia przyporządkowanie do innej GWO, ze względu na charakter osiągnięć naukowych, twórczych i innych efektów działalności naukowej i artystycznej jednostki. Zespół nie zgłosił wniosku o zmianę przyporządkowania Skarżącej do GWO SI2CT.
Przy kompleksowej ocenie Skarżącej, zgodnie z § 8 rozporządzenia, stosowano następujące kryteria: osiągnięcia naukowe i twórcze (zwane dalej: "kryterium I"); 2) potencjał naukowy (zwane dalej: "kryterium II"); 3) praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej (zwane dalej: "kryterium III"); 4) pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej (zwane dalej: "kryterium IV"). W celu obliczenia wyników oceny według kryteriów I i III ustalono wartości liczb N i No (N - oznacza średnią arytmetyczną, z okresu objętego ankietą, liczby pracowników zatrudnionych w jednostce w poszczególnych latach przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych w ramach stosunku pracy, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, ustaloną na podstawie oświadczeń, o których mowa w art. 4c ust. 11 ustawy, składanych przez tych pracowników do celów ubiegania się przez jednostkę o przyznanie środków finansowych na działalność statutową; N0 - oznacza liczbę pracowników, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, uwzględnianych przy określeniu liczby N, którzy byli zatrudnieni w jednostce łącznie przez co najmniej 3 lata w okresie objętym ankietą i nie byli autorami lub współautorami osiągnięć naukowych i twórczych, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, z wyłączeniem: pracowników inżynieryjno-technicznych; pracowników inżynieryjnych i technicznych; pracowników, którzy w okresie objętym ankietą przebywali na urlopach związanych z rodzicielstwem, udzielonych na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2016r., poz. 1666, ze zm.), albo pobierali zasiłek chorobowy lub świadczenia rehabilitacyjne w związku z niezdolnością do pracy, w tym spowodowaną chorobą wymagającą rehabilitacji leczniczej łącznie przez okres co najmniej 3 lat). Wartości liczb N = 53,75 i N0 = 10,50 ustalono na podstawie wykazu pracowników Skarżącej umieszczonego w złożonej przez nią ankiecie oraz w zawartych tamże informacji na temat autorstwa zgłoszonych osiągnięć naukowych.
Zespół, na podstawie § 22 ust. 1 rozporządzenia, przyznał Skarżącej odrębną ocenę według każdego z ww. kryteriów kompleksowej oceny. W ramach kryterium I Zespół dokonał oceny osiągnięć, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-6 i 11-13 rozporządzenia, spośród przedstawionych przez Jednostkę w złożonej ankiecie, uwzględniając ograniczenia wynikające z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 rozporządzenia, w myśl których:
- ważona liczba publikacji naukowych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia, łącznie z liczbą osiągnięć naukowych i twórczych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 6 i 11-13, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie, nie mogą być większe niż (3N-2N0)*T/48, gdzie T oznacza liczbę miesięcy okresu objętego ankietą ocenianej jednostki, która dla Jednostki wyniosła 48;
- do osiągnięć naukowych i twórczych jednostki zalicza się publikacje naukowe, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia, jeżeli ich autorzy lub współautorzy zostali uwzględnieni przy określeniu liczby N i wskazali Jednostkę jako afiliację, a także publikacje autorów nieuwzględnionych przy określeniu liczby N, jeżeli wskazali Jednostkę jako afiliację, z zastrzeżeniem, że liczba tych publikacji nie może przekroczyć 20% wartości (3N-2N0)*T/48,
- liczba zaliczanych do osiągnięć naukowych i twórczych jednostki recenzowanych publikacji naukowych w języku innym niż polski, o objętości co najmniej 0,5 arkusza wydawniczego, zamieszczonych w zagranicznym czasopiśmie naukowym niezamieszczonym w wykazie czasopism naukowych ogłaszanym przez Ministra, nie może przekroczyć 10% wartości (3N-2N0)*T/48,
- do osiągnięć naukowych i twórczych jednostki zalicza się monografie naukowe i rozdziały w monografiach naukowych, jeżeli ich autorzy lub współautorzy zostali uwzględnieni przy określeniu liczby N i wskazali Jednostkę jako afiliację, a także monografie naukowe lub rozdziały w monografiach naukowych autorów nieuwzględnionych przy określeniu liczby N, jeżeli wskazali Jednostkę jako afiliację, z zastrzeżeniem, że liczba tych monografii i rozdziałów nie może stanowić więcej niż 20% wszystkich monografii naukowych i rozdziałów w monografiach naukowych, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie w poszczególnych grupach nauk,
- liczba monografii naukowych i rozdziałów w monografiach naukowych, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie nie może łącznie przekroczyć: w grupie nauk humanistycznych i społecznych - 40%, nauk o sztuce i twórczości artystycznej - 25%, nauk ścisłych i inżynierskich - 20%, nauk o życiu - 10%, wartości (3N-2N0)*T/48,
- liczba uwzględnianych przy kompleksowej ocenie monografii naukowych uznanych za dzieła wybitne i rozdziałów w tych monografiach, a w grupie nauk o sztuce i twórczości artystycznej łączna liczba monografii naukowych uznanych za dzieła wybitne i rozdziałów w tych monografiach oraz dzieł artystycznych uznanych za wybitne, nie może przekroczyć 5% wartości liczby N.
- w grupie nauk ścisłych i inżynierskich w zakresie dyscypliny naukowej architektura i urbanistyka oraz dyscypliny artystycznej sztuki projektowe liczba dzieł architektonicznych lub wzorniczych uwzględnianych w ocenie nie może przekroczyć 20% wartości (3N-2N0)*T/48.
Minister podał, że nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy kwalifikowaniu osiągnięć do przyznania punktów z zastosowaniem powyższych ograniczeń jest maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I, przez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Skarżącą w ankiecie i pozytywnie zaopiniowanych przez Zespół.
Liczba osiągnięć Skarżącej uwzględnionych w ramach oceny według kryterium I, przy zachowaniu powyższych zasad, wyniosła 266 i za osiągnięcia te Zespół przyznał łącznie 9815,00 punktów, w związku z czym, końcowa ocena według ww. kryterium, obliczona zgodnie z zależnością określoną w zał. nr 6 do rozporządzenia wyniosła QI = 114,38 pkt.
Zespół w ramach oceny według kryterium II pozytywnie zaopiniował 197 osiągnięć zgłoszonych przez Skarżącą w ankiecie. Ocena, obliczona według zależności określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże i zasad oceny zawartych w zał. nr 4 do rozporządzenia, wyniosła QII = 663,52 pkt.
Zespół w ramach oceny według kryterium III pozytywnie zaopiniował 150 osiągnięć zgłoszonych przez Skarżącą i przyznał łącznie 411 punktów, w związku z czym, końcowa ocena według ww. kryterium, obliczona zgodnie z zależnością określoną w zał. 6 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże, wyniosła QIII = 4,79 pkt.
Zespół w ramach oceny według kryterium IV dokonał oceny najważniejszych osiągnięć Skarżącej o znaczeniu naukowym, gospodarczym i ogólnospołecznym, zgłoszonych przez nią w ankiecie z uwzględnieniem: 1) efektów badań naukowych, prac rozwojowych lub działalności artystycznej o znaczeniu międzynarodowym, w tym publikacji naukowych, monografii naukowych i naukowych baz danych oraz działań artystycznych, mających szczególne znaczenie dla rozwoju nauki, kultury i sztuki lub dziedzictwa narodowego; 2) udokumentowanych zastosowań wyników badań naukowych lub prac rozwojowych o dużym znaczeniu społecznym, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia, w tym jakości i bezpieczeństwa żywności, ochrony środowiska, ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa państwa, ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego, ochrony miejsc pracy, zwiększania innowacyjności gospodarki, w tym posiadania statusu państwowego instytutu badawczego.
Zespół przyznał Skarżącej 45 pkt, biorąc pod uwagę następujące osiągnięcia: - zastosowanie wyników badań naukowych prowadzonych w [...] o dużym znaczeniu społecznym w zakresie ochrony środowiska - Efekty badań naukowych; - zastosowanie wyników badań naukowych prowadzonych w [...] w zakresie ochrony zdrowia - Nowa infrastruktura badawcza - Międzynarodowa pozycja pracowników [...] - Zastosowanie wyników badań naukowych prowadzonych w [...] w zakresie ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego.
W wyniku oceny zgłoszonych osiągnięć z uwzględnieniem: 1) osiągnięć świadczących o pozycji międzynarodowej Skarżącej na tle GWO, ze szczególnym uwzględnieniem udziału w realizacji międzynarodowych projektów obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe, wymienionych w zał. nr 4 do rozporządzenia; posiadania logo HR Excellence in Research; a w grupie nauk humanistycznych i społecznych oraz w grupie nauk o sztuce i twórczości artystycznej - także dokonań potwierdzających oddziaływanie jednostki na rozwój społeczeństwa w dłuższym przedziale czasowym; 2) organizacji lub współorganizacji międzynarodowych konferencji (sympozjów, kongresów, warsztatów), w których co najmniej 1/3 uczestników wygłaszających referaty reprezentowała zagraniczne ośrodki naukowe; organizacji lub współorganizacji krajowych konferencji (sympozjów, kongresów, warsztatów), w których wzięli udział przedstawiciele co najmniej 5 jednostek; upowszechniania wiedzy, w tym organizacji festiwali nauki i innych form promocji i popularyzowania nauki; działalności popularnonaukowej;
Zespół przyznał Jednostce 50 pkt, biorąc pod uwagę następujące osiągnięcia: -Międzynarodowa pozycja [...], - Studia doktoranckie; - Promocja nauki; - Organizacja i współorganizacja konferencji naukowych oraz różne formy upowszechniania wiedzy.
Łączna ocena osiągnięć Skarżącej według kryterium IV wyniosła QIV = 95 pkt.
Zespół przedstawił, zgodnie z § 22 ust. 1 rozporządzenia, wyniki kompleksowej oceny w karcie kompleksowej oceny Skarżącej dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, sporządzonej zgodnie z wzorem stanowiącym zał. nr 6 do rozporządzenia.
Minister podał, że Komisja do spraw Grupy Nauk ścisłych i inżynierskich (zwana dalej: "Komisją"), na podstawie § 22 ust. 6 rozporządzenia porównała oceny przyznane Skarżącej przez Zespół według każdego z czterech ww. kryteriów, z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych kategorii naukowych A i B - zatwierdzonych przez Ministra dla GWO SI2CT - stosując algorytm z załącznika nr 9 do rozporządzenia.
Jednostka referencyjna oznacza zestaw 4 referencyjnych wartości ocen punktowych, określonych dla każdego z kryteriów kompleksowej oceny, o których mowa w § 8 rozporządzenia, służących kwalifikacji jednostek do kategorii naukowych A, B lub C. Jednostki referencyjne dla GWO SI2CT charakteryzują się następującymi wartościami ocen:
1. Jednostka referencyjna dla kategorii A: - kryterium I - ocena Q1 = 91,26 pkt, - kryterium II - ocena QII = 791,77 pkt, - kryterium III - ocena QIII= 5 pkt, - kryterium IV - ocena OIV= 70 pkt;
2. Jednostka referencyjna dla kategorii B: - kryterium I - ocena OI = 58,66 pkt, -kryterium II - ocena OII = 509 pkt, - kryterium III - ocena OIII =3,37 pkt, - kryterium IV - ocena OIV = 45 pkt.
Minister podniósł, że całkowity wynik punktowy porównania Skarżącej z każdą z jednostek referencyjnych jest obliczany z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom kompleksowej oceny w zależności od rodzaju jednostki naukowej oraz grupy dziedzin nauki przez nią reprezentowanej - zgodnie z tabelą nr 2 w zał. nr 9 do rozporządzenia. W związku z tym do obliczenia całkowitego wyniku punktowego Skarżącej wyniki punktowe porównania uzyskanych przez nią ocen według poszczególnych kryteriów z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii A i B zostały wzięte z następującymi wagami: 1) kryterium I - 65, 2) kryterium II - 10, 3) kryterium III - 15, 4) kryterium IV - 10.
Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Skarżącej przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik 55,17 pkt, porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 100 pkt, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej A.
Skarżąca zalicza się do jednostek spełniających warunek konieczny do poddania dodatkowej ocenie eksperckiej, w celu wyłonienia jednostek naukowych kategorii naukowej A+, określony w § 24 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, tj. znajdujących się wśród 15% jednostek najwyżej ocenionych w ramach kryterium I lub posiadających przyznaną ocenę w ramach tego kryterium o wartości nie mniejszej niż 85% najwyższej oceny w GWO, w której dana jednostka była oceniana.
Komisja w związku z tym przeprowadziła dodatkową ocenę ekspercką działalności Skarżącej, uwzględniając odpowiednio właściwe kryteria spośród określonych w § 24 ust. 3 rozporządzenia w sposób następujący:
1) znaczenie osiągnięć uwzględnianych w ramach kryterium I dla rozwoju dyscypliny naukowej lub dziedziny nauki albo dyscypliny artystycznej lub dziedziny sztuki, w szczególności publikacji naukowych, a także monografii naukowych lub dzieł artystycznych wskazanych przez jednostkę jako wybitne i mogących mieć wpływ na podejmowanie nowych kierunków badań naukowych lub działalności artystycznej, na podstawie następujących wskaźników: a) średniej wartości ocen 25% osiągnięć jednostki najwyżej ocenionych w ramach kryterium I, b) liczby wysoko punktowanych publikacji naukowych, powstałych w okresie objętym ankietą, których pierwszy autor, autor korespondujący albo co najmniej połowa autorów, są zatrudnieni w ocenianej jednostce;
2) udział w upowszechnianiu osiągnięć naukowych lub artystycznych, w szczególności w skali międzynarodowej, w tym działalność wydawniczą jednostki obejmującą ważne dla dyscypliny naukowej lub dziedziny nauki albo dyscypliny artystycznej lub dziedziny sztuki czasopisma naukowe i serie wydawnicze;
3) udział w tworzeniu strategicznej infrastruktury badawczej;
4) znaczenie wyników badań naukowych lub prac rozwojowych dla rozwoju gospodarczego kraju, w szczególności dla zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki przez znaczące w skali międzynarodowej wynalazki i wdrożenia wyników badań naukowych lub prac rozwojowych;
5) osiągnięcia naukowe i artystyczne o szczególnym znaczeniu dla rozwoju społecznego kraju, ochrony dziedzictwa narodowego lub rozwoju kultury i sztuki;
6) udział w realizacji międzynarodowych projektów obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, ze szczególnym uwzględnieniem ich koordynacji.
W ramach każdego z uwzględnionych kryteriów przyznano Jednostce odrębne oceny w skali od 0 do 50 punktów. Kryterium 1) - 32,41 pkt, Kryterium 2) - 50 pkt, Kryterium 3) - 0 pkt, Kryterium 4) - 0,35 pkt, Kryterium 5) - 45 pkt, Kryterium 6) - 40 pkt.
Minister wskazał, że uzasadnienia poszczególnych ocen są dostępne w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w § 2 pkt 9 rozporządzenia. Skarżącej przyznano łącznie 167,76 pkt w ramach ww. kryteriów.
Komisja na podstawie wyników oceny stwierdziła, że Skarżąca nie wyróżnia się jakością prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz efektami ich realizacji w porównaniu do innych jednostek naukowych w GWO SI2CT, w stopniu uzasadniającym przyznanie kategorii A+. Komisja w związku z tym [...] października 2017r. podjęła uchwałę, w której zaproponowała przydzielenie Skarżącej kategorii naukowej A. Komisja [...] października 2017r. przekazała uchwałę Przewodniczącemu Komitetu, który na podstawie art. 45 u.z.f.n. wnioskiem z 13 października 2017r. wystąpił do Ministra o przyznanie Jednostce kategorii naukowej A. Minister po zapoznaniu się z wnioskiem Komitetu i dokumentacją kompleksową oceny Skarżącej wydał ww. decyzję.
2. Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w związku z ww. decyzją Ministra, wniosła o przyznanie jej kategorii A+ i wniosła o:
- ponowne przeanalizowanie ww. w kryterium 1) - zaniżona punktacja;
- przyznanie punków w kryteriach 3) – nie uwzględniono kluczowej roli Skarżącej w tworzeniu strategicznej infrastruktury badawczej w ramach [...] Infrastruktury Badawczej, 4) - nie uwzględniono wdrożenia wyników prac badawczych,
- podniesienie punktów w kryteriach 5) - zbyt nisko oceniono osiągnięcia naukowe Skarżącej dla ochrony dziedzictwa kulturowego i 6 - nie uwzględniono pozycji związanej z koordynowaniem akcji [...] oraz koordynowaniem 2 pakietów zadawnionych w europejskich programach.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca odniosła się do kryteriów: Osiągnięć naukowych i twórczych", "Nowej infrastruktury badawczej", "Znaczenia wyników badań dla zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki – wdrożenie wyników badań i prac rozwojowych", "Osiągnięć o szczególnym znaczeniu dla ochrony zabytków i dziedzictwa narodowego", "Osiągnięć w zakresie udziału w realizacji międzynarodowych projektów", podając szczegółową argumentację z tego zakresu na 6 stronach.
3. Minister decyzją z [...] czerwca 2018r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz. 1257 ze zm., zwany dalej: "k.p.a.") i art. 47 ust. 1 i 3 u.z.f.n., utrzymał w mocy ww. decyzję własną, powielając stan faktyczny sprawy.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że zastrzeżenia zgłoszone przez Skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczyły niezakwalifikowania do kategorii naukowej A+. Ww. wniosek Minister przekazał w systemie Komitetowi, w celu uzyskania opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 u.z.f.n. Przyjęcie przez Komitet na posiedzeniu plenarnym opinii dotyczącej wniosku zostało poprzedzone pracami analitycznymi. Komitet dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i odniósł się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącą we wniosku oraz do użytych przez nią argumentów. Szczegółowe uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie w stosownych polach.
Po uwzględnieniu uznanych w opinii Komitetu za uzasadnione zarzutów, argumentów i informacji, które Jednostka przekazała we wniosku, wyniki oceny Jednostki według kryteriów, o których mowa w § 8 rozporządzenia, są następujące: 1) kryterium I - ocena OI = 114,38 pkt, 2) kryterium II - ocena OII = 663,52 pkt, 3) kryterium III - ocena OIII = 4,79 pkt, 4) kryterium IV - ocena OIV - 95 pkt. Powyższe wartości ocen porównano, zgodnie z algorytmem określonym w zał. nr 9 do rozporządzenia z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO SI2CT. Jednostki referencyjne dla GWO SI2CT charakteryzują się następującymi wartościami ocen:
1. Jednostka referencyjna dla kategorii A: 1) kryterium I "- ocena OI = 91,26 pkt, 2) kryterium II - ocena OII = 791,77 pkt, 3) kryterium III - ocena OIII = 5 pkt, 4) kryterium IV - ocena OIV = 70 pkt;
2. Jednostka referencyjna dla kategorii B: 1) kryterium I - ocena OI = 58,66 pkt, 2) kryterium II - ocena OII = 509 pkt, 3) kryterium III - ocena OIII = 3,37 pkt, 4) kryterium IV - ocena OIV = 45 pkt.
Minister zwrócił uwagę, że porównania dokonano z uwzględnieniem wag określonych w tabeli 2 zał. nr 9 do rozporządzenia dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, które są następujące: kryterium I - 65, kryterium II - 10, kryterium III - 15, kryterium IV - 10. Przeprowadzone w powyższy sposób porównanie ocen przyznanych Skarżącej z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik 55,35, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 100, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Skarżącej do kategorii naukowej A.
Skarżąca spełnia warunek konieczny do poddania dodatkowej ocenie eksperckiej, przeprowadzanej w celu wyłonienia jednostek naukowych kategorii naukowej A+, określony w § 24 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, jako znajdowanie się wśród 15% jednostek najwyżej ocenionych w ramach kryterium I lub uzyskanie w ramach tego kryterium oceny o wartości nie mniejszej niż 85% najwyższej oceny w GWO, w której dana jednostka była oceniana. W związku z tym, Komitet przeprowadził dodatkową ocenę ekspercką działalności Jednostki, uwzględniając odpowiednio właściwe kryteria spośród określonych w § 24 ust. 3 rozporządzenia w sposób następujący:
1) znaczenie osiągnięć uwzględnianych w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" dla rozwoju dyscypliny naukowej lub dziedziny nauki albo dyscypliny artystycznej lub dziedziny sztuki, w szczególności publikacji naukowych, a także monografii naukowych lub dzieł artystycznych wskazanych przez jednostkę jako wybitne i mogących mieć wpływ na podejmowanie nowych kierunków badań naukowych lub działalności artystycznej, na podstawie następujących wskaźników:
a) średniej wartości ocen 25% osiągnięć jednostki najwyżej ocenionych w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze",
b) liczby wysoko punktowanych publikacji naukowych, powstałych w okresie objętym ankietą, których pierwszy autor, autor korespondujący albo co najmniej połowa autorów, są zatrudnieni w ocenianej jednostce;
2) udział w upowszechnianiu osiągnięć naukowych lub artystycznych, w szczególności w skali międzynarodowej, w tym działalność wydawniczą jednostki obejmującą ważne dla dyscypliny naukowej lub dziedziny nauki albo dyscypliny artystycznej lub dziedziny sztuki czasopisma naukowe i serie wydawnicze;
3) udział w tworzeniu strategicznej infrastruktury badawczej;
4) znaczenie wyników badań naukowych lub prac rozwojowych dla rozwoju gospodarczego kraju, w szczególności dla zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki przez znaczące w skali międzynarodowej wynalazki i wdrożenia wyników badań naukowych lub prac rozwojowych;
5) osiągnięcia naukowe i artystyczne o szczególnym znaczeniu dla rozwoju społecznego kraju, ochrony dziedzictwa narodowego lub rozwoju kultury i sztuki;
6) udział w realizacji międzynarodowych projektów obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, ze szczególnym uwzględnieniem ich koordynacji.
W ramach każdego z uwzględnionych kryteriów przyznano Skarżącej odrębne oceny w skali od 0 do 50 punktów. Uzasadnienia poszczególnych ocen są dostępne dla w systemie. Łącznie przyznano Jednostce 167 pkt w ramach uwzględnionych kryteriów.
Na podstawie wyników oceny stwierdzono, że Skarżąca nie wyróżnia się jakością prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz efektami ich realizacji w porównaniu do innych jednostek naukowych w GWO SI2CT, w stopniu uzasadniającym przyznanie kategorii A+.
Minister wyjaśnił, że Komitet w uchwale podjętej na posiedzeniu plenarnym [...] kwietnia 2018r. wyraził opinię, że ww. decyzja Ministra z [...] listopada 2017r. powinna zostać utrzymana w mocy. Uzasadnienie opinii Komitetu odnośnie poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez Skarżącą we wniosku zostały umieszczone w systemie. Minister po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym zastrzeżeń zgłoszonych przez Skarżącą we wniosku oraz opinii Komitetu odnośnie tych zastrzeżeń, podzielił w pełni opinię Komitetu. wskazane wyżej wyniki ponownego rozpatrzenia sprawy, w ramach którego Komitet zaopiniował wniosek Skarżącej zgodnie z art. 47 ust. 4 u.z.f.n., uzasadniają utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie obu ww. decyzji Ministra i ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie kategorii naukowej.
Skarżąca w uzasadnieniu podniosła, że Minister w uzasadnieniach decyzji obu instancji zawarł wyłącznie informacje o całkowitej liczbie punktów oraz o liczbie punktów przyznanej w poszczególnych kryteriach. Podanie liczby punktów nie może być traktowane jako uzasadnienie decyzji Ministra o nieprzyznaniu jednostce kategorii A+. W związku z brakiem tych informacji, przyznanie kategorii A+ jednostkom do niej pretendującym, wynikało z innych, niż wymienione w rozporządzeniu kryteriów. Powyższe oznacza, że przyznanie kategorii A+ przeprowadzono niezgodnie z § 24 rozporządzenia.
Skarżąca podniosła dodatkowo, że Minister nie wytłumaczył sposobu przyznania punktów w kryterium 1a i 1 b. W załączonej opinii ekspertów w kryterium III brano pod uwagę wyłącznie koordynowanie przedsięwzięć umieszczonych na [...]. Stanowi to zawężenie tekstu rozporządzenia i jako takie jest niezgodne z prawem. Skarżąca zdecydowanie brała i bierze udział w tworzeniu strategicznej infrastruktury badawczej jaką jest [...], infrastruktury będącej jedną z najważniejszych obecnie na [...]. Dlatego też [...] powinna uzyskać za to określoną liczbę punktów, zawartą w przedziale 0-50. Na poparcie swojego stanowiska i udowodnienia udziału w tworzeniu tej strategicznej infrastruktury badawczej Skarżąca załączyła kopię porozumienia o współpracy zawartego w [...] [...].03.2016r. pomiędzy Uniwersytetem [...], Akademią [...] oraz Instytutem [...]). Określono w nim warunki i zasady współpracy pomiędzy stronami w zakresie uruchomienia, rozwoju i funkcjonowania linii badawczej w [...], wyposażonej w stacje końcowe PEEM i XAS, oraz prowadzenia badań naukowych na wyżej wymienionej linii (zał. 3).
Skarżąca stwierdziła ponadto, że argumentacja dotycząca jej udziału w tworzeniu strategicznej infrastruktury badawczej zawarta w ankiecie, którą złożyła do kategoryzacji w 2017r., powtórzona została w odwołaniu od decyzji z [...] grudnia 2017r., a mimo to niekorzystną decyzję utrzymano w mocy. Zawężenie brzmienia rozporządzenia, mówiącego o udziale w tworzeniu strategicznej infrastruktury badawczej, do uwzględniania wyłącznie koordynacji infrastrukturą, dokonane przez Komisje oceniającą jest bezprawne i wniosła o przyznanie oceny w tym kryterium.
Zdaniem Skarżącej z uwagi na wartość urządzenia (ok. 7 mln PLN) będącego Jej własnością, wieloletnie przygotowania, w tym testowanie urządzenia w [...], zainstalowanie, uruchomienie i ciągłą obsługę oraz koszty eksploatacyjne strona skarżąca wniosła o przyznanie co najmniej 40 punktów w tym kryterium.
W ostatecznej liczbie punktów w decyzji z [...] czerwca 2018r., nie uwzględniono 5 punktów przyznanych przez ekspertów w kryterium IV, zatem ogólna liczba punktów powinna wynieść 172.
Nieuwzględnienie udziału w tworzeniu strategicznej infrastruktury badawczej, skutkujące mniejszą liczbą punktów przyznanych [...] zarówno w dodatkowej ocenie eksperckiej dla jednostek pretendujących o kategorię A+, jak i w IV kryterium oceny podstawowej było niezgodne z § 24.3 i § 24.4 rozporządzenia. Razem z nieuwzględnieniem 5 punktów przyznanych przez ekspertów w kryterium IV, w ostatecznej punktacji obniżyło wynik oceny i uniemożliwiło Skarżącej uzyskanie kategorii naukowej A+.
5. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu Minister podkreślił, że dodatkowa ocena mająca na celu wyłonienie jednostek, których dorobek naukowy i osiągnięcia badawczo-rozwojowe pozwalają na przyznanie kategorii naukowej A+, jest oceną ekspercką. Komisja do Spraw Grupy Nauk Ścisłych i Inżynierskich wyłoniła w danej GWO jednostki, którym należy przyznać kategorię naukową A+, mając na względzie pozycję międzynarodową polskiej nauki w dziedzinach nauki reprezentowanych przez jednostki oceniane w GWO. W związku z tym organ stwierdził, że należy uznać, iż ocena ta dokonywana jest na zasadzie porównania osiągnięć Jednostki z osiągnięciami innych jednostek naukowych znajdujących się wśród kandydatów do przyznania kategorii naukowej A+.
Odnośnie zakwestionowania w skardze oceny kryterium 3 organ wyjaśnił, że w procesie przeprowadzenia oceny tego kryterium brane pod uwagę było wyłącznie koordynowanie przedsięwzięć umieszczonych na [...] Infrastruktury Badawczej. Komisja uznała za zasadne wyróżnienie tych jednostek, które pełniły funkcję liderów konsorcjów naukowych i były odpowiedzialne za przedsięwzięcie w zakresie merytorycznym i finansowym. Komisja uznała, iż udział Skarżącej w realizacji osiągnięcia przedstawionego w ankiecie oraz we wniosku nie jest wiodący i nie uzasadnia przyznania punktów w tym kryterium.
Minister podzielił uwagę Skarżącej w zakresie rozbieżności pomiędzy liczbą punktów przyznanych według kryterium z § 24 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia i wskazaną w karcie oceny oraz na str. 13 decyzji z [...] czerwca 2018r., a liczbą punktów zamieszczonych w systemie i wynikającą z tego zmianą ogólnej punktacji Skarżącej w ramach dodatkowej oceny eksperckiej (172 zamiast 167). Zaznaczył przy tym, że Komisja po analizie wniosku postanowiła przyznać Skarżącej dodatkowo 5 pkt, mając na względzie przeciętne osiągnięcia potwierdzające znaczenie wyników badań naukowych lub prac rozwojowych dla rozwoju gospodarczego kraju, w szczególności dla zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki przez znaczące w skali międzynarodowej wynalazki i wdrożenia wyników badań naukowych lub prac rozwojowych, w szczególności brak znaczących w skali międzynarodowej wdrożeń, wynalazków. Podwyższenie ogólnej liczby punktów nie stanowiło podstawy do zmiany przyznanej Skarżącej kategorii naukowej.
Minister stwierdził, że przed wydaniem decyzji dokonał wnikliwej analizy danych dotyczących Skarżącej zawartych w systemie, w tym zgłoszonych osiągnięć oraz sposobu ich oceny przez Komitet. Analiza, zarówno na etapie ankiety, jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgłoszonych osiągnięć, zdarzeń stanowiących przedmiot postępowania odwoławczego oraz uzasadnień podjętych przez ekspertów decyzji wykazała słuszność opinii wyrażonej przez Komitet, o której mowa w art. 47 ust. 4 u.z.f.n. W konsekwencji, po przeanalizowaniu materiału faktycznego i dokonaniu właściwej subsumcji, mając również na uwadze wszystkie aspekty wskazane przez Skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister zajął stanowisko w sprawie zbieżne ze stanowiskiem Komitetu - nie stwierdził podstaw do zakwestionowania wyników przeprowadzonych prac analitycznych i postanowił utrzymać w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.
Minister zaznaczył, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej nie może być celowość czy słuszność działania organu w procesie przyporządkowania jednostek do danej GWO, a w szczególności kwestia słuszności doboru kryteriów w oparciu, o które dokonano przyporządkowania Skarżącej do GWO. Minister rozpatrując sprawę działał wyłącznie na podstawie norm prawnych określających jego kompetencje, zadania i tryb postępowania, wyznaczających tym samym granice jego aktywności. Dokonał kompleksowej i spójnej oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie i wniosków zgłoszonych przez Skarżącą - w ich wzajemnej łączności. Następnie, konkretnie ustosunkował się do żądań i twierdzeń Skarżącej oraz sformułowano logiczne wnioski, mające oparcie w obowiązujących przepisach prawa i stanie faktycznym. Wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zawarto w uzasadnieniu decyzji. Dopełniono też wymogu praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, przejawiającego się w ścisłym przestrzeganiu prawa, zwłaszcza w zakresie wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń Skarżącej oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Minister, mając na uwadze całokształt stanu prawnego i faktycznego stwierdził, że zarzuty naruszenia k.p.a. zgłoszone przez Skarżącą są pozbawione zasadności.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r. poz. 2188, ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
2. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
3. Zgodnie z art. 35 pkt 1 u.z.f.n., obowiązującej do 30 września 2018r., Komitet jest organem opinio – doradczym ministra właściwego do spraw nauki. Do zadań Komitetu, w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.f.n., należy przeprowadzenie, nie rzadziej niż co 4 lata, kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych oraz przedstawienie Ministrowi wniosków w sprawie przyznania poszczególnym jednostkom naukowym kategorii.
Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 9 u.z.f.n. określenie "jednostki naukowe" oznacza prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe:
a) podstawowe jednostki organizacyjne uczelni w rozumieniu struktur tych uczelni;
b) jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2017 r., poz. 1869 i 2201);
c) instytuty badawcze w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1158, 1452 i 2201);
d) międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
e) Polską Akademię Umiejętności;
f) inne jednostki organizacyjne niewymienione w lit. a – e, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będące organizacjami prowadzącymi badania i upowszechniającymi wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z wynikiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. WE L 187 z 26.06.2014, str. 1).
Kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 u.z.f.n., jak stanowi art. 42 ust. 1 u.z.f.n., jest przeprowadzona na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju.
W wyniku kompleksowej oceny działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest przyznanie kategorii:
1) A+ - poziom wiodący;
2) A – poziom bardzo dobry;
3) B – poziom zadowalający, z rekomendacją wznowienia działalności naukowej, badawczo – rozwojowej lub stymulującej innowacyjność gospodarki;
4) C – poziom niezadowalający (art. 42 ust. 3).
Parametry i kryteria oceny jednostek naukowych zależą od ich wielkości, rodzaju i profili naukowych i są dostosowane do specyfiki każdej z czterech grup dziedzin nauki, odrębne dla instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni, instytutów badawczych i jednostek naukowych, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. f (art. 42 ust. 4 u.z.f.n.).
Podstawowymi kryteriami kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest ocena:
1) poziom naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych;
2) efektów działalności naukowej w odniesieniu do standardów międzynarodowych – w tym zwłaszcza publikacje autorstwa pracowników jednostki naukowej w renomowanych wydawnictwach oraz monografie naukowe, opracowane nowe technologie, materiały, wyroby, systemy i usługi, wdrożenia, patenty, licencje i prawa ochronne na wzory użytkowe, a także ocena znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju a w zakresie twórczości artystycznej aktywny udział w międzynarodowych wystawach, festiwalach, wydarzeniach artystycznych, plastycznych, muzycznych, teatralnych i filmowych (art. 42 ust. 5 u.z.f.n.).
Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 u.z.f.n. Przewodniczący Komitetu, na wniosek właściwej komisji (wymienionej w art. 39 pkt 2 – 5), powołuje zespoły ewaluacji, w których skład wchodzą eksperci właściwi dla różnych rodzajów jednostek naukowych i dziedzin nauki.
Do zadań zespołów ewaluacji należy przeprowadzanie kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 u.z.f.n..
W myśl art. 44 ust. 1 u.z.f.n. Przewodniczący Komitetu przedstawia Ministrowi projekt szczegółowych parametrów i kryteriów oceny jednostek naukowych, o których mowa w art. 42 ust. 4 i 5 u.z.f.n..
Komisja podejmuje uchwałą w sprawie, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 u.z.f.n., po przeprowadzeniu kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, zaś Przewodniczący Komitetu występuje do Ministra z wnioskami o przyznanie jednostkom naukowym kategorii naukowej w terminie 14 dni od dnia podjęcia przez Komisję uchwały w tej sprawie (art. 45 ust. 1 i 2 u.z.f.n.).
Tryb przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, w tym szczegółowe parametry i kryteria kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, sposób przeprowadzenia i dokumentowania kompleksowej oceny oraz wzory kart oceny dokonywanej przez zespoły do spraw ewaluacji jednostek naukowych określa ww. rozporządzenie.
Przepis art. 47 ust. 1 zd. 1 u.z.f.n. stanowi, że Minister przyznaje kategorię naukową jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7 u.z.f.n., w drodze decyzji, na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości ich działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej.
Natomiast w myśl art. 42 ust. 5 u.z.f.n., do postępowań w sprawach przyznania kategorii naukowej jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7 u.z.f.n., nie stosuje się art. 10 i art. 81 k.p.a.
Oznacza to, że Minister – działając w tym zakresie jako organ administracji publicznej - związany jest przepisami k.p.a., z wyłączeniem art. 10 i art. 81 k.p.a., zaś wydawana przez Ministra decyzja w przedmiocie przyznania kategorii naukowej jest decyzją administracyjną.
Zgodnie z przepisem art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne.
W myśl natomiast art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie jest integralną częścią decyzji, jego funkcją jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego jej część dyspozytywną.
W piśmiennictwie z zakresu teorii prawa wskazuje się, że uzasadnienie decyzji:
1) spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta;
2) daje podstawę kontroli poprawności decyzji;
3) może odgrywać rolę perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także wobec organów orzekających, przez którymi sprawa może się toczyć w trybie odwoławczym;
4) pełni inne rozmaite dalsze funkcje (wpływa na kształtowanie praktyki precedensowej i przewidywalności decyzji oraz na kształtowanie się postaw oceniających wśród organów orzekających), może wreszcie stanowić materiał, który uwzględniony przez prawodawcę będzie wpływał na zmiany stanu prawnego;
5) pełni funkcję opisową, gdy ma odpowiadać procesowi podjęcia decyzji przez organ orzekający (zob. J. Wróblewski, Sądowe stosowanie ..., s. 306 – 307).
W orzecznictwie zwraca się uwagę, że jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy, w toku załatwienia spraw. Motywy te, powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem – zarówno w odwołaniu jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma – zdaniem Sądu – nie tylko znaczenie prawne ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych" (zob. wyrok NSA z 15 grudnia 1995r. sygn. akt SA/Lu 2479/94, Lex nr 27106).
3. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra wydanej w odniesieniu do Skarżącej nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób niezwykle ogólnikowy przedstawił ponadto stanowisko Skarżącej zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując jedynie, że "Zastrzeżenia zgłoszone przez Jednostkę dotyczyły niezakwalifikowania do kategorii naukowej A+".
Z uzasadnienia zaskarżonej do WSA w Warszawie wynika ponadto, że ww. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister przekazał w systemie Komitetowi, w celu uzyskania opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 u.z.f.n. Przyjęcie przez Komitet na posiedzeniu plenarnym opinii dotyczącej wniosku zostało poprzedzone pracami analitycznymi. Komitet dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i odniósł się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącą we wniosku oraz do użytych przez nią argumentów. Szczegółowe uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie w stosownych polach.
Już w świetle powyższych stwierdzeń zawartych w zaskarżonej decyzji nie sposób uznać, że Minister ustosunkował się w sposób należyty do któregokolwiek z zarzutów podniesionych przez Skarżącą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Zdaniem Sądu takiej przesłanki nie spełnia stwierdzenie Ministra, że "Komitet dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i odniósł się do zarzutów sformułowanych przez Jednostkę we wniosku oraz do użytych przez nią argumentów. Szczegółowe uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie w stosownych polach." To, że jakieś informacje znajdują się w systemie nie stanowi wypełnienia przez Ministra, który ma obowiązek wydać w rozpoznawanej sprawie decyzję administracyjną, przesłanki zasady prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a., jak również należytego rozpatrzenia sprawy, stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., ani tym bardziej wypełnienia zasady przekonywania strony, co do prawidłowości wydanego przez organ rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.), nie może być też uznane za należyte wypełnienie art. 8 k.p.a.
Również powołanie się przez Ministra, że Komitet dokonał sprawdzenia prawidłowości uwzględniania ocen według kryteriów osiągnięć naukowych zgłoszonych przez Skarżącą i to, że wziął pod rozwagę poszczególne przepisy rozporządzenia, nie stanowi ustosunkowania się przez Ministra do konkretnych zarzutów Skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym Skarżąca opisała jakie, jej zdaniem, wystąpiły wadliwości (- zaniżona punktacja w kryterium 1, powodująca potrzebę ponownej analizy; - nie uwzględnienie kluczowej roli Skarżącej w tworzeniu strategicznej infrastruktury badawczej w ramach [...] w kryterium 3 oraz nie uwzględnienie wdrożenia wyników prac badawczych w kryterium 4, które powinny skutkować przyznaniem punków; - zbyt niska ocena osiągnięć naukowych Skarżącej dla ochrony dziedzictwa kulturowego w kryterium 5 oraz nie uwzględnienie pozycji związanej z koordynowaniem akcji [...] oraz koordynowaniem 2 pakietów zadawnionych w europejskich programach – co, zdaniem Skarżącej powinno skutkować podniesieniem punktów), szczegółowo uzasadniając to stanowisko. Minister tym samym w celu zarówno prawidłowej realizacji zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a.), jak również zasady przekonywania (art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a.) powinien w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnieść się szczegółowo do argumentów Skarżącej.
Sąd wskazuje bowiem, że Ustawodawca nie zdecydował się na poddanie kontroli legalności stanowiska Komitetu, które znajduje się w systemie teleinformatycznym, lecz wskazał, że kontroli legalności przez Sąd administracyjny podlegają decyzje wydane przez Ministra. Tym samym, nawet w sytuacji, gdy doszło do wyrażenia przez Komitet opinii i Minister uznaje tą opinię za własną, powinien dać temu wyraz w decyzji administracyjnej, z uwagi na treść art. 107 § 1 k.p.a., jak również art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a., jak też w kontekście obszernych i konkretnych zarzutów Skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Posługiwanie się przez Ministra ogólnikami, które nie odnoszą się do konkretnych zarzutów Skarżącej niczego nie wyjaśnia. To Minister, mając na względzie argumentację Skarżącej powinien ustosunkować się do podnoszonych przez Skarżącą zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz do argumentów je uzasadniających, także po to, żeby uczynić zadość zasadzie przekonywania. Skarżąca ma prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanej przez Ministra decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strona nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem – także w skardze do Sądu administracyjnego. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd administracyjny.
Zdaniem Sądu powołanie się przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ogólnikowo na stanowisko Komitetu, bez jego przytoczenia, w sytuacji, gdy Skarżąca formułuje konkretne argumenty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a Minister, do argumentów tych się nie odnosi, przytaczając jedynie bliżej nieopisane stanowisko Komitetu, które nie wyjaśniają przyczyn podjętej decyzji, nie stanowi o prawidłowej realizacji przepisu art. 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem Sądu to, że ww. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został przekazany Komitetowi, w celu uzyskania opinii oraz to, że szczegółowe uzasadnienie tej opinii zostało zamieszczone w systemie – nie oznacza prawidłowego sporządzenia decyzji administracyjnej przez Ministra. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem, jakimi przesłankami kierował się Minister i co brał pod uwagę utrzymując w mocy zaskarżoną decyzji i czy rzeczywiście rozpatrzył poszczególne zarzuty przedstawione przez Skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie wiadomo również czym kierował się Minister oceniając przyznaną przez Komitet punktację i czy w ogóle wzięte zostały pod rozwagę zarzuty Skarżącej i z jakich powodów uznano, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu sformułowania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "Szczegółowe uzasadnienie poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie"; czy "Uzasadnienie opinii Komitetu odnośnie poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez Jednostkę we wniosku zostały umieszczone w systemie" - nie mogą być uznane za należyte uzasadnienie stanowiska Ministra w zakresie przyznania Skarżącej kategorii naukowej A, w sytuacji, gdy Skarżąca podnosi argumenty, które jej zdaniem wskazują na przyznanie jej kategorii A+, jak również w zakresie należytego rozpatrzenia poszczególnych, zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie stanowi to należytego odniesienia się do okoliczności faktycznych sprawy, także tych przedstawionych przez Skarżącą jako istotne i mające znaczenie w sprawie. Wprawdzie Minister odwołuje się do przepisów prawa i do rozwiązań prawnych, które w nich przewidziano w zakresie kategoryzacji Skarżącej, tym niemniej nie wyjaśnia z jakich konkretnie powodów stanowisko Skarżącej nie może być uznane za prawidłowe w zakresie potrzeby przyznania jej kategorii A+, także w kontekście podnoszonych przez Skarżącą konkretnych zarzutów.
Sąd stwierdza, że to, że pewne informacje znajdują się w systemie [...] nie zwalniało Ministra do przeniesienia ich treści, z uwagi na stanowisko Skarżącej podważające prawidłowość przyznanej kategorii naukowej, do zaskarżonej decyzji, która powinna spełniać wymogi przewidziane w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a.
Sąd wskazuje również, że podzielenie przez Ministra opinii Komitetu, której nie zawierają akta, a której treści nie przedstawił Minister, konstruując zaskarżoną decyzję i mając na względzie zarzuty Skarżącej zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie może być uznane za prawidłowe rozpatrzenie sprawy przez Ministra, który działał jako organ odwoławczy.
Sądowi uniemożliwiono bowiem poznania przesłanek, którymi kierował się Minister rozpatrując wniosek Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra nie daje możliwości prześledzenia toku procedowania przez organ administracyjny, który został zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, która powinna spełniać przesłanki wynikające nie tylko z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ale również m.in. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. Tym samym zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli sądowej.
W tej sytuacji zarzuty naruszenia przepisów postępowania zawarte w skardze okazały się zasadne. Podanie liczby punktów w danej kategorii, jak również podanie punktów przyznanych Skarżącej w poszczególnych kategoriach, gdy nie wytłumaczono dlaczego tak, a nie inaczej rozstrzygnął Minister i nie ustosunkowano się do konkretnych zarzutów Skarżącej nie stanowi należytego zrealizowania zasady prawdy obiektywnej oraz zasady przekonywania.
4. Minister, rozpatrując sprawę ponownie winien uwzględnić poczynione przez Sąd uwagi. Minister przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wskaże, jakie argumenty przemawiają za stanowiskiem Ministra w kontekście argumentów podniesionych przez Skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak starał się to uczynić w odpowiedzi na skargę, ustosunkowując się do argumentów zawartych w skardze. Przypomnieć też należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że skoro wywody i okoliczności podniesione dopiero w odpowiedzi na skargę, nie stanowiły przedmiotu postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, nie zostały zawarte w jej uzasadnieniu, nie mogą być przedmiotem oceny sądu (wyrok NSA z 27 czerwca 2001r., sygn. akt V SA 3659/00, LEX nr 84485). Decyzja, czy też postanowienie, kończące postępowanie, to akt, z którego strona winna czerpać pełną, wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację w swej sytuacji prawnej - w zakresie prawa procesowego, jak i materialnego. To decyzja, czy też postanowienie, stanowią przedmiot zaskarżenia; z nimi polemizuje strona w skardze sądowoadministracyjnej; one to podlegają ocenie i osądowi Sądu jako odzwierciedlenie, przekazanie, uzasadnienie procesu zastosowania prawa, który dokonany został w sprawie. W tym kontekście i z tego powodu wad decyzji (postanowień) istotnych w świetle wymogów art. 107 § 3 k.p.a. nie może sanować późniejsza aktywność procesowa organu administracji - np. w formie odpowiedzi na skargę; odpowiedź na skargę nie jest aktem skarżonym i rozstrzyganym w postępowaniu sądowym (wyrok NSA z 30 października 2000r., sygn. akt I SA/Łd 588/98, LEX nr 47097).
5. Trudno natomiast wypowiedzieć się Sądowi w kwestii zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze, wobec stwierdzonej wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji Ministra.
6. Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postpowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło