II SA/Wa 1241/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-13
Skład orzekający: Joanna Kube, Ewa Radziszewska-Krupa, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych przez policjanta, nawet przed prawomocnym wyrokiem skazującym, mogą stanowić podstawę do zwolnienia ze służby z uwagi na ważny interes służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych przez policjanta, nawet przed prawomocnym wyrokiem skazującym, podważają jego nieposzlakowaną opinię i autorytet, co uzasadnia zwolnienie ze służby z uwagi na ważny interes służby. Zasada domniemania niewinności nie wyklucza możliwości wyciągnięcia konsekwencji prawnych w innych procedurach, takich jak postępowanie administracyjne dotyczące stosunku służbowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu ze służby. Policjantowi zarzucono popełnienie przestępstw z art. 267 § 3, art. 288 § 1 i art. 193 Kodeksu karnego. Organy Policji uznały, że te czyny nie licują z honorem i godnością służby, podważają nieposzlakowaną opinię policjanta i naruszają ważny interes służby, co stanowiło podstawę do zwolnienia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wnosząc o uchylenie rozkazów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Magdalena Morawiec, Protokolant referent stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi R. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.); zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] o zwolnieniu R. B. ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2019 r., na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U z 2019 r., poz. 161 z późn. zm.). Rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, na mocy art. 108 § 1 k.p.a., nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Jak wynika z ustaleń organu, Asesor Prokuratury Rejonowej w [...] pismem z dnia [...] listopada 2018 r. poinformował Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. o zakończeniu śledztwa w sprawie o sygn. [...] przeciwko R. B. i przesłaniu aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego [...] w S., w którym oskarżył wymienionego o to, że:
1. w okresie od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] lipca 2014 r. w S., w mieszkaniu przy ul. M. założył i posługiwał się urządzeniem podsłuchowym w celu uzyskania informacji, do której nie jest się uprawnionym, czym działał na szkodę M. B. i A. B, tj. o czyn z art. 267 § 3 Kodeksu karnego,
2. w okresie od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] lipca 2014 r. w S., w mieszkaniu przy ul. M. dokonał zniszczenia garnituru, koszuli i krawata o łącznej wartości 1.300,- zł poprzez oblanie żrącą substancją i rozdarcie, czym działał na szkodę M. B., tj. o czyn z art. 288 § 1 Kodeksu karnego;
3. w okresie od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] lipca 2014 r. w S. wdarł się do mieszkania przy ul. M. wynajmowanego przez A. B., czym działał na jej szkodę, tj. o czyn z art. 193 Kodeksu karnego.
Komendant Główny Policji uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że występki, o które oskarżony jest R. B. szczególnie nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Powyższe nie tylko dyskredytuje wymienionego, jako osobę o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
R. B., jako policjant, był zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania prawa. Tymczasem sam został oskarżony o popełnienie m.in. czynu, polegającego na nielegalnym pozyskaniu informacji czy naruszeniu miru domowego. W ocenie organu, policjant, który oskarżony jest o dokonanie przestępstwa, niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. R. B. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają pozostawienie wymienionego w służbie.
Podkreślił, że brak stosownych działań wobec policjanta oskarżonego o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego (przestępstwo z art. 193 Kodeksu karnego), mógłby mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyjałby budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy.
W ocenie organu, w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Zdaniem organu, tych kryteriów R. B. obecnie nie wypełnia.
Organ zaznaczył, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Zaś materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym jednoznacznie wskazuje, że pomimo niezakończenia prowadzonego przeciwko R. B. postępowania karnego, uzasadnione jest rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby. W interesie służby leży bowiem, aby zadania stawiane przed Policją były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem.
Organ wskazał, że wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego poprzedzone było, stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zasięgnięciem opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Przepis ten określa wymóg zasięgnięcia stosownej opinii przed wydaniem decyzji w sprawie, ale nie oznacza, że musi być ona pozytywna, aby zwolnić policjanta ze służby na podstawie art. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wydanie przez Zarząd Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] negatywnej opinii z dnia [...] grudnia 2018 r. w tej kwestii nie ma mocy wiążącej dla organu.
Komendant Główny Policji uznał, że nałożony na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] rygor natychmiastowej wykonalności spełnia wymogi określone w art. 108 § 1 k.p.a. Organ I instancji mógł i powinien był użyć wszelkich przewidzianych prawem środków, aby jak najszybciej rozwiązać stosunek służbowy z osobą, której pozostawanie w służbie jest sprzeczne z ważnym interesem tejże służby.
Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] został zaskarżony przez R. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnoszący skargę zarzucił organowi naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych czynności, nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a tym samym zaniechanie ustalenia istotnej w sprawie okoliczności, co do możliwości dalszego pozostawania R. B. w służbie w Policji, co w konsekwencji skutkowało błędnym ustaleniem, że doszło do naruszenia interesu służby,
2. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 107 § 3
k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy okoliczności oraz niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej:
- opinii z dnia [...] grudnia 2018 r. Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...], który negatywnie ustosunkował się do propozycji zwolnienia R. B. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji,
- okresowej oceny policjanta z [...] czerwca 2007 r., [...] lutego 2008 r., [...] czerwca 2008 r., - opinii służbowej z [...] listopada 2007 r., [...] sierpnia 2008 r., [...] listopada 2009 r., [...] lutego 2012 r.,
- świadectwa ukończenia szkolenia zawodowego z dnia [...] czerwca 2007 r.,
- świadectwa ukończenia kursu specjalistycznego z dnia [...] marca 2015 r.,
- zaświadczenia ukończenia doskonalenia realizowanego w formie innego przedsięwzięcia z dnia [...] marca 2018 r.
- oraz opinii Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów KWP w S. dotyczącej R. B. w zakresie wykazania przygotowania zawodowego, wywiązywania się przez ww. z obowiązków oraz realizowania zadań i czynności oraz predyspozycji do zajmowania stanowiska służbowego oraz pełnienia służby w Policji,
3. przepisów postępowania, które mogły mieć istoty wpływ na wynik sprawy, tj. art. 108 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na inny interes społeczny oraz niewykazanie "niezbędności" wykonania decyzji nieostatecznej,
4. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania strony przeprowadzenia dowodów i zaniechania zwrócenia się przez organ do Sądu Rejonowego [...] w S., o przesłanie wyroku z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie o sygn. [...] wydanego przeciwko A. B. i M. B. za czyny z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione na szkodę KWP w S.,
i ustalenie, czy wyrok ten jest prawomocny, co ma istotne znaczenie w przedmiotowym postępowaniu w zakresie oceny etyczno-moralnej zachowania pokrzywdzonych A. B. i M. B., co skutkowało wydaniem błędnego rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy,
5. naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w postaci art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że
w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała przesłanka odwołania skarżącego ze służby w Policji w postaci "ważnego interesu służby", która uniemożliwia jego dalsze
w niej pozostawienie.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r. oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] grudnia 2018 r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Nadto wniósł o przeprowadzenie przez Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci:
- protokołu przesłuchania w charakterze świadka A. B. z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie o sygn. [...] - na okoliczność cofnięcia wniosku o ściganie R. B. za czyny popełnione na jej szkodę i odmowy złożenia zeznań,
- pisma M. B. z dnia [...] czerwca 2018 r. i protokołu przesłuchania w charakterze świadka M. B. z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. [...] - na okoliczność cofnięcia wniosku o ściganie R. B. za czyny popełnione na jego szkodę,
- protokołu rozprawy głównej z dnia [...] stycznia 2019 r. w sprawie o sygn. [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w S. przeciwko R. B., z wyjaśnień oskarżonego, odmowy złożenia zeznań przez A. B. (poprzednio B.) i zeznań M. B.,
- zdjęcia smsów oskarżonego z pokrzywdzoną A. B. (poprzednio B.) na nr telefonu [...] z września 2014 r. — na okoliczność ustalenia, iż pokrzywdzona wyrażała zgodę, aby oskarżony wchodził do mieszkania położonego w [...] przy ul. M.,
- wyroku Sądu Rejonowego S. w S. z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie o sygn. [...] wydanego przeciwko A. B. i M. B. za czyny z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione na szkodę KWP w S., albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Jednocześnie wniósł o oddalenie wniosków dowodowych zgłoszonych w skardze, jako nieistotnych dla sprawy i dotyczących okoliczności, które zostały już w sprawie bezspornie ustalone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a., wynika zaś, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja (rozkaz personalny) lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że kontrolowany rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U z 2019 r., poz. 161 z późn. zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Dodatkowy wymóg do jego zastosowania przewiduje przepis art. 43 ust. 3 powołanej ustawy, według którego zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.
Ważny interes służby, wskazany w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, jako przesłanka zwolnienia ze służby w Policji, jest określeniem nieostrym i niezdefiniowanym w tej ustawie. Jednak w orzecznictwie sądowym, jak i w praktyce, przyjęto, że użycie pojęcia niedookreślonego zobowiązuje organ do jego doprecyzowania. Organ obowiązany jest nie tylko używać uznanych reguł i metod wykładni prawa, lecz uwzględniać wszelkiego rodzaju okoliczności faktyczne i normatywne, które są prawnie doniosłe.
Zdaniem Sądu, przez pojęcie "ważnego interesu służby", uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem funkcjonariusza. Zwolnienie z powołaniem się na tę przesłankę stanowi środek gwarantujący Policji wypełnienie statutowych zadań, przy pomocy osób nie tylko odpowiednio przygotowanych zawodowo, ale i świadomych znaczenia treści złożonego ślubowania.
Stosunek służbowy policjanta powstaje w drodze mianowania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby, którą zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, mający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy, stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, organy Policji prawidłowo uznały, że zwolnienie skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby, jest uzasadnione.
Bezsporna jest bowiem okoliczność, że Asesor Prokuratury Rejonowej w G. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. przedstawił R. B. zarzut popełnienia czynów określonych w art. 267 § 3 Kodeksu karnego, art. 288 § 1 Kodeksu karnego oraz art. 193 Kodeksu karnego, a po zakończeniu śledztwa w sprawie
o sygn. akt [...] przesłał akt oskarżenia przeciwko R. B. do Sądu Rejonowego S. w S., w którym oskarżył wymienionego o popełnienie czynów określonych w art. 267 § 3, art. 288 § 1 oraz art. 193 Kodeksu karnego.
Powyższe okoliczności skutkują tym, że funkcjonariusz przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił zatem atrybut konieczny do pozostania w służbie i to sprawiło, że organy Policji mogły uznać, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed tą formacją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby.
Zgodzić się należy bowiem ze stanowiskiem organu, że policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru", jest zachowaniem nagannym i nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby. Podkreślenia przy tym wymaga, że sam fakt podejrzenia naruszenia obowiązującego porządku prawnego może być uznany za sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Uzasadniony jest zatem pogląd, że nie do pogodzenia z "ważnym interesem służby" jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych, co znajduje pełne uzasadnienie w przepisach ustawy o Policji. Policjant powinien mieć zawsze wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien też unikać wszelkich sytuacji zarówno w służbie,
jak i w życiu prywatnym, które godziłyby w dobre imię Policji. Przeciwdziałanie odmiennym zachowaniom ma stanowić fundament budowania zaufania do Policji w opinii publicznej, zwłaszcza że wiele przyznanych tej formacji prerogatyw łączy się z ingerowaniem w sferę wolności i praw obywatelskich.
W świetle powyższego, za niezasadny należy uznać zarzut skargi, dotyczący naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Prawidłowo bowiem organy orzekające uznały w rozpoznawanej sprawie, że specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie (zwalczanie wszelkich przejawów łamania prawa oraz przypadków naruszenia ładu i porządku publicznego) sprawia, iż sam fakt postawienia skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa przez prokuratora, a następnie oskarżenie go o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego stanowi przesłankę zwolnienia ze służby na podstawie ww. przepisu. W ten sposób bowiem policjant utracił przymiot nieskazitelności charakteru, autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania.
Podkreślenia wymaga, że funkcjonariusze Policji, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. W tym przypadku wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o występki, ścigane z oskarżenia publicznego z art. 267 § 3, art. 288 § 1 i art. 193 Kodeksu karnego, a zatem zachowania nielicującego z postawą oczekiwaną przez społeczeństwo od policjanta.
Wskazać należy, że okoliczność, iż policjant uprzednio prawidłowo wywiązywał się ze swych obowiązków służbowych nie może mieć w sprawie decydującego znaczenia zwłaszcza, że takie okoliczności powinny być standardem, a nie cechą wyróżniającą tylko niektórych policjantów. Nie zmienia to faktu późniejszego pojawienia się okoliczności poddających w wątpliwość posiadanie przez skarżącego cech umożliwiających służbę w Policji. Oskarżenie funkcjonariusza o popełnienie czynu ocenianego jako naganny i wskazujący na znaczny stopień lekceważenia norm prawnych i etycznych uzasadnia reakcję przełożonych.
Z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika, że organ rozważył, stosownie do przepisu art. 7 k.p.a., słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w sytuacji oskarżenia o popełnienie czynu zabronionego, interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby, pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Brak jest zatem przesłanek, które mogłyby wskazywać na to, że organ błędnie utożsamiał interes służby z interesem społecznym. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, trudno uznać interes policjanta za obiektywnie słuszny i mogący uzyskać przewagę nad potrzebą zapewnienia autorytetu Państwa, który realizuje Policja. Konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki Policji, jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego), nie można postrzegać w kategoriach łamania zasad procedury administracyjnej. Należy podkreślić, na co zasadnie zwrócił uwagę organ Policji, że zwolnienie policjanta ze służby, w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. W przedmiotowej sprawie organ, przywołując fakt postawienia skarżącemu zarzutu, a następnie skierowania aktu oskarżenia, nie stwierdza, czy R. B. popełnił zarzucany mu czyn, czy też nie, bowiem kwestia ta nie należy do jego kompetencji. Okoliczność prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego została wskazana przez organ jako fakt, który nie może pozostać niezauważony. Bez względu na jego wynik, już teraz negatywny wydźwięk społeczny tej sprawy podważa interes służby i godzi w dobre imię formacji. Dlatego też uzasadniona jest decyzja organu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. W tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) stwierdzając, że: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o powołany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Z kolei w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych".
Z powyższego wynika, że bez względu na wynik prowadzonego postępowania karnego, mając na względzie dbałość o wizerunek Policji, organ mógł wydać rozkaz personalny w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Zdaniem Sądu, w sposób prawidłowy zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby. Organy Policji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w k.p.a. W wystarczający sposób uzasadniły też swoje rozstrzygnięcia, wskazując fakty, które uznały za udowodnione (postawienie zarzutu
w sprawie karnej i obecnie toczące się postępowanie karne), dowody, na których się oparły (postanowienie o przedstawieniu zarzutu, zeznania świadków). Ponadto wyjaśniły podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz stosowane inne przepisy prawa. Tym samym, za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 7, art. 77, art. 80
i art. 107 § 3 k.p.a.
W kwestii zaś wniosków dowodowych, należy wskazać, że organ dysponował aktami osobowymi skarżącego, a dokumenty tam zgromadzone stanowiły materiał dowodowy w sprawie. Prowadzenie wszelkich innych dowodów, w świetle poczynionych ustaleń, było zbędne. Dowód prowadzi się w sytuacji, gdy okoliczność faktyczna nie została jeszcze udowodniona. W rozpoznawanej sprawie zbędne i nieuprawnione było zatem dokonywanie, zarówno przez organy Policji, jak również przez Sąd w toku postępowania sądowoadministracyjnego, oceny zasadności czy aktualności przedstawionych skarżącemu zarzutów. Organy Policji były jedynie zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania samego faktu przedstawienia funkcjonariuszowi zarzutu popełnienia czynów zabronionych, a następnie oskarżenia go o ich popełnienie.
Zwolnienie policjanta nastąpiło również bez naruszenia innych przepisów ustawy o Policji, w szczególności art. 43 ust. 3. Jak wynika z akt sprawy pismem, z dnia [...] grudnia 2018 r. Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] poinformował, iż Zarząd Wojewódzki nie wyraża zgody na zwolnienie R. B. we wskazanym trybie. Wyjaśnić należy, że przepis art. 43 ust. 3 ustawy stanowi, że zwolnienie policjanta ze służby, m.in. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego. Dopuszczalność zatem rozwiązania stosunku służbowego zależy od zasięgnięcia, a nie uzyskania przedmiotowej opinii. Zasięgnięcie tej opinii jest obligatoryjne, ale wymóg ten oznacza jedynie, że organ planując zwolnienie policjanta ma obowiązek uprzedzić o tym organizację związkową i umożliwić jej zajęcie w tym zakresie stanowiska. Żaden przepis prawa nie zobowiązuje natomiast organizacji związkowej do merytorycznej wypowiedzi w kwestii zapowiedzianego zwolnienia policjanta ze służby. Tak więc opinia związku zawodowego, niezależnie od jej treści (pozytywnej czy negatywnej), nie wiąże organu Policji. Oznacza to, że powyższy przepis obliguje organ do zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów w przedmiocie zwolnienia ze służby na omawianej podstawie, jednak nie uzależnia zwolnienia funkcjonariusza w tym trybie od wydania opinii przez organ związkowy.
Organ dostatecznie także uzasadnił rozstrzygnięcie w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., wskazując, że w okolicznościach sprawy, ważny interes społeczny tożsamy z interesem służby, wymusza konieczność niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego z policjantem, któremu przedstawiono zarzuty prokuratorskie lub objęto aktem oskarżenia.
W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu ujętą zarówno w zaskarżonym rozkazie personalnym, jak i w odpowiedzi na skargę.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu
w wypadku uwzględnienia skargi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło