II SA/Wa 1244/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Przemysław Szustakiewicz Sędzia WSA – Agnieszka Góra - Błaszczykowska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej – uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], – zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, – zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego P. O. kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął skarżącemu P. O. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej. W uzasadnieniu podał, że wymieniony prawomocnym od dnia [...] października 2008 r. wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] czerwca 2008 r. sygn. akt [...], został uznany za winnego tego, że w dniu [...] czerwca 2007 r. w miejscowości S. nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w ten sposób, że kierując samochodem nie zachował szczególnej ostrożności w czasie jazdy poprzez nienależyte obserwowanie drogi przed pojazdem przy zbliżaniu się do oznakowanego przejścia dla pieszych oraz nie ustąpił pierwszeństwa na przejściu dla pieszych, przez co potrącił prowadzonym pojazdem przechodzące przez oznakowane przejście dla pieszych z lewej na prawą stronę jezdni dwie piesze, w następstwie czego jedna piesza doznała [...], co spowodowało rozstrój jej zdrowia na okres powyżej 7 dni, natomiast druga piesza doznała [...], w następstwie czego zmarła w [...], co stanowi występek z art. 177 § 1 k.k. w zb. z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za powyższe skazano go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres 4 lat próby, 100 stawek dziennych grzywny po 20 zł każda stawka oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Fakt ten uzasadnia przypisanie skarżącego do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, tj. takich, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W odwołaniu z dnia [...] lutego 2011 r. do Komendanta Głównego Policji skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędne przyjęcie, iż skazanie go za czyn z art. 177 § 1 i 2 k.k. daje podstawę do zaliczenia go do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego, podczas gdy czyn za który został skazany, nie jest wymieniony w katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, a w XXI Rozdziale kodeksu karnego jako przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji i w tej sytuacji wniósł o jej uchylenie. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Policji. W uzasadnieniu podał, że skarżący został prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji i poza sporem jest zatem, że naruszył porządek prawny. W przedmiotowej sprawie obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika zatem z faktu, iż popełnił on czyn prawem zabroniony, wymierzony w bezpieczeństwo w komunikacji (art. 177 § 1 k.k. w zb. z art. 177 § 2 k.k.), polegający na niezachowaniu szczególnej ostrożności w czasie jazdy samochodem poprzez nienależyte obserwowanie drogi przed pojazdem przy zbliżaniu się do oznakowego przejścia dla pieszych i nieustąpieniu pierwszeństwa na przejściu dla pieszych co doprowadziło do tragicznych skutków, bowiem jedna z pieszych doznała ciężkich obrażeń ciała, a druga zmarła. W dalszej części – odnosząc się do zarzutu z odwołania – stwierdził, że czyn ten nie został wprost wskazany w wyżej przywołanym przepisie ustawy o broni i amunicji jako przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, jednakże wymieniony w nim katalog okoliczności zobowiązujących organy Policji do takiego rozstrzygnięcia nie ma charakteru zamkniętego, a jedynie przykładowy i stąd też nie ma racji skarżący wywodząc, iż przepis ten nie ma zastosowania w jego przypadku. W zakresie bowiem ustalania przesłanek faktycznych i prawnych istotnych dla przyznania lub zachowania tak szczególnego uprawnienia, jakim jest prawo do posiadania broni, prawomocny wyrok sądu potwierdzający fakt popełnienia przestępstwa, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, wiąże organy Policji w postępowaniu administracyjnym. Popełniony przez skarżącego czyn charakteryzuje się – ze względu na skutki – wysokim stopniem społecznej szkodliwości i celem przepisów prawa określających zasady ruchu lądowego, powietrznego czy wodnego jest także ochrona takich dóbr, jak życie czy zdrowie innych uczestników tego ruchu. Godząc zatem w te zasady, choć nieumyślnie, strona stworzyła zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, czego dowodzi fakt, iż spowodowała wypadek drogowy o opisanych już wyżej skutkach. W tych okolicznościach skarżący – zdaniem organu – nie daje gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących bezpiecznego posiadania i używania broni bojowej w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, jakkolwiek popełnione przez niego przestępstwo związku z bronią nie miało. Zauważyć bowiem należy, że posługiwanie się bronią podobnie jak i pojazdem mechanicznym, wymaga bezwzględnego przestrzegania przepisów określających zasady bezpiecznego korzystania z tych urządzeń, w szczególności zachowania stosownej ostrożności i przewidywania następstw podejmowanych przy ich użyciu działań, bowiem w sytuacji odwrotnej broń, jak i pojazdy, stać się mogą narzędziem niebezpiecznym dla zdrowia, życia czy mienia. Skoro zatem w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym skarżący doprowadził do wypadku drogowego o opisanych już wyżej skutkach, to ze zdarzenia tego, usankcjonowanego wyrokiem skazującym, wynika uzasadniona obawa, iż w podobny sposób może on skorzystać z broni palnej, tj. nie przestrzegając przepisów bezpieczeństwa w tym względzie użyć jej z narażeniem życia lub zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podkreślenia wymaga również, iż od osób posiadających pozwolenie na broń, biorąc pod uwagę reglamentacyjny charakter ustawy i związek między rodzajem dobra, którym mogą one dysponować na podstawie pozwolenia a wymogiem ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, organy właściwe do wydawania pozwoleń mają prawo wymagać nieskazitelnej postawy, przejawiającej się przede wszystkim poszanowaniem porządku prawnego. Takie postępowanie stanowi bowiem swoistą rękojmię przestrzegania przez nie także przepisów ustawy o broni i amunicji, w szczególności dotyczących bezpiecznego jej posiadania i używania w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Popełnienie przez skarżącego przestępstwo, które bezpośrednio godziło także w życie i zdrowie innych uczestników ruchu drogowego, znosi jego wiarygodność w kontekście dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, przyjętego za podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że ustawodawca zobowiązał organy Policji do cofnięcia pozwolenia na broń osobie, o której w nim mowa, dając tym samym prymat interesowi społecznemu, a nie interesowi strony wyrażającemu się w jej chęci dalszego posiadania broni. W tej sytuacji pozytywna opinia z miejsca zamieszkania nie mogła przesądzić o odmiennym rozstrzygnięciu sprawy, bowiem w takich przypadkach interes strony postępowania, polegający na posiadaniu szczególnego prawa, jakim jest pozwolenie na broń, winien ustąpić na rzecz ochrony interesu publicznego, przejawiającego się tym, by osoby nie przestrzegające porządku prawnego i swoim zachowaniem stwarzające obawy, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenia na broń posiadać nie mogły i przesądził o tym sam ustawodawca nadając tej normie charakter obligatoryjny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący P. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji polegające na zastosowaniu powyższego przepisu w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy nie uzasadniał spełnienia żadnej z dyspozycji wskazanych w tym przepisie oraz naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez brak wskazania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji w sytuacji orzekania na mocy art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy podczas gdy pkt 6 zawiera dwa podpunkty lit. a) i lit. b) w których ustawodawca wskazał trzy rozłączne podstawy do nieudzielenia lub w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy cofnięcia pozwolenia na broń, jak również niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy poprzez pominięcie okoliczności faktycznej sprawy tj. skazania za przestępstwo nieumyślne i nie popełnione przeciwko zdrowiu i życiu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w uzasadnieniu dodał ponadto, że czynu tego nie dopuścił się w stanie nietrzeźwości. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że organ dokładnie wyjaśnił cały stan faktyczny zbierając również dowody korzystne dla skarżącego i wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6, zaś w myśl treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący P. O. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] czerwca 2008 r. sygn. akt [...] został uznanym winnym tego, że w dniu [...] czerwca 2007 r. w miejscowości S. nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w ten sposób, że kierując samochodem nie zachował szczególnej ostrożności w czasie jazdy poprzez nienależyte obserwowanie drogi przed pojazdem przy zbliżaniu się do oznakowanego przejścia dla pieszych oraz nie ustąpił pierwszeństwa na przejściu dla pieszych, przez co potrącił prowadzonym pojazdem przechodzące przez oznakowane przejście dla pieszych z lewej na prawą stronę jezdni dwie piesze, w następstwie czego jedna piesza doznała [...], co spowodowało rozstrój jej zdrowia na okres powyżej 7 dni, natomiast druga piesza doznała [...] w następstwie czego zmarła w [...], co stanowi występek z art. 177 § 1 k.k. w zb. z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za powyższe skazano go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres 4 lat próby, 100 stawek dziennych grzywny po 20 zł każda stawka oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Analizując ów fakt w zestawieniu ze wskazanym wyżej przepisami prawa należy dojść do wniosku, że nakazują one uprawnionemu organowi na cofnięcia pozwolenia na broń tylko wówczas, gdy istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jednak obawa ta musi być realna i wynikać z rzeczywistych przesłanek. Cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia więc sam fakt skazania za popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa, a tylko sytuacja opisana w normie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. jeżeli nie ma czynu popełnionego przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu, to muszą zaistnieć takie cechy osobowe posiadacza broni, które mogą wskazywać, iż istnieje obawa, że może on użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stwierdzić w tym miejscu również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt Il OPS 4/09, wyraźnie stwierdził, że co do tych innych osób (które nie zostały skazane za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy. Natomiast ta uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni i może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych) czy ujemne cechy charakteru, takie jak nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 863/06). W rozpoznawanej sprawie podstawą cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni było popełnienie przestępstwa z art. 177 § 1 i 2 k.k. Jednakże przestępstwo to nie jest przestępstwem przeciwko życiu i zdrowiu ujętym w Rozdziale XIX, czy przeciwko mieniu zawartym w katalogu przestępstw znajdującym się w Rozdziale XXV kodeksu karnego. Przestępstwo popełnione przez skarżącego zostało zakwalifikowane do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, które ujęto w Rozdziale XXI kodeksu karnego. Zatem zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy jego popełnienie nie stwarza automatycznie istnienia uzasadnionej obawy, że podmiot, który je popełnił może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W takiej sytuacji sam fakt popełnienia przestępstwa spoza tej grupy nie jest przesłanką samą w sobie do cofnięcia pozwolenia na broń. Gdyby tak było, to ustawodawca dałby temu wyraz wskazując wprost, że każde popełnienie przestępstwa stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. Skoro tak nie jest, to organ, przed wydaniem decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, powinien przeprowadzić wszechstronne postępowanie, w którym za pomocą wszystkich możliwych środków dowodowych oceni, czy istnieje realna i wynikająca z rzeczywistych przesłanek uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, ocena przez organ pierwszej instancji tej przesłanki została przeprowadzona wybiórczo i opisana lakonicznie, wręcz ogólnikowo oraz odwołała się jedynie do samego faktu popełnienia przestępstwa z art. 177 k.k. Jak już wyżej zauważono, samo popełnienie tego przestępstwa nie stwarza jeszcze uzasadnionej obawy, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Czyn ten, oczywiście naganny, sam w sobie nie podważa bowiem wszelkiej wiarygodności uprawnionego. W takiej sytuacji niezbędne było wykazanie dokładniejszego związku przyczynowego między popełnieniem tego czynu, a cechami charakteru i postępowaniem uprawnionego, które stwarzałoby obawy podnoszone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Tym bardziej, że skarżący w sposób nieumyślny naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Zatem organ ponownie badając niniejszą sprawę winien nie tylko wziąć pod uwagę opinie środowiskowe, lecz dokładnie je przeanalizować i porównać z dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, a dopiero następnie wyciągnąć wnioski co do ewentualnego cofnięcia pozwolenia na broń. Innymi słowy mówiąc, musi wziąć pod uwagę jego dotychczasowego trybu życia, cechy charakteru w kontekście życia osobistego, rodzinnego i działalności zawodowej, a także sposób korzystania przez niego dotychczas z broni oraz rodzaj naruszenia prawa. Reasumując, organ powinien zatem szczegółowo wykazać dlaczego uważa, że jednokrotne, na przestrzeni całego życia skarżącego, popełnienie nieumyślnego występku przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji nawet przy tak tragicznym skutku, przyczynia się do całkowitej utraty gwarancji prawidłowego posługiwania się przez niego bronią. Z tego mianowicie powodu, że w prowadzonym dotychczas postępowaniu zastosowano zasadę automatyzmu wyrażającą się w przekonaniu, że skoro skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie występku przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, to zachodzi podstawa do uznania go za osobę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a tym samym, że spełniona została dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nakazująca określony sposób rozstrzygnięcia sprawy. Na taki sposób procedowania – dodać należy, że nieuprawniony – wskazywał już wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach (vide np.: z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 901/10, z dnia 6 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 330/10). W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 152 i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.