II SA/Wa 1249/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego na remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2007 r. 1) stwierdza nieważność decyzji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 2 pkt 2 lit. c, art. 29 ust. 1 i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.), art. 105 w związku z art. 112 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późn. zm.), w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o odmowie przyznania H. F. - emerytowi policyjnemu, zwolnionemu ze służby w Urzędzie Ochrony Państwa, równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2007 r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego podniósł, iż z treści art. 2 pkt 2 lit. c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz ich rodzin, wynika, że zakres uprawnień i świadczeń mieszkaniowych, przysługujących emerytowi (renciście) policyjnemu, został ograniczony do prawa do lokalu mieszkalnego oraz pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Organ wskazał, że przepis ten nie wymienia równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu oraz za brak lokalu mieszkalnego, które przysługują jedynie funkcjonariuszom pełniącym służbę, na zasadach określonych w poszczególnych ustawach pragmatycznych oraz wydanych na ich podstawie przepisach wykonawczych. Organ zaznaczył, że z brzmienia art. 29 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji odpowiedniego organu, przy czym w sprawach związanych z przydziałem takiego lokalu stosuje się przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Natomiast art. 30 tej ustawy stanowi, że emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Zdaniem organu, oznacza to, że odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o ABW i AW do emeryta (rencisty) policyjnego może zachodzić tylko w przypadku rozstrzygania o przysługującym mu prawie do otrzymania w drodze decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego albo pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Szef ABW podkreślił, iż wynikające z art. 105 ustawy o ABW oraz AW świadczenie w postaci równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego przysługuje tylko funkcjonariuszom i wygasa z chwilą zwolnienia ze służby. Natomiast wnioskodawca, będący emerytem policyjnym, zachowuje prawo do ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo o przyznanie pomocy finansowej, a nie posiada uprawnień do uzyskania innych świadczeń mieszkaniowych, tj. równoważników pieniężnych za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz za brak lokalu mieszkalnego. Na potwierdzenie przyjętego stanowiska, organ powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r., sygn. akt U 4/08 (Dz. U. Nr 96, poz. 1221) oraz na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1012/07. Powyższa decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca stały się przedmiotem skargi H. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący, wnosząc o ich uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił organowi błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz ich rodzin w związku z art. 105 i 111 ustawy o ABW i AW, poprzez przyjęcie, że równoważnik pieniężny za remont lokalu nie przysługuje emerytom i rencistom UOP. Skarżący podkreślił, że odchodząc na emeryturę w 1998 r. nabył prawo do równoważnika pieniężnego na podstawie przepisów, obowiązujących w dacie zwolnienia ze służby, a wejście w życie ustawy o ABW i AW oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy nie mogło pozbawić go nabytych praw. Wskazał także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 969/07, w którym stwierdzono, że funkcjonariusz zwolniony ze służby uprawniony do emerytury lub renty, ma prawo do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, w rozmiarze przysługującym w dniu zwolnienia ze służby. Na poparcie swojego stanowiska przytoczył również wypowiedź Dyrektora Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przestawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Natomiast art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z innych powodów, aniżeli podnosi skarżący. Zgodnie z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Stosownie zaś do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest zachowanie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Obowiązkiem organu w toczącym się postępowaniu odwoławczym jest wstępne zbadanie, czy środek odwoławczy (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) wniesiony został w przewidzianym przepisami prawa terminie. Zestawiając datę doręczenia H. F. decyzji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] (dnia 8 kwietnia 2009 r., k.25 akt administracyjnych) z datą nadania przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (dnia 23 kwietnia 2009 r. - dowód: koperta w aktach administracyjnych, k.27), wynika, że mimo prawidłowego pouczenia, powyższy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem czternastodniowego terminu. Należy pokreślić, że złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z przekroczeniem ustawowego terminu powoduje jego bezskuteczność, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości – art. 16 § 1 k.p.a. (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 12 października 1998 r., OPS 11/98, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe czyni zbędnym ustosunkowywanie się przez Sąd do kwestii merytorycznych, zawartych w zaskarżonej decyzji. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 tej ustawy.