II SA/Wa 1250/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Ewa Kwiecińska, asesor WSA Joanna Kube, , , Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2005 r. sprawy ze skargi K.C. na uchwałę Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [..] w przedmiocie obsadzenia mandatu radnego -oddala skargę- Rada Dzielnicy [...] w dniu [...] października 2003 r., na podstawie art. 190 ust. 2 w związku z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1547 ze zm.) podjęła uchwałę nr [...] o wygaśnięciu mandatu radnego K.C.. W dniu zaś [...] listopada 2003 r. Rada Dzielnicy [...], na podstawie art. 194 ust. 1 powołanej ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, podjęła uchwałę w sprawie obsadzenia mandatu radnego. W § 1 tej uchwały stwierdzono, że wobec wygaśnięcia mandatu radnego Rady Dzielnicy [...] K.C. wybranego w okręgu wyborczym Nr [...] utworzonym dla wyboru Rady Dzielnicy [...] z listy [...] Nr [...], na jego miejsce wstąpił Pan M.W.. Po bezskutecznym wezwaniu Rady Dzielnicy [...] dniu [...] lutego 2004 r. do usunięcia naruszenia prawa, dokonanym na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym K.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 10 maja 2004 r. skargę na w.w. uchwałę z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie uchylenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaskarżona uchwała w sprawie obsadzenia mandatu radnego Rady Dzielnicy [...], została podjęta w konsekwencji wcześniejszej uchwały nr [...] z dnia [...] października 2003 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu skarżącego, podjętej w związku z wezwaniem Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r., znak [...]. A zatem uchwała z dnia [...] października 2003 r. stanowi jedyną podstawę podjęcia zaskarżonej uchwały. W związku z tym uznał, że prawidłowość podstaw prawnych uchwały z dnia [...] października 2003 r. w zasadniczy sposób rzutuje na ważność zaskarżonej obecnie uchwały. W dalszej części uzasadnienia skargi K.C. zawarł polemikę z uchwałą Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2003 r. dotycząca wygaśnięcia jego mandatu radnego. Rada Dzielnicy [...] nie zajęła stanowiska odnośnie zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć tę uchwałę do sądu administracyjnego po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. A zatem przepis ten daje prawo skargi każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą organu gminy, podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej. Ze sformułowania przepisu wynika, że nie jest to skarga powszechna (actio popularis), służąca każdemu, kto zarzuca wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Uprawnienia przysługujące w tym zakresie obywatelowi nie sięgają tak daleko, jak uprawnienia organu nadzoru nad działalnością gminną (art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), czy prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący skarżąc uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną sytuacją prawną. Musi udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go np. pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Pojęciem interesu prawnego jako kryterium legitymacji do wniesienia skargi posługuje się również art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis ten ma z kolei związek z art. 28 kpa, według którego interes prawny decyduje o przymiocie strony w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony, kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r. o sygn. akt II SA 2637/02 - LEX nr 80699). A zatem szczególną cechą interesu prawnego w prawie administracyjnym i w postępowaniu administracyjnym jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2001 r. o sygn. akt II SA 3157/00). Ten interes prawny musi być "własny", czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami byłyby związkami o charakterze prawnym (J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r. o sygn. akt IV S.A. 846/95 OSP z 1997 r., nr 4, poz. 83A). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zaskarżona uchwała w sprawie obsadzenia mandatu podjęta została na podstawie art. 194 ust. 1 powołanej ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Stosownie do tego przepisu, w przypadku wygaśnięcia mandatu radnego wybranego w okręgu wyborczym dla wyboru rady w gminie liczącej powyżej 20.000 mieszkańców oraz mandatu radnego powiatu lub województwa, właściwa rada, po stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, podejmuje na następnej sesji uchwałę o wstąpieniu na jego miejsce kandydata z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów, a nie utracił prawa wybieralności i nie zachodzi wobec niego przesłanka, o której mowa w art. 190 ust. 1 pkt 4. Przy równej liczbie głosów decyduje kolejność umieszczenia nazwiska kandydata na liście. Przepis art. 193 ust. 4 stosuje się odpowiednio. Tak więc zaskarżona uchwała nie dotyczy i nie narusza interesu prawnego K.C.. Sytuacja prawna skarżącego nie wynika wprost z normy prawa materialnego zawartej w art. 194 powołanej ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Zaskarżona uchwała dotyczy bezpośrednio osoby M.W., nie zaś K.C.. Niewątpliwie uchwała ta dotyczy interesu faktycznego skarżącego jako, że podjęcie uchwały o obsadzeniu mandatu radnego było niejako następstwem wygasnięcia mandatu K.C.. Istnienie jednakże wyłącznie interesu faktycznego po stronie skarżącego uniemożliwia mu rozpoznanie skargi odnośnie kwestionowanej uchwały w trybie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym. Wskazać należy, że obecnie w orzecznictwie sądu administracyjnego utrwaliła się już koncepcja oddalenia skargi wyrokiem w razie jej wniesienia przez nieuprawniony podmiot pozbawiony legitymacji procesowej, zamiast wcześniejszego odrzucenia takiej skargi postanowieniem. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.