II SA/Wa 1259/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-20
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Adam Lipiński, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ugoda sądowa zawarta po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej, która ustala przyczynę rozwiązania stosunku pracy jako "przyczyny dotyczące zakładu pracy", może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji?Ratio decidendi
Ugoda sądowa, która ustala przyczynę rozwiązania stosunku pracy, zawarta po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przyczyna ta została ustalona w drodze zgodnego oświadczenia woli stron w dacie późniejszej niż zakończenie postępowania administracyjnego, a zatem nie istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej. W związku z tym brak jest podstaw do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący S. G. ubiegał się o świadczenie przedemerytalne. Decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2001 r. przyznano mu zasiłek przedemerytalny, ale odmówiono świadczenia przedemerytalnego z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu, wskazując, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących pracodawcy. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] i Naczelny Sąd Administracyjny. Po tych rozstrzygnięciach, skarżący zawarł ugodę sądową z pracodawcą, która ustaliła, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, a następnie uzyskał nowe świadectwo pracy. Na tej podstawie wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego, jednak organy odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że ugoda i nowe świadectwo pracy nie są nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji. Skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Asesor Adam Lipiński, WSA Janusz Walawski, Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Wojewody [...]z dnia [...] listopada 2001 r., znak: [...] - oddala skargę -
Decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2001 r., wydaną na podstawie art. 6 ust. 6 lit. b, art. 37k ust. 1, art. 37j ust. 1, art. 37l, art. 37ł, art. 37m i art. 37n ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), przyznano S. G. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 2 marca 2001 r. w wysokości 120% zasiłku podstawowego, określonego w art. 24 ust. 1 ustawy oraz odmówiono przyznania mu prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę przesłanek wymienionych w art. 37k ust. 1 ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż S. G. był zatrudniony w [...] S.A. z siedzibą w L. w okresie od 16 listopada 1990 r. do 28 lutego 2001 r. Umowa o pracę została rozwiązana za wypowiedzeniem przez pracodawcę, w związku z odwołaniem przez Radę Nadzorczą [...] S.A. ze stanowiska członka Zarządu - [...].
Prezydent Miasta L. podkreślił, iż rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących pracodawcy i wobec tego nie może mieć zastosowania art. 37k ust. 1 pkt 3 ustawy.
W wyniku wniesionego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta L. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 lipca 2003 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 2421/01 oddalił skargę S. G. na ww. decyzję Wojewody [...].
W dniu 6 maja 2004 r. S. G. wniósł o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego za okres od 1 marca 2001 r. do 31 sierpnia 2002 r. oraz od 1 stycznia 2004 r. Do wniosku załączono świadectwo pracy z dnia 5 maja 2004 r., wydane w wyniku zawarcia w dniu 28 kwietnia 2004 r. ugody sądowej w sprawie z powództwa wnioskodawcy przeciwko [...] S.A. o odprawę pieniężną, sygn. akt [...].
Pismem z dnia 12 stycznia 2005 r. S. G. doprecyzował swój wniosek z dnia 6 maja 2004 r. i wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. Wojewoda [...] wznowił na wniosek strony ww. postępowanie administracyjne. W dniu [...] marca 2005 r. Wojewoda [...] wydał decyzję, mocą której odmówił, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 150 k.p.a., uchylenia swojej decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2001 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż ugoda sądowa, na którą powołuje się wnioskodawca, została zawarta, a świadectwo pracy zostało wydane już po zakończeniu postępowania administracyjnego przed organami zatrudnienia. Przedstawione dowody wskazujące, iż wnioskodawca został zwolniony z przyczyn dotyczących zakładu pracy, powstały po wydaniu kwestionowanej decyzji i dlatego, w ocenie organu, nie są nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji ostatecznej, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] maja 2005 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji podkreślił, iż dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, jeżeli po wyroku sądowym zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 5, pkt 7 oraz pkt 8 k.p.a.
Ugoda sądowa, jak wskazuje Minister Gospodarki i Pracy, to czynność procesowa dokonana w formie przewidzianej prawem procesowym, które wiąże z tą czynnością skutek w postaci wyłączenia dalszego postępowania sądowego co do istoty sporu. Zawarte porozumienie co do istniejącego między stronami stosunku prawnego ma charakter zgodnego oświadczenia woli. Stan prawny, który powstaje w wyniku zawartej ugody sądowej jest nową rzeczywistością prawną. W związku z tym, zdaniem organu, ugoda sądowa nie mieści się w kategorii dowodów, które wyszły na jaw, są istotne dla sprawy i istniały w dacie wydania decyzji, a nie były znane organowi, który wydał decyzję. Postanowienia ugody nie istniały bowiem w dniu orzekania o uprawnieniach strony.
Skargę na decyzję tę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. G. W skardze podniesiono, między innymi, iż w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 lipca 2003 r., sygn. akt II SA/Łd 2421/01 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku, gdy skarżący ustali przed sądem powszechnym zmianę treści świadectwa pracy, to wówczas będzie on mógł złożyć wniosek o wznowienie postępowania celem dochodzenia praw w zakresie świadczenia przedemerytalnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, wniósł też o ustalenie, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. wydana została z naruszeniem prawa, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Ponadto skarżący wniósł o przyznanie świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 marca 2001 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki i Pracy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej przepisów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności faktyczne powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie będą podstawą wznowienia postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz", 3 wydanie, Wyd. C.H. Beck, Warszawa, 2000, s. 583).
Zawarcie ugody w toku postępowania przed sądem jest aktem prawnym, w którym zazębiają się dwa składniki: materialnoprawny i procesowy. Ugoda sądowa jest czynnością procesową dokonaną w formie przewidzianej prawem procesowym, które wiąże z tą czynnością zamierzony przez stronę skutek w postaci wyłączenia dalszego postępowania sądowego co do istoty sporu. Jednocześnie, zawarte w treści ugody porozumienie, co do istniejącego między stronami stosunku prawnego, ma charakter zgodnego oświadczenia woli, a więc czynności prawnej zmierzającej do wywołania skutków w dziedzinie prawa materialnego.
Podstawę materialnoprawną ugody zawartej przed sądem stanowią przepisy art. 917, 918 Kodeksu cywilnego. Przedmiotem ugody w postępowaniu cywilnym jest treść lub zakres istniejącego między stronami spornego stosunku cywilnoprawnego (K. Piasecki w: "Kodeks postępowania cywilnego - Komentarz", Tom I, pod red. K. Piaseckiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 97 i następne).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący przedstawił w toku postępowania zakończonego wydaniem przez Wojewodę [...] ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. świadectwo pracy wydane w dniu 28 lutego 2001 r., z którego wynikało, iż stosunek pracy pomiędzy skarżącym a [...] S.A., rozwiązany został na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 i art. 70 § 1 i § 2 Kodeksu pracy, za wypowiedzeniem przez pracodawcę w związku z odwołaniem z zajmowanego stanowiska.
Skarżący nie kwestionował ww. świadectwa pracy w trybie art. 97 § 21 Kodeksu pracy, nie wystąpił o sprostowanie tego świadectwa. Skarżący natomiast wystąpił przeciwko swemu pracodawcy z powództwem o odprawę pieniężną. W toku tej sprawy doszło pomiędzy stronami do zawarcia w dniu 28 kwietnia 2004 r. ugody sądowej, w której skarżący oraz pozwana [...] S.A., zgodnie oświadczyli, że do rozwiązania łączącego strony stosunku pracy doszło z dniem 28 lutego 2001 r., za wypowiedzeniem przez pracodawcę w związku z odwołaniem skarżącego z funkcji członka zarządu przez Radę Nadzorczą [...] S.A. z przyczyn dotyczących zakładu pracy, to jest w warunkach określonych przepisem art. 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw. Ponadto pozwana zobowiązała się wydać powodowi nowe świadectwo pracy o treści zgodnej z przedmiotową ugodą (sygn. akt [...]).
W wyniku wykonania ugody sądowej pracodawca wydał skarżącemu w dniu 5 maja 2004 r. nowe świadectwo pracy, w którym jako przyczynę ustania stosunku pracy wskazano art. 10 cyt. ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż w myśl art. 37k ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r., świadczenie przedemerytalne przysługiwało, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn.
Przyczyny rozwiązania stosunku pracy są zatem okolicznością faktyczną, istotną dla sprawy o świadczenie przedemerytalne, gdyż dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne. Nie ulega wątpliwości, iż okoliczność ta, a mianowicie przyczyna ustania stosunku pracy, wskazana w ugodzie sądowej z dnia 28 kwietnia 2004 r. jest nową okolicznością faktyczną, gdyż nie była ona znana organowi w toku postępowania zakończonego wydaniem przez Wojewodę [...] ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. Rozważyć zatem należy, czy okoliczność ta istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej.
W ocenie Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, iż wskazana w przedmiotowej ugodzie przyczyna ustania stosunku pracy, określona w art. 10 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw, istniała w dniu wydania przez Wojewodę [...] ostatecznej decyzji. Przyczyna ta została bowiem ustalona w drodze zgodnego oświadczenia woli stron, dokonanego w dniu 28 kwietnia 2004 r., a więc już po zakończeniu postępowania administracyjnego.
Świadectwo pracy wydane w dniu 5 maja 2004 r. w wyniku zawartej ugody sądowej nie jest też, co oczywiste, nowym dowodem istniejącym w dniu wydania kwestionowanej decyzji, tj. w dniu [...] listopada 2001 r. Dlatego też, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.
Odnosząc się do żądania skarżącego przyznania mu świadczenia przedemerytalnego wskazać należy, iż sądy administracyjne, jak już była o tym mowa powyżej, kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie przyznają zatem praw do świadczeń przedemerytalnych.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło