II SA/Wa 1265/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie do zamieszkiwania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. II SA/Wa 1265/10 UZASADNIENIE Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. działając na podstawie art. 23 ust. 1b, w związku z art. 23 ust. 1a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203 ze zm., zwanej dalej ustawą o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP), art. 26 ust. 2 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zmianami, zwanej dalej ustawą) oraz art. 104 i art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 107 ze zmianami) odmówił M. G. przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] C. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ww. lokal został przydzielony matce skarżącej, M. N. na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] listopada 1988 r. W decyzji jako osoby brane pod uwagę przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkalnej wskazano córki M. N.: A. N. oraz M. N., obecnie G. M. N. zmarła w dniu [...] października 2006 r. Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. M. G. (nazwisko rodowe: N.) zwróciła się do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w S. z prośbą o uregulowanie stanu prawnego zajmowanego lokalu mieszkalnego, w którym jest zameldowana. Jednak, zdaniem organu, skarżącej nie może być przydzielony lokal mieszkalny bowiem zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 12032 ze zm.), w razie śmierci osoby, której przydzielono osobną kwaterę stalą, prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym zachowują wspólnie z nią zamieszkałe osoby wymienione w art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a więc: 1) małżonek, 2) wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie dalej jednak niż do dnia ukończenia dwudziestu pięciu lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. M. G. nie spełnia przesłanek określonych w art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w związku z ukończeniem dwudziestu pięciu lat życia i pozostawaniu w związku małżeńskim. Od powyższej decyzji M. G. złożyła odwołanie. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniósł, iż zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 a ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), w razie śmierci osoby, której przydzielono osobną kwaterę stałą, prawo do zamieszkiwania w tym lokalu mają wspólnie z nią zamieszkałe w chwili śmierci - osoby, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP. W myśl tego przepisu osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mogą być współmałżonek, wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka, do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie później niż do dnia ukończenia 25 lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Strona wykracza poza krąg osób wymienionych powyżej, zatem nie jest uprawniona do uzyskania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w C. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając naruszenie art. 23 ust. 1 a i b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem skarżącej "niedopuszczalne jest wydanie przez organ drugoinstancyjny decyzji reformatoryjnej, w sytuacji gdy skarżąca w chwili śmierci matki zamieszkiwała wraz z nią i opiekowała się". Nadto, zdaniem skarżącej, z przepisu art. 26 ust. 2 ustawy wynika, iż ograniczenie dotyczące wieku oraz pozostawania w związku małżeńskim nie dotyczy dzieci zmarłej osoby uprawnionej. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie zarówno organ pierwszej instancji, jak i Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej powinni przede wszystkim zbadać, jaki jest cel wniesionego przez skarżącą w dniu [...] listopada 2009 r. pisma. Skarżąca bowiem wnosi o uregulowanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Należy bowiem wskazać, iż zarówno doktryna, jak i orzecznictwo stoją na stanowisku, iż w przypadku pism wnoszonych przez strony nieważna jest ich nazwa, ale treść (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1993 r., sygn. akt SA/Kr 2342/92 niepublik.). Oznacza to, że na organie administracji spoczywa obowiązek obiektywnej weryfikacji podstaw i celu składanych przez stronę wniosków w toku postępowania (patrz wyrok NSA z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 290/06, ONSAiWSA 2008/1/13). Organ administracji otrzymując pismo strony nie może sam precyzować jego treści dokonując swoistej wykładni pisma i intencji strony. Jednak brak takich możliwości nie oznacza, iż organ może pozostać w takiej sytuacji bezczynny. Organ "powinien bowiem udzielić wnoszącemu podanie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień w tym zakresie" (M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2002, s. 402). O tym, jakie znaczenie ma pismo skierowane przez stronę decyduje ta strona, a nie organ. W rozpatrywanej sprawie organ przyjął, iż skarżąca ma na celu wydanie decyzji na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1a i b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Tymczasem treść ww. pisma z dnia [...] listopada 2009 r., jak i twierdzenia strony wyrażone w odwołaniu od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz skargi do Sądu nie wskazują, iż skarżąca żąda wydania decyzji właśnie w tym trybie. Organ powinien zatem zwrócić się do strony o wyjaśnienie treści żądania. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie organy orzekające w sprawie dokonały takiego wyjaśnienia niejako w zastępstwie strony. Takie postępowanie stoi w sprzeczności z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy materialnej i art. 8 k.p.a. zasadą pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji powinny zatem zwrócić się do strony o wyjaśnienie treści jej żądania, a kierując się przy tym także wskazaną w treści art. 9 k.p.a. zasadą udzielania wyjaśnień stronie, powinny wskazać na możliwości prawne uregulowania kwestii prawnych związanych z lokalem, w którym mieszka skarżąca. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.