II SA/Wa 1276/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 17 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi S. G. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa sołectwa P. i unieważnienia wyboru sołtysa sołectwa P. dokonanego w dniu [...] kwietnia 2015 r. postanawia: - odrzucić skargę Rada Gminy [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1, art. 18a ust. 1 i art. 35 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) - dalej: usg oraz § 38 załącznika do uchwały Rady Gminy [...] z dnia 26 października 2011 r. nr 96/X/11 w sprawie Statutu Sołectwa P. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2011 r. Nr 222, poz. 6772), po rozpatrzeniu protestu wyborczego grupy mieszkańców sołectwa P., dotyczącego wyboru sołtysa sołectwa P., uchwałą z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]: - uznała protest wyborczy mieszkańców sołectwa P., dotyczący wyboru sołtysa sołectwa P. dokonanego w dniu [...] lutego 2015 r. oraz - unieważniła wybór S. G. na funkcję sołtysa sołectwa P. dokonany w dniu [...] lutego 2015 r. Pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r. S. G., działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wezwał Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia interesu prawnego naruszonego ww. uchwałą, wnosząc o jej uchylenie. Rada Gminy [...], działając na podstawie art. 101 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) uchwałą z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego w trybie art. 101 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie rozstrzygnięcia protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa sołectwa P. i unieważnienia wyboru sołtysa: - nie uwzględniła wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego z dnia [...] kwietnia 2015 r. złożonego przez S. G. dotyczącego uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie rozstrzygnięcia protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa sołectwa P. i unieważnienia wyboru sołtysa. W związku z unieważnieniem wyboru sołtysa P., na dzień [...] kwietnia 2015 r. zostało zwołane kolejne Zebranie Wiejskie w celu przeprowadzenia wyborów sołtysa wsi. W wyborach przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2015 r. nie uwzględniono kandydatury S. G. na stanowisko sołtysa i nie dopuszczono do udziału w głosowaniu części osób przybyłych na miejsce odbywania się zebrania. Przyczyną powyższego było ustalenie, że osoby te nie zamieszkują na stałe na terenie sołectwa P. S. G. wraz z 16 innymi osobami wniósł protest wyborczy w odniesieniu do wyborów przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2015 r. Jednocześnie S. G. wezwał Wójta Gminy [...] do usunięcia naruszenia interesu prawnego "poprzez stwierdzenie nieważności wyborów sołeckich we wsi P. z dnia [...] kwietnia 2015 r." Protest oraz wezwanie do usunięcia interesu prawnego zostały skierowane do Wójta Gminy [...], jednakże wobec faktu, że Statut sołectwa P. nie reguluje kwestii organu właściwego do rozpatrywania protestów wyborczych składanych w zw. z wyborami sołeckimi, Wójt Gminy [...] skierował zarówno protest, jak i wezwanie, do rozpatrzenia przez Radę Gminy [...]. Rada Gminy [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1, art. 18a ust. 1 i art. 35 oraz art. 101 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) oraz § 38 załącznika do uchwały Rady Gminy [...] z dnia 26 października 2011 r. nr 96/X/11 w sprawie Statutu Sołectwa P. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2011 r. Nr 222, poz. 6772), po rozpatrzeniu protestu wyborczego grupy mieszkańców sołectwa P. dotyczącego wyboru sołtysa sołectwa P., uchwałą z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] uznała za bezzasadny protest wyborczy dotyczący wyboru sołtysa sołectwa P. dokonanego w dniu [...] kwietnia 2015 r. Pismem z dnia 02 lipca 2015 r. S. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na fakt, że skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu nie wezwał organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego w związku z zaskarżoną uchwałą. W przypadku nieuwzględniania wniosku o odrzucenie skargi, organ wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 § 1 ppsa). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia zależy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenia, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa). W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3). Wyjaśnić należy, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia i to wezwanie ma być bezskuteczne. Wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia jest czynnością procesową, powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu autoweryfikację uchwały organu gminy, wskazanej w tym wezwaniu, które konkretyzuje podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone i uchwałę, za przyczyną której to się stało. Celem wezwania do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 usg, jest wykorzystanie możliwości załatwienia sprawy przez organ bez konieczności wnoszenia skargi do sądu. Z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo, że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedz. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Warunkami skutecznego wniesienia w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym skargi do sądu administracyjnego są: 1) zaskarżenie uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej; 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia; 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Dopiero po ustaleniu tak rozumianej dopuszczalności skargi sąd, po przeprowadzeniu rozprawy, bada także legitymację procesową skarżącego poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza jego prawem chroniony indywidualny interes lub uprawnienie. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca uczyniła uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa sołectwa P. i unieważnienia wyboru sołtysa sołectwa P. dokonanego w dniu [...] kwietnia 2015 r. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy strona skarżąca przed wniesieniem przedmiotowej skargi do Sądu nie wezwała organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia w sprawie zaskarżonej uchwały, tym samym nie wyczerpała ona środka zaskarżenia służącego przed organem właściwym w sprawie, co powoduje, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.