II SA/Wa 1276/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Danuta Kania, Adam Lipiński (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego oddala skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., po rozpatrzeniu zażalenia A. S., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w K. z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W podstawie prawnej postanowienia organ drugiej instancji wskazał na przepisy art. 138 § 1 pkt 1, art. 61a, w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 614) oraz art. 21 ust. 1, 2, 3 w związku z art. 48d ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 207). W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji wskazał, iż A. S. w dniu [...] maja 2016 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w K. z wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. W uzasadnieniu wskazał, że do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. [...] stycznia 1993 r. nie otrzymał decyzji o przydziale należnego lokalu mieszkalnego, ani też odprawy mieszkaniowej. Natomiast z tytułu przyznanego z dniem [...] września 2010 r. prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalno-rentowego, na mocy wyroku Sądu Okręgowego - Sąd Ubezpieczeń Społecznych w K. o sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., przysługuje mu prawo do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, zgodnie z obowiązującym współczynnikiem dla garnizonu B., gdzie zajmował stanowisko majora w dniu zwolnienia ze służby. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 28 Kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty A. S. świadczenia mieszkaniowego, podnosząc, iż zainteresowany - jako rencista wojskowy - nie legitymuje się prawem do złożenia wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, gdyż żaden z przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie przewiduje możliwości wypłaty przedmiotowego świadczenia dla rencisty wojskowego. W zażaleniu A. S. podniósł, iż status żołnierza zawodowego RP nie kończy się w momencie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Gdyby tak było to z powodu zwolnienia ze służby, które nastąpiło z dniem [...] stycznia 1993 r., nie mógłby otrzymać prawa do renty wojskowej, przyznanej dopiero od dnia [...] września 2010 r. Dlatego stwierdzenie, że rencista wojskowy nie może otrzymać świadczenia mieszkaniowego jest sprzeczne z prawem. Skarżący wnosił o uznanie go za stronę postępowania w sprawie o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Prezes Agencji Mienia Wojskowego nie podzielił zasadności zażalenia. Wskazał na treść art. 21 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, argumentując, iż z analizy ust. 1 tegoż przepisu wynika, iż świadczenie mieszkaniowe, przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez czas pełnienia służby w danym garnizonie w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu. Także z zapisu ust. 7 określającego termin wypłaty świadczenia (do dziesiątego dnia każdego miesiąca kalendarzowego za poprzedni miesiąc, począwszy od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego do właściwego oddziału regionalnego Agencji, do dnia zakończenia kadencji lub kontraktu, albo w przypadku żołnierza zawodowego przeniesionego do rezerwy kadrowej lub dyspozycji - do dnia zakończenia pełnienia służby w danym garnizonie określonym w rozkazie personalnym) wynika, iż świadczenie to przysługuje żołnierzowi przez czas pełnienia służby. A. S. został z dniem [...] stycznia 1993 r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Z decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego w K. z dnia [...] lutego 2016 r. wynika, że ww. przysługuje od dnia [...] września 2010 r. prawo do renty inwalidzkiej II grupy w związku ze służbą wojskową. Uprawnienie przyznane zostało bezterminowo. W myśl art. 3 ust. ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - rencistą wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma ustalone prawo do wojskowej renty inwalidzkiej. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. li ust. 1a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - żołnierzem zawodowym jest żołnierz w czynnej służbie wojskowej. Żołnierze zawodowi pełnią czynną służbę wojskową jako służbę stałą albo służbę kontraktową. Określenie żołnierz zawodowy, któremu przysługuje świadczenie mieszkaniowe przez czas pełnienia służby w danym garnizonie, zawarte w art. 48d w związku z art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu (...) dotyczy więc żołnierza zawodowego w służbie czynnej, odpowiednio służby stałej lub kontraktowej, który pełni służbę wojskową i nie został z niej zwolniony. Nie można zatem uznać argumentacji skarżącego, że będąc rencistą wojskowym posiada status żołnierza zawodowego pełniącego służbę w danym garnizonie. Z uwagi na odmienną regulację ustawową brak jest również podstaw do utożsamiania przez stronę praw i obowiązków żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową z uprawnieniami przysługującymi żołnierzowi zwolnionemu ze służby wojskowej. Skoro ustawodawca prawo do zakwaterowania, w formie wypłaty świadczenia przyznał wyłącznie żołnierzom czynnej służby wojskowej, a właściwość rzeczową i miejscową organu I instancji uprawnionego do jego wypłaty określa miejsce pełnienia służby przez żołnierza, to wniosek złożony w tym zakresie przez rencistę wojskowego nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Przepis wiąże pojęcie strony z interesem prawnym lub prawnym obowiązkiem. Legitymacja procesowa oznacza uprawnienie do wzięcia udziału w danym postępowaniu w charakterze strony. Status strony jest zatem związany z posiadaniem w danym postępowaniu interesu prawnego lub obowiązku prawnego albo żądaniem postępowania ze względu na posiadany interes prawny lub obowiązek. A zatem podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa, nie jest więc legitymowany do żądania wszczęcia postępowania czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Dlatego postanowienie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Natomiast rozstrzyganie o uprawnieniach A. S. w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej i otrzymaniem wojskowej renty inwalidzkiej nie mieści się w granicach sprawy określonej niniejszym wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Organ odwoławczy nie może zatem dokonywać wyjaśnień wychodzących poza treść i zakres niniejszego postępowania, a w szczególności nie może odnieść się do poruszanej przez skarżącego kwestii wypłaty odprawy mieszkaniowej i odpowiadać na pytanie dotyczące uznania go za stronę w tamtym postępowaniu. A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (uzupełnioną pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2016 r.), w której zażądał uchylenia postanowień wydanych przez organy obu instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W skardze skarżący nawiązał także do nieprawidłowych, w jego ocenie, postanowień obu instancji, wydanych w innej jego sprawie, o odmowie wszczęcia postępowania o przydział mieszkania z bonifikatą, która nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. A. S. podnosił, że pozbawienie go przez Prezesa AMW, zaopatrzenia mieszkaniowego i to w każdej formie, wskazanej w ustawie o zakwaterowaniu sił zbrojnych RP, jest rażąco sprzeczne z w/w ustawami RP oraz Konstytucją RP i jest sprzeczne zasadą sprawiedliwości, i równego traktowania wszystkich uprawnionych do zaopatrzenia emerytalnego, i jest to dla skarżącego faktem krzywdzącym i dyskryminującym. Zarówno Dyrektor AMW w K. i Prezes AMW w W. umyślnie i brutalnie, z celem, aby uniknąć wypłaty należnych skarżącemu środków finansowych z budżetu RP/MON/AMW, pozbawili go prawa do jakiejkolwiek formy zakwaterowania: "czyli, ci Panowie, odmówili wypłaty oprawy mieszkaniowej nawet minimalnej 45 % (około 163.000 zł.), o co skarżący wnosił w pierwszej kolejności, jako uprawniony rencista wojskowy, ze stałymi uprawnieniami do wojskowej renty z WBE K., potem ci Panowie odmówili prawa do mieszkania z bonifikatą 95 %, a na końcu odmówili mi prawa nawet do świadczenia mieszkaniowego 600 zł." W ocenie skarżącego, Prezes i Dyrektor AMW, będąc w zmowie, dopuścili się umyślnej malwersacji prawnej i finansowej, skutkującej pozbawieniem skarżącego środków finansowych-wsparcia finansowego, z tytułu przysługującego mu prawa do szeroko rozumianego zakwaterowania mieszkaniowego z MON, należnego, jak wiadomo każdemu, bez wyjątku emerycie wojskowemu i renciście z ustawy emerytalnej wojskowej z dnia 10 grudnia 1993 r. i jego rodzinie. Przedmiotowym postanowieniom skarżący zarzucił "rażącą sprzeczność" z: ustawą o służbie żołnierzy zawodowych z lat 1993-2016-wszystkie wersje, ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z lat 1993-2016-wszystkie wersje, ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin z dnia 10 grudnia 1993 r. - i wcześniejszych wersji, rozporządzeniami Ministra Obrony Narodowej RP o orzekaniu o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, emerytów i rencistów wojskowych z lat 1993-2016 wszystkie wersje, Konstytucją RP z roku 1997, Kodeksem postępowania administracyjnego i Kodeksem karnym (art. 231, art. 233, art. 271, art. 284, art. 286). Argumentował, iż każdy emeryt wojskowy - bez wyjątku, lub tak jak skarżący rencista wojskowy, nabywając uprawnienie do stałego zaopatrzenia emerytalnego z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, na stałe, ma prawo do szeroko rozumianego zaopatrzenia mieszkaniowego, analogicznie, jak ma to miejsce w czasie pełnienia służby czynnej. Skarżący posiada status żołnierza zawodowego RP do końca życia, a nie do końca służby, albowiem status, uprawnienia i obowiązki żołnierza zawodowego, przysługują wszystkim żołnierzom zawodowym RP, zarówno w służbie czynnej i będącymi emerytami i rencistami wojskowymi, bez wyjątku, a zwłaszcza rencistom wojskowym, czyli takim osobom jak skarżący - żołnierzom zawodowym w służbie stałej, w stanie spoczynku, tak jak w przypadku skarżącego - oficera młodszego w randze kapitana, z tytułem mgr inż. na stanowisku oficera starszego majora, inwalidy II grupy. Skarżący nadmienił także, iż złożył stosowne zawiadomienie do Prokuratury w tej sprawie, z wnioskiem o zbadanie dowodów i okoliczności takiego postępowania oraz o ewentualne ściganie sprawców. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga nie jest zasadna. Zarówno Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w K., jak i Prezes Agencji Mienia Wojskowego prawidłowo w swoich postanowieniach stwierdzili brak po stronie skarżącego przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Ustalenie powyższe musiało skutkować wydaniem przez organ pierwszej instancji w trybie art. 61a § 1 w zw. z art. 28 Kpa, postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Z treści art. 21 ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wynika, iż świadczenie mieszkaniowe przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez czas pełnienia służby. Natomiast, co jest w niniejszej spawie bezsporne, skarżący posiada status rencisty wojskowego. W myśl art. 3 ust. ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - rencistą wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma ustalone prawo do wojskowej renty inwalidzkiej. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. li ust. 1a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - żołnierzem zawodowym jest żołnierz w czynnej służbie wojskowej. Żołnierze zawodowi pełnią czynną służbę wojskową jako służbę stałą albo służbę kontraktową. Określenie żołnierz zawodowy, któremu przysługuje świadczenie mieszkaniowe przez czas pełnienia służby w danym garnizonie, zawarte w art. 48d w związku z art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dotyczy żołnierza zawodowego w służbie czynnej, odpowiednio służby stałej lub kontraktowej, który pełni służbę wojskową i nie został z niej zwolniony. Przepis art. 28 Kpa określa podmioty posiadające legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym. Legitymacja procesowa oznacza uprawnienie do wzięcia udziału w danym postępowaniu w charakterze strony. Omawiany przepis wiąże pojęcie strony z interesem prawnym lub prawnym obowiązkiem. Status strony jest zatem związany z posiadaniem w danym postępowaniu interesu prawnego lub obowiązku prawnego albo żądaniem postępowania ze względu na posiadany interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie NSA dominuje pogląd, zgodnie, z którym interes prawny można wyprowadzić tylko z przepisów prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 13 września 1999 r., sygn. akt IV SA 39/99). Zatem podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa i nie jest legitymowany do wszczęcia postępowania. W konsekwencji, przyjęcie takiej koncepcji legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym powoduje, że organ administracyjny zobowiązany jest zbadać treść żądania podmiotu wnoszącego podanie przed wszczęciem danego postępowania, gdyż postępowanie może być wszczęte tylko wtedy, gdy wniosek taki złożył legitymowany do tego podmiot. Natomiast w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie może wypowiadać się w zakresie innych, wskazywanych przez skarżącego postanowień, albowiem dokonywanie takiej oceny nie mieści się w przedmiocie niniejszego postępowania – badanie legalności rozstrzygnięcia w sprawie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawia także do oceny innych organów sposób, w jaki skarżący usiłuje argumentować swoje racje oraz te stwierdzenia skarżącego, które mogą naruszać godność funkcjonariuszy publicznych Agencji Mienia Wojskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.