II SA/Wa 1278/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Sylwia Falkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia - oddala skargę - Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, po ponownym rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], którą umorzono postępowanie w zakresie przyznania J. K. uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2001 r. do dnia 31 marca 2001 r. oraz odmówiono przyznania uposażenia za okres od dnia 1 kwietnia 2001 r. do dnia 30 czerwca 2001 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, iż ppłk rez. J. K. wnioskami z dnia: 21 września 2005 r., 4 listopada 2005 r. oraz 11 sierpnia 2006 r., ostatecznie sprecyzowanymi wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2008 r., wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o wypłatę uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2001 r. do dnia 30 czerwca 2001 r., z uwzględnieniem wysokości uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia U-12. Po rozpoznaniu tak określonego żądania, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. umorzył postępowanie w zakresie przyznania uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2001 r. do dnia 31 marca 2001 r. wskazując, że ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] odmówił już przyznania oficerowi uposażenia za powyższy okres, a tym samym niemożliwe jest ponowne, merytoryczne rozpoznania sprawy w tej części. Natomiast uzasadniając odmowę przyznania uposażenia za okres od dnia 1 kwietnia 2001 r. do dnia 30 czerwca 2001 r. organ podniósł, że J. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 stycznia 2001 r., co w konsekwencji oznacza, że brak było podstaw do przyznania uposażenia przypadającego po tym okresie. Organ podkreślił, że w dniu 31 stycznia 2001 r. upłynął dziewięciomiesięczny termin wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego oficerowi decyzją Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. Minister podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w decyzji nr [...] wyjaśnił, że w myśl art. 3 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.), prawo do uposażenia przysługiwało żołnierzowi wyłącznie w czasie pełnienia służby wojskowej. To z kolei, zdaniem organu oznacza, że nie ma możliwości wypłaty uposażenia za okres przypadający po faktycznym zaprzestaniu pełnienia służby wojskowej, a co za tym idzie dla rozstrzygnięcia sprawy uposażenia podstawowe znaczenie miało ustalenie daty zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej, a data ta przypadła na dzień 31 stycznia 2001 r. Dalej organ wyjaśnił, że data 31 stycznia 2001 r. jako dzień upływu terminu wypowiedzenia wynikała - po pierwsze - z treści art. 75 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), który stanowił, że żołnierza zawodowego zwalniało się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy albo żołnierza zawodowego, a - po drugie - z treści art. 79 ust. 4 i 5 tej ustawy, zgodnie z którym zwolnienie następowało w ostatnim dniu dziewięciomiesięcznego okresu wypowiedzenia, a bieg tego okresu rozpoczynał się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypowiedzenia. W ocenie organu, powyższe regulacje wykluczały zatem możliwość określenia - w decyzji o wypowiedzeniu - daty, od której rozpoczynał bieg okres wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, a tego rodzaju określenie stałoby w oczywistej sprzeczności z treścią przywołanego art. 79 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ponadto organ zwrócił uwagę na regulację § 131 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), w myśl którego wypowiedzenie stosunku służbowego przez organ zwalniający uważa się za dokonane, jeżeli zostało doręczone żołnierzowi za pokwitowaniem. Toteż, jak stwierdził organ, cytowane przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uzupełnione ww. przepisem rozporządzenia, w sposób wyczerpujący regulują kwestię okresu wypowiedzenia i stanowią zarazem przepisy szczególne względem unormowania art. 130 § 3 k.p.a., który to przepis uzależnia wykonalność (skuteczność) decyzji administracyjnej od uzyskania przez nią przymiotu ostateczności. Według Ministra, przytoczone okoliczności faktyczne i obowiązujące w okresie wypowiedzenia stosunku służbowego przepisy prawa nie dopuszczały możliwości określenia w wypowiedzeniu daty, od której biegłby dziewięciomiesięczny termin wypowiedzenia tego stosunku. Skoro zatem wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej doręczono skarżącemu w dniu 5 kwietnia 2000 r., to bieg terminu wypowiedzenia rozpoczął się w dniu 1 maja 2000 r., a zakończył po dziewięciu miesiącach, tj. w dniu 31 stycznia 2001 r., i to niezależnie od uzyskania przez to wypowiedzenie przymiotu ostateczności. W rezultacie, jak zaznaczył dalej Minister Obrony Narodowej, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji był uprawniony do wskazania w decyzji ewidencyjnej nr [...] (pkt 2) z dnia [...] stycznia 2001 r., że ppłk rez. J. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 stycznia 2001 r., a w następstwie tego od dnia 1 lutego 2001 r. skarżącemu - zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 cyt. ustawy o uposażeniu żołnierzy - nie przysługiwało uposażenie wypłacane przez jednostkę wojskową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. zarzucił powyższej decyzji wydanie jej bez uwzględniania wcześniej wydanych decyzji, w których nastąpiła konkretyzacja przepisów prawa. Wskazał, że istota sporu sprowadza się do braku określenia w decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. końcowego terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, a wbrew twierdzeniu organu, określenie terminu końcowego okresu wypowiedzenia nie następuje z mocy prawa, ale wymaga konkretyzacji w drodze odrębnej decyzji, a konkretyzacja taka nastąpiła dopiero w kolejnej decyzji ostatecznej, która datę zwolnienia określiła na 30 czerwca 2001 r. Ponadto zarzucił Ministrowi Obrony Narodowej przyjęcie błędnego stanowiska, że uposażenia przysługuje tylko w okresie faktycznego pełnienia służby stwierdzając, że prawo do uposażenia przysługuje także w okresie wypowiedzenia stosunku służbowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumenty powołane w wydanych w sprawie decyzjach. Tak zajęte stanowisko procesowe organ uzupełnił o stwierdzenie, że zarzut skargi dotyczący nieuwzględnienia przez organ innej daty zwolnienia, a mianowicie 30 czerwca 2001 r., jest niezasadny. Organ zaznaczył, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] (doręczona skarżącemu w dniu 6 czerwca 2001 r.) oraz poprzedzająca ją decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., były decyzjami o charakterze ewidencyjnym potwierdzającymi jedynie fakt, że w dniu 31 stycznia 2001 r. zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 75 ust. 1 pkt 7 wówczas obowiązującej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a doręczenie decyzji nr [...] w dniu 6 czerwca 2001 r. pozostawało bez jakiegokolwiek wpływu na fakt zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 stycznia 2001 r. Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego R. P. - wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając brak podstaw materialnoprawnych do wydania decyzji w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia. Zarzucił także, że w sprawie powinien orzekać wskazany przez Ministra Obrony Narodowej organ zastępujący Dowódcę zlikwidowanej Nadwiślańskiej Jednostki Wojskowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że decyzją Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 2000 r. wypowiedziano skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a decyzję tę doręczono skarżącemu w dniu 5 kwietnia 2000 r. Z akt administracyjnych wynika także, że po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. nr [...] w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej biegu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, w pkt 2 stwierdził, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpi w ostatnim dniu dziewięciomiesięcznego okresu wypowiedzenia, który biegnie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypowiedzenia, a w pkt 3 - w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji została następnie uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA 2552/00. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że w myśl art. 79 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych termin wypowiedzenia stosunku służbowego, dokonanego m.in. na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, biegnie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypowiedzenia. W ocenie NSA, przepis ten wiąże więc rozpoczęcie biegu okresu wypowiedzenia z podjęciem decyzji o wypowiedzeniu , a nie z uzyskaniem przez tę decyzję przymiotu ostateczności. W związku z wyrokiem NSA w dniu [...] stycznia 2001 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją oznaczoną nr [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia J. K. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Wyrokiem z dnia 24 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1450/02, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. NSA powtórzył stanowisko zajęte w wyroku z dnia 19 grudnia 2000 r. i dokonując wykładni art. 79 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych po raz kolejny stwierdził, że termin wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1-4 biegnie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypowiedzenie, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, aby wbrew brzmieniu art. 79 ust. 5 ustawy, decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego powodowała rozpoczęcie biegu okresu wypowiedzenia dopiero wtedy, gdy staje się wykonalna w rozumieniu przepisów k.p.a. Wedle NSA, wypowiedzenie z dnia 10 marca 2000 r. zostało dokonane prawidłowo i zgodnie z art. 79 ust. 1 i 4 ww. ustawy powoduje zwolnienie skarżącego ze służby ostatniego dnia miesiąca okresu wypowiedzenia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, obydwa powołane wyżej wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego miały decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii przyznania skarżącemu wypłaty uposażenia za okres od dnia 1 kwietnia 2001 r. do dnia 30 czerwca 2001 r. Trzeba bowiem podkreślić, że na mocy art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Podnieść należy, jak zresztą trafnie zauważył organ, że wykładnia przepisu art. 79 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dotycząca ustalenia daty upływu okresu wypowiedzenia stosunku służbowego, przesądziła o kierunku rozstrzygnięcia sprawy przyznania uposażenia za okres od 1 kwietnia 2001 r. do 30 czerwca 2001 r. W niniejszej sprawie wiążącej wykładni tego przepisu dokonał dwukrotnie Naczelny Sąd Administracyjny. Nie jest zatem dopuszczalne przyjęcie wykładni odmiennej zarówno przez organ rozstrzygający sprawę, jak też przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolujący wydany w tym zakresie akt administracyjny. Prawidłowo zatem organ przyjął, że bieg terminu wypowiedzenia stosunku służbowego rozpoczął się w dniu 1 maja 2000 r., a zakończył się po dziewięciu miesiącach, tj. w dniu 31 stycznia 2001 r. Oczywistym jest zatem, że skarżący nie pozostając w służbie po tym dniu nie miał prawa do uposażenia w ramach stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Z tych też względów wszelkie podnoszone przez skarżącego zarzuty odnoszące się do ustalenia innego terminu końcowego okresu wypowiedzenia na mocy późniejszej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2001 r. należy uznać za chybione. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez skarżącego na rozprawie, zgodnie z którym w sprawie nie było podstaw materialnoprawnych do wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Należy wyjaśnić, że we wniosku skierowanym do organu skarżący domagał się od organu przyznania uposażenia za okres od 1 lutego 2001 r. do dnia 31 marca 2001 r. oraz od 1 kwietnia do 30 czerwca 2001 r., a we wskazanym okresie sprawy uposażenia regulowała cyt. ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.j. Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 ze zm.). Jak wynika z treści art. 9 ust. 1 i 4 tej ustawy, kwestie roszczeń z tytułu uposażenia i innych należności pieniężnych wolą ustawodawcy przypisano do właściwości organów wojskowych, a rozstrzyganie w tym zakresie zastrzeżono dla procedury administracyjnej i zaskarżalnej do sądu administracyjnego decyzji administracyjnej. Minister Obrony Narodowej, wbrew zgłoszonym na rozprawie zarzutom skarżącego, był także organem właściwym w sprawie, co wynika z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 2208/05. Wyrokiem tym oddalono skargę J.K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005 r. nr [...], którym przekazano Ministrowi Obrony Narodowej do rozpoznania, wg właściwości, wniosek skarżącego o wypłatę zaległego uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2001 r. do dnia 31 marca 2001 r. Powyższy wyrok, na podstawie art. 170 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Jednocześnie Minister Obrony Narodowej prawidłowo umorzył postępowanie w zakresie żądania przyznania uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2001 r. do dnia 31 marca 2001 r. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem egzemplarz ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], którą to decyzją Minister odmówił J. K. przyznania uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2001 r. do 31 marca 2001 r., tj. za ten sam okres, co okres wymieniony we wniosku z dnia 25 kwietnia 2001 r. Dlatego organ zasadnie ustalił, że bezprzedmiotowym jest konkretyzowanie praw skarżącego w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli konkretyzacja tych samych praw (tożsamość przedmiotu postępowania) nastąpiła już uprzednio w drodze ostatecznej decyzji administracyjnej. W konsekwencji, zdaniem Sądu, wydana przez Ministra Obrony Narodowej decyzja odpowiada prawu, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.