II SA/Wa 1288/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA - Ewa Kwiecińska, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), w dniu [...] czerwca 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] o cofnięciu J. P. pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji podał, iż organ pierwszej instancji wydał decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. J. P., nieprawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego we W. z dnia [...] października 2008 r., sygn. akt [...] został uznany winnym popełnienia przestępstw z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk (przeciwko obrotowi gospodarczemu), art. 271 § 1 i 3 kk (przeciwko wiarygodności dokumentów) oraz art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk (przeciwko mieniu). Ponadto przeciwko ww. toczy się postępowanie karne o czyn z art. 233 § 6 kk (przeciwko wymiarowi sprawiedliwości). Zdaniem organu pierwszej instancji ww. należy do kategorii osób, co do których zachodzi uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W świetle powyższego, argumenty podniesione w odwołaniu przez stronę, a dotyczące braku podstawy prawnej do cofnięcia jej pozwolenia na broń palną myśliwską, w ocenie organu odwoławczego, są niezasadne. Zdaniem Komendanta Głównego Policji, prawo do posiadania broni nie należy do praw i wolności chronionych konstytucyjnie, nie jest prawem powszechnym, a dostęp do niego z woli ustawodawcy podlega administracyjnej reglamentacji. Posiadanie pozwolenia na broń jest na gruncie polskiego prawa przywilejem i wyróżnieniem, opartym na pełnym zaufaniu państwa do osoby, która takie pozwolenie otrzymuje. W ocenie organu, odwołujący się, jako osoba wielokrotnie sprawująca w przeszłości funkcje publiczne winna mieć większą świadomość prawa i bezwzględny do niego szacunek, tymczasem jest oskarżona o jego łamanie. Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że została wydana z naruszeniem prawa, a w szczególności art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną - niedopuszczalnie rozszerzającą - wykładnię wskazanych w nim przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego, powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości. Jednoznacznie wykazano, iż skarżący został skazany nieprawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do pytania, czy organy Policji w związku z tym faktem, miały prawo do zastosowania wobec skarżącego sankcji (cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską) przewidzianej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), w związku z zaliczeniem go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Przepis ten – po pierwsze – nie rozróżnia rodzajów broni i wobec jego brzmienia należy przyjąć, że dotyczy on wszelkich rodzajów broni palnej, objętej wspomnianą regulacją ustawową (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy), a więc również broni myśliwskiej, po drugie - nakłada na organy Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w razie wystąpienia przypadków w nim określonych (uznanie związane), po trzecie wreszcie – w rozpatrywanej sprawie jednoznacznie odsyła do przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Zgodnie z powołanym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mającym zastosowanie (poprzez odesłanie) w rozpatrywanej sprawie, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten, wyliczający negatywne przesłanki wyłączające możliwość wydania pozwolenia na broń, mający charakter bezwzględnie wiążący, bez dopuszczenia luzów interpretacyjnych, a więc również narzucający organom Policji uznanie związane, w zestawieniu z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji oznacza, że obligatoryjnemu cofnięciu podlega pozwolenie na broń wydane m.in. osobom, którym z określonych w tym przepisie przyczyn pozwolenie takie nie powinno być w ogóle wydane. Interpretacja przytoczonych powyżej przepisów potwierdza ten wniosek.. "Uzasadniona obawa", o której mowa przepisie ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), jest kategorią ogólną, w ramach której mieszczą się wymienione w nim egzemplifikacje. Można dyskutować, czy – jak twierdzą organy Policji – jest to wyliczenie otwarte, dopuszczające jeszcze inne rodzaje przestępstw, czy wręcz wykroczeń, czy też, jak coraz częściej uznają sądy administracyjne, o czym niżej, jest to wyliczenie zamknięte, niepozwalające na nieustanne poszerzanie tego katalogu. Za stanowiskiem sądów przemawia możliwość – w przypadku przyjęcia interpretacji organów Policji – sprowadzenia decyzji cofającej pozwolenie na broń do swego rodzaju kary dodatkowej, orzekanej przy każdym wyroku karnym, niezależnie od rodzaju przestępstwa. Są jednak również argumenty przemawiające – w ograniczonym zakresie – za stanowiskiem Policji, dostrzegającej bezpośredni związek między niektórymi rodzajami przestępstw niewymienionych w ustawie, a uzasadniającymi obawę użycia przez ich sprawcę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie ulega wątpliwości, że każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny sądu. Należy przy tym pamiętać, że dostęp do broni ma w polskim systemie prawnym charakter reglamentowany, a od osób, które uzyskały to uprawnienie wymaga się szczególnych kwalifikacji moralno-etycznych. Dlatego też m.in. z tego powodu w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1781/05 (LEX nr 190907) stwierdzono, że: "Interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi uwzględniać fakt, że od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenia należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Oznacza to, że każde naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego". W rozpatrywanej sprawie skarżący został skazany nieprawomocnym wyrokiem. Ogólna zasada niewydawania pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jest na tyle szeroka, że w jej ramach mieści się zarówno konkretne wskazanie ("w szczególności"), dotyczące skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, które ustawodawca potraktował, jako główny (szczególny) powód cofnięcia pozwolenia na broń, jak i inne stany prawne, w tym związane z orzeczeniami sądów karnych. Orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach podobnych do rozpatrywanej było dotychczas jednolite. Mianowicie, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 1173/01 (LEX nr 126764), stwierdzono wprost, że: "Nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary (...)". Stanowisko to uściślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 2258/02 (LEX nr 158939), w którym odwołał się do tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt III SA 866/02, wskazując, że przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można się powoływać jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym; w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. W ocenie Sądu, postępowanie organów Policji w rozpatrywanej sprawie odpowiadało wymogom, określonym w powołanych wyżej wyrokach i znajduje potwierdzenie w przepisach prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji. Nieodpowiedzialne zachowanie skarżącego tzn. wejście w kolizje z prawem podważa domniemanie, iż osoba ta będzie użytkowała broń w sposób zgodny z interesem porządku publicznego. Zachowanie skarżącego świadczy o jego lekceważącym stosunku do obowiązującego prawa. Taka postawa, zdaniem Sądu, nie daje gwarancji przestrzegania przez stronę przepisów ustawy o broni i amunicji. Organy obu instancji wskazały przy tym, że prawo do posiadania broni jest prawem wyjątkowym, związanym z reglamentacją dostępu do broni. Może je zatem posiadać osoba o nieskazitelnej opinii, a skazanie wyrokiem sądu za określone wyżej czyny, taką opinię podważa. Tak więc, w ocenie Sądu, organy Policji wykazały w rozpatrywanej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości istnienie bezpośredniego związku między popełnionymi przez skarżącego czynami, za które został skazany nieprawomocnym wyrokiem sądu karnego, a uzasadnioną obawą, że skarżący - posiadacz pozwolenia na broń, może użyć tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organy Policji trafnie też uznały, że pozytywne opinie w miejscu zamieszkania oraz w środowisku łowieckim nie dają podstaw do zachowania skarżącemu prawa do posiadania broni palnej myśliwskiej. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze przez skarżącego nie są trafne i nie mogły zostać uwzględnione. Ponadto dodać należy, że skoro skarżący twierdzi, że nie popełnił zarzucanych mu czynów, za które został nieprawomocnie skazany, to nic nie stoi na przeszkodzie, że po udowodnieniu swojej niewinności mógł ponownie ubiegać się o wydanie przedmiotowego zezwolenia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.