II SA/Wa 1291/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego J. J. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], cofającą J. J. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia J. J. pozwolenia na broń palną myśliwską z uwagi na uzyskanie informacji o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym dotyczącym popełnienia przestępstwa z art. 178 a § 2 kk. W toku postępowania organ ustalił, że Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r. o sygn. akt [...] warunkowo umorzył na okres 1 roku próby, postępowanie karne w tej sprawie, orzekł wobec J. J. świadczenie pieniężne w kwocie [...] zł na rzecz [...] oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów w strefie ruchu lądowego na okres 1 roku. Wyrok uprawomocnił się dnia [...] stycznia 2009 r. J. J. był oskarżony o to, ze w dniu [...] listopada 2007 r. kierował rowerem po drodze publicznej znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. o czyn z art. 178 a § 2 kk. Organ I instancji zakwalifikował J. J. do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 powołanej ustawy o broni i amunicji i wydał decyzję na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 powołanej ustawy o broni i amunicji. Od decyzji tej J. J. odwołał się, jednakże Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał decyzję w mocy. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy podał, że okolicznością decydującą o cofnięciu pozwolenia na broń – w myśl art. 15 ust. 1 pkt. 6 powołanej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji jest – wystąpienie obawy, o której mowa w tym przepisie, zastrzegając, że końcowa część tego przepisu stanowi jedynie wytyczną interpretacyjną wskazującą w jakich, w szczególności, sytuacjach przedmiotowa obawa zachodzi. Katalog tych okoliczności, w tym przestępstw uzasadniających tę obawę, nie jest zamknięty i dlatego uznał, że organy właściwe w sprawach pozwolenia na broń mają prawo i obowiązek uwzględniania – w kontekście art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 – także innych rodzajów przestępstw, za które posiadacz pozwolenia został skazany lub pod zarzutem popełnienia, których stoi. Dalej organ wskazał, że stoi na stanowisku, iż w tym pozaustawowym katalogu przesłanek winny znaleźć się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji tj. o czyn z art. 178 a § 2 kk, z uwagi na stopień jego szkodliwości społecznej i potencjalne skutki w sferze stosunków społecznych. Organ podał, że J. J. w trakcie popełnienia przestępstwa znajdował się w stanie nietrzeźwości, mając w trakcie pierwszego badania [...] promila alkoholu we krwi, w trakcie zaś drugiego [...] promila. Organ stwierdził, że J. J. decydując się na kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości wykazał się nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni co mogło skutkować narażeniem się przez niego uszczerbkiem na życiu i zdrowiu jak również narażeniem innych uczestników ruchu drogowego. Uzasadniając swoją decyzję organ podał też, że organ pierwszej instancji dokładnie przeanalizował cały zgromadzony materiał dowodowy, a więc wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, uznał jednak, że dobra opinia z koła łowieckiego oraz miejsca zamieszkania i właściwe przechowywanie broni nie eliminuje popełnienia przez stronę czynu zabronionego i to o znacznym stopniu społecznej szkodliwości. Organ stwierdził ponadto, że bez znaczenia pozostaje fakt warunkowego umorzenia przez Sąd postępowania karnego wobec J. J. bowiem z samego art. 66 § 1 kk wynika, że warunkowe umorzenie postępowania może zostać orzeczone m.in. gdy, okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, chociaż wina nie jest znaczna. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi J. J., reprezentowanego przez adwokata W. G., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zarzucił jej naruszenie prawa materialnego, w tym art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji, poprzez jego zastosowanie pomimo niewykazania, że zachodzi uzasadniona obawa, że skarżący użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zarzucił też organowi naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, poprzez brak wskazania bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym czynem a cechami charakteru oraz dotychczasowego postępowania skarżącego, które pozwoliłoby na uznanie, że zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącego podał, że skarżący nie popełnił żadnego przestępstwa przeciwko mieniu i przeciwko życiu lub zdrowiu, które niejako samoistnie przesądzają o istnieniu powyższej obawy, a to z kolei musi skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. Dodał, że czyn który popełnił skarżący miał charakter incydentalny, a ponadto dodał, że Sąd wydając ww. wyrok uznał, że społeczna szkodliwość czynu nie była znaczna, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwa umyślne, jego właściwości i warunki osobiste i dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że będzie w przyszłości przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni przestępstwa. Pełnomocnik skarżącego zarzucił też, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy i nie poczynił żadnych ustaleń przez co nie wykazał, że zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte już w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz.525 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt. 2 powołanej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 2 - 6 tej ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Stosownie natomiast do art. 20 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni (...) następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt popełnienia czynu z art. 178 a § 2 kk, w następstwie czego Sąd Rejonowy w W. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r. sygnatura akt [...], warunkowo umorzył postępowanie karne na okres jednego roku próby o to, że w dniu [...] listopada 2007 r. w W., na ulicy [...] kierował rowerem po drodze publicznej, znajdując się w stanie nietrzeźwości tj. o czyn z art. 178 a § 2 kk, mając przy pierwszym badaniu stężenie alkoholu we krwi na poziomie [...] promila w, a przy drugim badaniu [...] promila. Przypomnieć należy, iż decyzja wydana w oparciu o art.18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji jest decyzją mającą charakter związania administracyjnego, co oznacza że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą (w przedmiotowej sprawie jest to stan opisany w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji), ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Należy jednak dodać, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy nie formułuje stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający w dużej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy przesłanka, od której spełnienia uzależnione jest zastosowanie normy prawa (art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji - cofnięcie pozwolenia na broń), istnieje, czy nie. Ocena czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji, jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, musi zostać wydana w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Do jednych z takich dowodów należą orzeczenia sądów karnych, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Należy uznać, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji eksponując, poprzez użycie słów "w szczególności", skazanie za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (lub toczące się postępowania w takich sprawach), a więc precyzując stan faktyczny, od którego zależy zastosowanie normy prawnej wobec osoby – posiadacza broni, której skazanie lub postępowanie karne dotyczy, przesądził o tym, iż co do takich osób jest uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co skutkować musi cofnięciem pozwolenia na broń. W rozpatrywanej sprawie skarżący został skazany za przestępstwo (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości – art.. 178 a § 2 kk), zaliczane do kategorii przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Przestępstwo to nie zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji. W takim przypadku organ nie może opierać się wyłącznie na fakcie skazania za takie przestępstwo, a ma obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe umożliwiające dokonanie oceny istnienia bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której traktuje art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji. Co do uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 powołanej ustawy o broni i amunicji dotyczy ona przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Należy pamiętać, iż pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 powołanej ustawy o broni i amunicji. Cofnięcie takiego pozwolenia powinna poprzedzać również wnikliwa procedura. Przemawia za tym również ochrona nabytego uprawnienia (porównaj wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 128/05 niepublikowany). Dlatego też, uznanie skarżącego przez Sąd winnym popełnionego czynu za przestępstwa inne niż we wskazanym przepisie można traktować jedynie jako jeden z dowodów koniecznych dla wydania wspomnianej oceny, ale nie jako dowód jedyny i wyłączny. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 oraz przywołanym w nim wyroku NSA z dnia 9 października 2001 r. sygn. akt III SA 866/02, przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym, w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. W świetle dokonanych wywodów nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza istnienie w przypadku skarżącego przesłanek z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 wyszczególnione. W ocenie Sądu organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję cofającą skarżącemu pozwolenie na broń, błędnie uznał, iż w niniejszej sprawie prawomocny wyrok sądu karnego za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, który nie tylko nie skazał skarżącego za popełnione przestępstwo ale warunkowo umorzył postępowanie na okres próby, uznając tym samym, zgodnie z art. 66 § 1 kk, że postawa sprawcy niekaranego za przestępstwa umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa, wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń, jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia mu pozwolenia. Sąd nie podziela argumentu organu, iż skazanie za czyn z art. 178 a § 1 kk daje uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji, natomiast lekceważenie przepisów dotyczących zakazu prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości świadczy o tym, że zachowanie skarżącego może być nieodpowiedzialne i niebezpieczne dla otoczenia. Ponadto nie zgodził się z twierdzeniem organu, iż okoliczność, że skarżący prowadził dotychczas nienaganny tryb życia i cieszy się dobrą opinią, nie może mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia i zniweczyć uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji. Podkreślić należy, że organ rozpoznając sprawę wskazał, że "organy, do których należy reglamentacja pozwolenia na broń stoją na stanowisku, że w tym pozaustawowym katalogu przesłanek winny znaleźć się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a zatem o czyn z art. 178 a kk. A zatem, organ w istocie samodzielnie wprowadził nową przesłankę, do zawartych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przesłanek, których zaistnienie obliguje organ do cofnięcia pozwolenia na broń. Przypomnieć jednak należy, że ustawodawca takiej przesłanki nie wprowadził. A zatem organ przyjmując takie założenie nie rozważał, zgodnie z zasadami wynikającymi z procedury administracyjnej, czy istnieje bezpośredni związek pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem i cechami jego charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawę, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ stwierdził jedynie, że osoba nietrzeźwa, prowadząca rower stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia. Takiego stwierdzenia Sąd oczywiście nie neguje. Należy pamiętać, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 kpa, zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Nakładają one na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 kpa). Powyższe nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji brak jest m. in. odniesienia do dotychczasowego nienagannego trybu życia skarżącego – wywiad środowiskowy (9 karta nr 85 akt) oraz pozytywnej opinii wydanej przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego [...], którego członkiem jest skarżący. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie winny mieć na uwadze wytyczne Sądu oraz dokonać kompleksowej oceny postawy skarżącego jako osoby korzystającej z pozwolenia na broń. Swoją opinię w kwestii ewentualnego istnienia obawy, użycia broni przez skarżącego w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub z porządkiem publicznym organy winny uzasadnić w sposób odpowiadający rygorom przepisów ustawy o broni i amunicji i przepisów procesowych w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł w oparciu o art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 tej ustawy.