II SA/Wa 1300/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi R. M. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...]; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na rzecz skarżącego R. M. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Centralna Komisja Lekarskiej podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej, jako: organ II instancji lub CKL) orzeczeniem z [...] maja 2025 r. nr [...] utrzymała w mocy w orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej, jako: organ I instancji lub RKL) z [...] stycznia 2025 r. nr [...] uznające R. M. za niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej (dalej, jako: PSP) z powodu rozpoznania: "Degeneracyjne obwodowe zwyrodnienia siatkówki. Stan po fotokoagulacji. § 15 kol. 7 pkt 1 kat. N". W uzasadnieniu orzeczenia CKL wskazała, że po analizie zgromadzonej dokumentacji medyczno-orzeczniczej oraz zarzutów zawartych w odwołaniu CKL stwierdziła konieczność ponownej oceny okulistycznej orzekanego. Badanie zostało przeprowadzone w Poradni Badań Profilaktycznych Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA w [...] [...] kwietnia 2025 r. Specjalistka chorób oczu po zapoznaniu się z dokumentacją medyczno-orzeczniczą i przeprowadzeniu badania własnego potwierdziła rozpoznanie zwyrodnienia obwodowego siatkówki OPL zabezpieczonego fotokoagulacją laserową. Podniosła, że R. M. został skierowany do komisji orzeczniczej celem ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby, w związku z czym, w ocenie CKL postępowanie orzecznicze zostało przez RKL przeprowadzone zgodnie z celem wskazanym w skierowaniu. Ustalenia poczynione w toku postępowania są wynikiem analizy aktualnego stanu zdrowia orzekanego w aspekcie przyszłej służby w PSP i przeczą stwierdzeniu pełnego zdrowia, przez co nie można uznać, że stan zdrowia badanego spełnia kryteria niezbędne do podjęcia służby. CKL wskazała, że u kandydatów do służby w PSP należy brać pod uwagę stan zdrowia w aspekcie specyfiki służby, która wymaga spełnienia odpowiednich kryteriów ze strony narządu wzroku. Reasumując, CKL nie znalazła podstaw do zmiany decyzji orzeczniczej podjętej przez RKL i mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, stwierdziła, że orzeczenie nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. jest merytorycznie słuszne. R. M. (dalej, jako "skarżący") reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie CKL z [...] maja 2025 r. nr [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego podniósł zarzuty naruszenia: 1) art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy przez CKL orzeczenia RKL z [...] stycznia 2025 r., pomimo prawidłowego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego zdrowia skarżącego, odmiennego niż stan zdrowia skarżącego ustalony przez organ pierwszej instancji, bowiem po wydaniu decyzji przez RKL poddano skarżącego dalszym badaniom w zakresie okulistycznym, a z badań tych jednoznaczne wynika, że brak jest jakichkolwiek przeciwskazań do pełnienia służby w PSP; w dniu [...] kwietnia 2025 r. w [...] przeprowadzone zostały dodatkowe badania przez lekarza okulistę J. K., w wyniku których, po dokonaniu zapoznania się z dokumentacją medyczną skarżącego oraz po dalszym badaniu wskazała, iż jest on okulistycznie w pełni zdolny do pracy w PSP, a treść karty skierowania indywidualnego z [...] kwietnia 2025 r. została przez organ całkowicie pominięta oraz zostały wyciągnięte z niej odmienne wnioski, podczas gdy zdaniem lekarza okulisty skarżący jest okulistycznie zalecany do pełnienia służby w PSP i tym samym jego status powinien być przez komisję określony jako zdolny do służby; 2) art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez niewłaściwe rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego stanowiącego podstawę dla rozstrzygnięcia, w szczególności dokumentacji medycznej skarżącego i braku wnikliwego zapoznania się z kartą skierowania indywidualnego z [...] kwietnia 2025 r., w której lekarz okulista po przeprowadzonym badaniu uznał skarżącego za osobę w pełni zdatną do pełnienia służby w PSP, które to wnioski lekarza okulisty CKL całkowicie i bezzasadnie pominęła, podczas gdy elementem wymaganym do oceny zdolności do służby jest opinia lekarza okulisty, a w niniejszej sprawie wydana opinia została przez organ odmiennie i błędnie zinterpretowana, powodując w konsekwencji uznanie skarżącego za niezdolnego do służby "N"; W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Zatem dokonywana przez sądy administracyjne kontrola orzeczeń komisji lekarskich dotyczących zdolności do służby oparta jest wyłącznie na kryterium legalności, tj. ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sądy administracyjne nie mają natomiast kompetencji specjalistycznych do oceny tego rodzaju orzeczeń z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przez organy wiedzy medycznej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 726/21 "sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny merytorycznej trafności skarżonego orzeczenia w zakresie postawionej przez lekarzy diagnozy. Nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w zakresie medycyny. Ustawodawca tworząc przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wyposażył sądów administracyjnych w stosowne instrumentarium procesowe, umożliwiające np. przy pomocy opinii biegłych sądowych, dokonywanie merytorycznej oceny diagnozy postawionej przez komisję. W związku z powyższym Sąd nie mógł się wypowiadać co do tego, czy diagnoza postawiona przez komisję lekarską jest merytorycznie poprawna czy też nie". Sąd rozpoznający niniejszą sprawę badał więc zaskarżone orzeczenie CKL pod względem kryterium legalności i stwierdził, że zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W postępowaniu przed RKL ustalone zostało u skarżącego schorzenie skutkujące stwierdzeniem przez organ orzeczniczy, że badany jest niezdolny do służby w PSP. Rozpoznano u orzekanego: "Degeneracyjne obwodowe zwyrodnienie siatkówki. Stan po fotokoagulacji. § 15 kol. 7 pkt. 1 kat. N". Zgodnie z § 15 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2392 – wg. stanu na dzień orzekania przez CKL) schorzeniem kwalifikowanym w kolumnie 7 jako niezdolność do służby (kat. N) jest choroba lub ułomność opisana jako: "Choroby naczyniówki, siatkówki i nerwu upośledzające czynność oka i/lub ograniczające możliwość wykonywania wysiłku fizycznego". Opis do powołanego § dotyczy jedynie funkcjonariuszy. Treść powołanego § stanowi, że stwierdzenie u kandydata do służby wskazanej choroby powinno być kwalifikowane wyłącznie do kategorii N. Niemniej jego brzmienie jednoznacznie wskazuje, iż stwierdzona u osoby badanej choroba siatkówki (z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie) nie dyskwalifikuje zdolności do pełnienia służby, choroba musi bowiem upośledzać czynność oka lub samodzielnie bądź w związku ograniczać możliwość wykonywania wysiłku fizycznego. W tym przypadku konieczne jest ustalenie nie tylko występowania choroby, ale jej wpływu na upośledzenie lub ograniczenie sprawności oka. Jak wynika z akt sprawy CWL w toku postępowania odwoławczego zleciła wykonie konsultacji specjalistycznej. Specjalista chorób oczu lek. med. J. K. w konsultacji z [...] kwietnia 2025 r. stwierdziła, że choroba oczu skarżącego leczona operacyjną korekcją wady wzroku w 2023 r. nie stanowi przeciwskazań do podjęcia służby w PSP. W tym stwierdziła, że skarżący jest zdolny do pracy na wysokości, prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych, pracy fizycznej z dźwiganiem ciężarów powyżej 10 kg. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia CKL nie zawarła jakiegokolwiek odniesienia do opinii lekarza specjalisty, poza stwierdzeniem u skarżącego choroby siatkówki. Nie wskazała, z jakich powodów pominęła ocenę stanu zdrowia skarżącego dokonaną przez specjalistę chorób oczy, nie przedstawiła też dowodów, czy też choćby argumentów popartych wiedzą medyczną, pozwalających wyciągnąć odmienne wnioski niż uczynił to powołany przez CKL konsultant specjalista chorób oczu. W rozpoznawanej sprawie organ II instancji całkowicie zignorował przesłanki warunkujące zastosowanie § 15 załącznika do powołanego rozporządzenia. W istocie zarówno CKL, jak i organ I instancji stwierdziły u skarżącego schorzenie (degeneracyjne obwodowe zwyrodnienie siatkówki, stan po fotokoagulacji), które nie odpowiada schorzeniu opisanemu w powołanym przepisie (choroba siatkówki upośledzająca czynność oka i/lub ograniczająca możliwość wykonywania wysiłku fizycznego). Rodzi to uzasadnioną wątpliwość, czy wskazana w kwestionowanych orzeczeniach jednostka chorobowa jest w istocie wymieniona w postanowieniach powołanego rozporządzenia i czy jej rozpoznanie nastąpiło po przeprowadzeniu procedury przewidzianej przepisami ustawy o komisjach lekarskich (...). Organ naruszył tym samym przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. regulujące sposób zebrania i analizy materiału dowodowego, nie ustalił bowiem i nie ocenił okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei skutkowało wadliwie sporządzonym uzasadnieniem, które nie wyjaśniało stronie prawidłowo zasadniczych motywów rozstrzygnięcia, co stanowiło naruszenie art. 8 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Należy podkreślić, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego miały zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 4 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni powyższe wskazania Sądu, w szczególności skupi się na wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu kluczowego w tej sprawie zagadnienia, czy stwierdzona u skarżącego choroba oczu odpowiada schorzeniu opisanemu w § 15 załącznika do powołanego rozporządzenia, a tym samym z powodu upośledzenia czynności oka lub ograniczenia zdolności fizycznych stanowi przeciwwskazanie do służby w PSP. Organ będzie obowiązany stanowisko w tej kwestii w sposób respektujący wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. i zrozumiały dla strony uzasadnić. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w pkt 1 sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy. Zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę stanowi wynagrodzenie jego pełnomocnika procesowego (480 zł), zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 tej ustawy.