II SA/Wa 1303/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi S. S. i M. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę Uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. Zarząd Dzielnicy [...] stwierdził, że o M.S. i S. S. nie zostają zakwalifikowani do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w ramach realizacji prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję bez prawa do lokalu socjalnego z lokalu nr [...] przy ul. [...], na podstawie wystąpienia Komornika Sądowego M. S. i jego córce S.S.zostało zabezpieczone tymczasowe pomieszczenie nr [...] przy ul. [...] na okres 6 miesięcy. Po wygaśnięciu umowy pomieszczenia tymczasowego Pan M.S. wraz z córką zawarli na zajmowany lokal umowę najmu socjalnego na okres 5 lat. Powyższa umowa wygasła z dniem [...] maja 2023 r. i od tego momentu lokal zajmowany jest bez tytułu prawnego. Po upływie okresu najmu socjalnego na czas oznaczony wnioskodawca wraz z córką wystąpili z wnioskiem o pomoc mieszkaniową poprzez zawarcie umowy na inny lokal. Wnioskodawcy uzasadniają swoją prośbę tym, że obecny lokal jest w niskim standardzie. Ustalono też, iż zajmowany lokal składa się z pokoju, kuchni, wc na wspólnym korytarzu o powierzchni użytkowej 25,50 m2 w tym powierzchni mieszkalnej 13,52 wyposażony jest w instalację energetyczną i wodno - kanalizacyjną. Przeprowadzona w dniu [...].02.2024 r. po wcześniejszym umówieniu się telefonicznym wizja nie potwierdziła zamieszkiwania wnioskującego M.S. w przedmiotowym lokalu. Brak było w lokalu jego rzeczy osobistych i ubrań a córka nie umiała wskazać gdzie przebywa jej ojciec. Wskazano także, iż średnie miesięczne dochody dwuosobowego gospodarstwa domowego za okres 12 miesięcy (01.08.2022 r. - 31.07.2023 r.) wyniosły 2627,63 zł, więc wskaźnik 25% uprawniający do najmu socjalnego lokalu wynoszący 2759,40zł. nie został przekroczony. Na koncie czynszowym lokalu brak zaległości, opłaty wnoszone są systematycznie w pełnej wysokości. W końcowej części uzasadnienia wyjaśniono też, iż sprawa podlega rozpatrzeniu zgodnie z Uchwałą Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5.12.2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] w oparciu o nie spełnienie § 32 ust 1 pkt 1 w związku z ust. 8, § 32 ust.1 pkt 2 w związku z ust. 8 - odmowa ze względu nie potwierdzenie faktu zamieszkiwania jednego z wnioskujących. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tut. Sądu wywiodła S. S. i M.S. Zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 80 par. 1 i art 107 par. 3 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że nie przesłuchano skarżących i wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały. W uzasadnieniu skargi uwypuklono fakt, że Zarząd Dzielnicy w skarżonej Uchwale nie wziął pod uwagę par. 7 ust. 4 Uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., która stwierdza, że jeśli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1, czyli warunków dotyczących kryterium metrażowego. W ocenie skarżących zarząd jednak nie podjął nawet próby wnikliwego przeanalizowania warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej Skarżących, tym samym dopuszczając się rażącego zaniedbania swoich obowiązków. Dodano też, iż warunki przyznawania lokali socjalnych określa ustawa o ochronie praw lokatorów z dnia 21 czerwca 2001 r. w której w art. 23 ust. 2 ustalone są jedynie dwa kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego. Wprowadzanie przez Zarząd Dzielnicy innych wymogów i kryteriów jest więc według skarżących niezgodne z w/w zapisem Ustawy. Przed wyrokowaniem do Sądu wpłynęło także pismo procesowe pełnomocnika strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2025r. podtrzymujące skargę i zarzucające organowi: I. - naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy o Ochronie Praw Lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 725, w związku z § 32 ust. 1 i 2 Uchwały NR XXI11/669/2019 Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy poprzez: 1. błędne przyjęcie, iż ocena faktycznych warunków mieszkaniowych oraz sposób korzystania z lokalu przez najemcę winna polegać na sprawdzeniu, czy w lokalu znajdują się rzeczy osobiste najemcy. 2. błędne uznanie, iż § 32 ust. 1 i 2 Uchwały NR XXI11/669/2019 Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy pozwala Organowi na weryfikację, czy lokator w danym momencie przebywa w lokalu, czy też nie, 3. błędne przyjęcie, iż działania Organu dotyczące sprawdzenia sposobu korzystania z lokalu, dają mu kompetencje do przeprowadzenia rewizji w lokalu, poprzez sprawdzanie rzeczy osobistych, tego co jest w lodówce. II. - naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy o Ochronie Praw Lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 725), w związku z § 32 ust. 1 i 2 oraz ust. 8 Uchwały NR XXI11/669/2019 Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy poprzez: 1. zastosowanie kryterium udzielenia pomocy mieszkaniowej nieznanego ustawie tj. posiadanie ubrań oraz rzeczy osobistych w najętym lokalu, 2. zastosowanie kryterium "dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy", które to jest pojęciem nieostrym wprowadzającym brak obiektywności, a subiektywność przy ocenie tych informacji. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267, dalej: p.u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Na wstępie należało podkreślić, że chwała objęta przedmiotową skargą, należy do kognicji Sądów administracyjnych. Dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa, prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na poprawność powyższej konkluzji nie rzutuje forma ostatecznie udzielanej pomocy mieszkaniowej. Samo zawarcie cywilno-prawnej umowy najmu jest bowiem czynnością wtórną w stosunku do uchwały wyrażającej stanowisko co do samej zasadności udzielenia takiej pomocy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś przecież właśnie owa uchwała, rozstrzygająca samą zasadność przyznania pomocy mieszkaniowej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jawiła się więc jako dopuszczalna co do zasady, jednakże jako merytorycznie nieuzasadniona. Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie miało to, czy osoba występująca z wnioskiem o przyznanie przez m. st. Warszawę pomocy mieszkaniowej, ma w Warszawie stałe miejsce zamieszkania. Do udzielenia omawianej pomocy miasto jest bowiem zobowiązane wyłącznie wobec swoich mieszkańców. Powyższe wynika wprost z uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (par.1 pkt.11 w zw. z par 31 ust.1). Stąd więc, jeśli wnioskodawca domagając się udzielenia pomocy mieszkaniowej, nie wykaże faktu stałego zamieszkiwania w Warszawie, miasto nie tylko nie musi, ale wręcz nie może pozytywnie rozpoznać takiego wniosku. Nadto, wskazanie we wniosku adresu zamieszkania wnioskodawcy umożliwia organowi weryfikację jego warunków mieszkaniowych i ocenę merytoryczną żądania (czy warunki te uprawniaj do otrzymania pomocy od miasta). Stąd więc podanie we wniosku nieprawdziwego adresu faktycznego zamieszkiwania jednego z wnioskodawców, również stanowi przeszkodę w pozytywnym rozpoznaniu żądania. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy skarżona uchwała jawiła się jako odpowiadająca prawu. Okolicznością niesporną było to, że wnioskodawca przez cały czas trwania postępowania administracyjnego jak również w skardze do Sądu, wskazywał lokal przy ul. [...] jako miejsce swojego zamieszkiwania. Organ poprawnie uczynił więc powyższa lokalizację przedmiotem badania, przez pryzmat spełnienia przesłanki zamieszkiwania na terenie Warszawy. Okolicznością niezakwestionowaną jest także to, że wizja lokalna przeprowadzona przez pracowników organu w w/w lokalu, nie ujawniła w lokalu ani wnioskodawcy, ani nawet śladów korzystania przez niego z tegoż lokalu. Organ miał więc wszelkie podstawy ku temu, aby uznać że wnioskodawca wskazując we wniosku powyższy adres jako miejsce swego zamieszkiwania, podał nieprawdę. Taka okoliczność może zaś w myśl par.32 ust.2 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, stanowić podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Powyższa kwestia ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia badanej sprawy z przyczyn uwypuklonych na wstępie niniejszych rozważań. Jeśli bowiem adres zamieszkania wnioskodawcy wskazywany przez niego we wniosku nie odpowiada prawdzie, organ miał podstawy do negatywnego rozpoznania żądania gdyż nie mógł (z przyczyn od siebie niezależnych) ustalić istnienia po swej stronie obowiązku udzielenia omawianej pomocy. Konsekwencją powyższego, jak również faktu, że postępowanie zainicjował wniosek skarżącego i jego córki (sytuacja mieszkaniowa dwóch osób łącznie musiała więc być podstawą rozstrzygnięcia), to taki wniosek jako całość nie mógł zostać uwzględniony. Stąd zarzuty skargi jako pozostające w oderwaniu od faktycznych podstaw skarżonego aktu, nie rzutowały na rozstrzygnięcie. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawały również zarzuty sformułowane w piśmie procesowym. W tym miejscu z całą mocą podkreślenia wymagało to, że bezwzględnym obowiązkiem organu dysponującego mieniem publicznym, jest ustalenie ponad wszelką wątpliwość tego, czy osoba wnioskująca o pomoc mieszkaniową jest uprawniona do jej otrzymania. Skoro prawodawca uczynił beneficjentami omawianej pomocy wyłącznie mieszkańców Warszawy, to nie sposób czynić organowi racjonalnego zarzutu z tego, że ów badał okoliczność istnienia powyższego faktu, posługując się dopuszczalnym prawnie środkiem dowodowym w postaci wizji lokalnej. Nie można też skutecznie zarzucić organowi tego, by dokonał wadliwej oceny dowodu w postaci protokołu z tej wizji. Oczywistym przecież jest, że każda osoba która stale mieszka w danym lokalu, trzyma w nim swoje rzeczy osobiste np. ubrania, środki higieny, jak też przechowuje w nim swoje jedzenie. Jeśli więc wizja przeprowadzona w lokalu wskazanym jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy, nie potwierdza nie tylko jego obecności w lokalu, ale również nie potwierdza istnienia śladów świadczących o korzystaniu przez daną osobę z lokalu, to za uprawnione należało uznać wnioski wysnute przez organ, że wnioskodawca podał we wniosku nieprawdziwe informacje odnośnie miejsca swego zamieszkania. Tym samym wnioskodawca nie udowodnił faktu zamieszkiwania w Warszawie a więc tego, że jest osobą uprawnioną co do zasady do otrzymania pomocy mieszkaniowej od danej gminy. Podając nieprawdziwy adres zamieszkania uniemożliwił tez organowi zbadania warunków swego zamieszkiwania przez pryzmat przesłanek wyszczególnionych w uchwale nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku