II SA/Wa 1307/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Joanna Kube (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W.B. na decyzję Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia oraz innych świadczeń pieniężnych funkcjonariusza Agencji Wywiadu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W.B. raportem z dnia [...] czerwca 2005 r. zwrócił się do Szefa Agencji Wywiadu o wypłacenie należności finansowych za okres od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] października 2004 r. w oparciu o wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2004 r., sygn. akt II SA/Wa 1170/04. Szef Agencji Wywiadu decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 114 ust. 1 i 2, art. 121 ust. 3 oraz art. 125 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ABW i AW lub ustawą pragmatyczną, przyznał W.B. uposażenie oraz inne świadczenia pieniężne określone w wyżej powołanej ustawie pragmatycznej za okres od dnia [...] sierpnia 2004 r. do dnia [...] października 2004 r. (pkt 1) i odmówił mu wypłaty uposażania oraz innych świadczeń pieniężnych określonych w tej ustawie za okres od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] sierpnia 2004 r. (pkt 2). Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] kwietnia 2009 r., Szef Agencji Wywiadu decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], na mocy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. w części dotyczącej pkt 2 i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy, odmawiając W.B. wypłaty uposażenia oraz innych świadczeń pieniężnych za okres od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] sierpnia 2004 r. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ stwierdził, że w związku z reaktywowaniem stosunku służbowego W.B. na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2004 r., sygn. akt II SA/Wa 1170/04 przyznano mu uposażenie za okres od dnia [...] sierpnia 2004 r. do dnia [...] października 2004 r. Natomiast odmówiono funkcjonariuszowi prawa do uposażenia i innych świadczeń związanych ze służbą w Agencji Wywiadu za okres od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] sierpnia 2004 r., ponieważ w tym czasie pozostawał poza służbą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W.B. wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji w zakresie w jakim nie uwzględnia jego wniosku o wypłatę uposażenia wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, o które wnosił we wniosku z dnia [...] kwietnia 2009 r. Wnoszący skargę zarzucił organowi nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu jego sprawy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 45/02 (OTK-A 2004/4/30) o uznaniu za niezgodny z Konstytucją art. 230 ust. 1 pkt 2 oraz art. 230 ust. 7 ustawy o ABW i AW w zakresie w jakim wyłącza przepis art. 60 ust. 4 tej ustawy do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Zdaniem wnoszącego skargę, w okresie od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] sierpnia 2004 r. pozostawał w gotowości do służby, o czym świadczy złożenie przez niego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od rozkazu o zwolnieniu. Stwierdził, że przy ustalaniu okresu służby został pominięty przepis art. 130 § 2 k.p.a., co oznacza, że organ wydając w dniu [...] lutego 2003 r. decyzję nie miał podstaw do jego zwolnienia ze służby z dniem [...] czerwca 2002 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Szef Agencji Wywiadu wydając decyzję objętą skargą pominął bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 45/02, którym stwierdzono niekonstytucyjność przepisów art. 230 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy o ABW i AW, w myśl których – Szefowie ABW i AW, każdy w zakresie swojego działania, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, uwzględniając kwalifikacje zawodowe funkcjonariusza, jego przydatność do służby w ABW albo AW, a także wysokość posiadanych limitów zatrudnienia i środków budżetowych oraz planowaną strukturę organizacyjną, poinformują pisemnie funkcjonariusza o wypowiedzeniu stosunku służbowego (art. 230 ust. 1 pkt 2). Stosunek służby funkcjonariusza, któremu został wypowiedziany stosunek służbowy w trybie określonym w ust. 1 pkt 2, ulega rozwiązaniu w terminie 1 miesiąca, liczonym od dnia doręczenia temu funkcjonariuszowi pisma o wypowiedzeniu stosunku służbowego (art. 230 ust. 4). Wobec funkcjonariusza, o którym mowa w ust. 4, przepisów art. 60 ust. 4 oraz art. 63 nie stosuje się (art. 230 ust. 7). Skutkiem powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego była utrata mocy wiążącej art. 230 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy o ABW i AW. Stwierdzenie niekonstytucyjności wskazanych powyżej przepisów ustawy o ABW i AW, spowodowało również konsekwencje w odniesieniu do stosowania przepisu art. 230 ust. 4 tej ustawy (powołane wyżej przepisy stanowiły podstawę zwolnienia skarżącego ze służby). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza jednak, że rozkaz personalny Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] utrzymany w mocy rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] o rozwiązaniu ze skarżącym stosunku służbowego przez wypowiedzenie nie wywołał skutków prawnych w postaci ustania stosunku służbowego. Stosunek ten ustał, jednakże nie w terminie jednego miesiąca od daty zapoznania funkcjonariusza z treścią rozkazu (art. 230 ust. 4 ustawy o ABW i AW), lecz w terminie określonym w art. 60 ust. 4 ustawy o ABW i AW, to jest po upływie sześciu miesięcy od daty wejścia w życie ustawy o ABW. Jak wywiódł Trybunał Konstytucyjny w powoływanym wyroku, wypowiedzenie stosunku służby lub złożenie propozycji nowych warunków służby na podstawie art. 230 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy wiąże się ze zniesieniem Urzędu Ochrony Państwa (UOP) i utworzeniem w to miejsce dwóch Agencji. Zniesienie UOP jest zmianą organizacyjną, a nie strukturalną i w ocenie Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy uzasadniającej wyłączenie stosowania przepisów ochronnych, w stosunku do niektórych funkcjonariuszy ABW i AW. Zatem należy przyjąć, iż przez reorganizację jednostki Agencji, o której mowa w art. 230 ust. 4 ustawy o ABW i AW, rozumieć należy likwidację poprzednika ABW, tzn. Urzędu Ochrony Państwa. Konsekwentnie zatem, jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło w trybie art. 230 ust. 1 pkt 2 ustawy o ABW i AW, to rozwiązanie stosunku służbowego nie mogło nastąpić wcześniej niż po upływie sześciu miesięcy od dnia likwidacji UOP. Skoro instytucja ta została zniesiona na mocy art. 221 ustawy o ABW i AW, to chwilą, w której rozpoczął swój bieg sześciomiesięczny okres ochronny przewidziany w art. 60 ust. 4, jest dzień wejścia w życie wskazanej ustawy, tj. [...] czerwca 2002 r. Tak więc, sześciomiesięczny okres ochronny funkcjonariuszy UOP, którzy z chwilą wejścia w życie ustawy o ABW stali się funkcjonariuszami AW, zwalnianych we wskazanym trybie, upływał zatem w dniu [...] grudnia 2002 r. i to z tym dniem skuteczny stał się rozkaz personalny Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] czerwca 2002 r. o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego i zwolnieniu ze służby. Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 sierpnia 2006 r., sygn. akt I OSK 96/06 - dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powodem uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia było zatem niezastosowanie przez organ przepisu art. 60 ust. 4 ustawy o ABW i AW, przewidującego rozwiązanie stosunku służbowego po upływie sześciu miesięcy od dnia reorganizacji (likwidacji UOP), co miało niewątpliwie wpływ na uposażenie i inne należności określone w ustawie pragmatycznej, a przysługujące funkcjonariuszowi w tym okresie. Skarżący nie zachował natomiast prawa do uposażenia za okres od dnia [...] grudnia 2002 r. do dnia [...] października 2004 r., ponieważ w tym czasie nie pełnił służby, a przyczyny pozostawania poza służbą były inne niż wymienione w art. 136 ustawy. Ponadto należy stwierdzić, że organ wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2009 r. naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż w istocie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przy czym przyjmując nawet, że wskazanie jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowiło oczywistą omyłkę, to również zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. było nieprawidłowe, ponieważ organ uchylając punkt 2 zaskarżonej decyzji orzekł co do istoty sprawy (w tej części) identycznie jak w uchylonej tym punktem części decyzji. Niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez organ art. 130 § 2 k.p.a., gdyż przepisy ustawy pragmatycznej regulujące w sposób szczególny terminy rozwiązania stosunku służbowego funkcjonariusza ABW i AW, tj. art. 230 ust. 1 pkt 2, art. 230 ust. 4 oraz art. 60 ust. 4, wyłączają stosowanie przepisu art. 130 § 1 i § 2 k.p.a. w tych kwestiach. Jeśli chodzi zaś o zawarte w skardze żądanie wypłaty odsetek, to wyjaśnić należy, że w przepisach pragmatycznych nie ma przepisu prawa, który uprawniałby organ do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania, bądź odmowy przyznania funkcjonariuszowi odsetek z tytułu zwłoki w wypłacie należnego mu (przyznanego rozkazem personalnym) uposażenia. Możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego przewiduje natomiast przepis art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zatem powództwo w przedmiocie zasądzenia odsetek z tytułu zwłoki w spełnieniu świadczenia pieniężnego skarżący może wnieść do sądu powszechnego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 213/09 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. W oparciu o art. 152 tej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.