II SA/Wa 1324/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spraw.), Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej na rzecz skarżącego M. T. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 kpa utrzymała w mocy decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie odmowy zmiany prawomocnego orzeczenia w sprawie zdolności M. T. do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W sprawie ustalono stan faktyczny. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w S. po przeprowadzeniu badań oraz konsultacji wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. którym uznała M. T. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej na podstawie następującego rozpoznania: [...]. Wymienione orzeczenie zainteresowany odebrał w dniu [...] października 2013 r. W dniu [...] listopada 2013 r. M. T. wniósł do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej o zmianę na podstawie art. 155 kpa orzeczenia RWKL w S. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska udzieliła wnoszącemu informacji, iż zgodnie z przywołanym przepisem organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o zmianę orzeczenia jest komisja, która je wydała i przekazała sprawę do realizacji do RWKL w S. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w S. wydała w dniu [...] lutego 2014 r. decyzję nr [...], którą odmówiła zmiany orzeczenia w sprawie zdolności M. T. do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu wskazano, że w związku z brakiem nowych okoliczności oraz po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji komisja podtrzymuje ustalenia zawarte w orzeczeniu z dnia [...] maja 2013 r. Od powyższej decyzji M. T. wniósł odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, w którym zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie normy prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 kpa oraz art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, polegające na nieuwzględnieniu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, najnowszych wyników badań orzekanego. W związku z powyższym wniósł o uchylenie wymienionej decyzji oraz uznanie orzekanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej lub jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Po rozpoznaniu odwołania Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w decyzji z dnia [...] maja 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji stwierdziła, że decyzja RWKL w S. nr [...] nie jest, wbrew twierdzeniom strony orzeczeniem, a stanowi jedynie rozstrzygnięcie wniosku o zmianę orzeczenia RWKL na podstawie art. 155 kpa. Ponadto zdaniem CWKL decyzja zawiera wszelkie niezbędne elementy wymagane przez kpa, w tym wskazanie stron, podstawę prawną, rozstrzygnięcie, uzasadnienie oraz pouczenie o możliwości odwołania. Ponadto organ podniósł, że RWKL nie posiadała w przedmiotowej sprawie swobody decyzyjnej, gdyż orzekając o zdolności do zawodowej służby wojskowej związana jest przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. RWKL nie mogła więc postąpić inaczej aniżeli odmówić zmiany orzeczenia w trybie art. 155 kpa w kwestii ustalenia zdolności do służby. Rozpoznane u orzekanego schorzenie stanowi bowiem o jednoznacznej kwalifikacji niezdolności do służby. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł on o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia RWKL w S. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie norm prawa procesowego poprzez uchybienie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, polegające na braku uzasadnienia prawnego i faktycznego orzeczenia oraz rozważania wszelkich okoliczności i dowodów mających wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz brak przytoczenia konkretnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Skarżący stwierdził, że treść zaskarżonego orzeczenia lekarskiego budzi poważne wątpliwości natury formalnej. Mianowicie jego uzasadnienie zawiera jedynie opis stanu faktycznego sprawy. Brak jest natomiast w nim odniesienia do konkretnych przepisów prawnych oraz subsumcji stanu faktycznego. Stąd nie jest wiadomym, czy w ogóle i jakimi przepisami kierował się organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Skarżący zaś nie ma obowiązku się domyślać jakimi przepisami kierował się organ rozstrzygający jego sprawę. Ponadto podniósł, że organy obu instancji nie wzięły także pod uwagę tego, iż skarżący nigdy nie był poddany leczeniu psychiatrycznemu przez okres trwający dłużej niż 9 miesięcy, co miało wpływ na kwalifikację schorzenia. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Rozpatrywana pod tym kątem skarga M. T. zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w kodeksie postępowania administracyjnego ogólne zasady postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 10 lutego 1999 r. sygn. akt I SA 2114/97, publ. LEX nr 47973, wyrok NSA z 16 listopada 1995 r. sygn. akt SA/Gd 1655/95, publ. OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135, wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 360/11, publ. LEX nr 1068508). Zatem warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 kpa), a decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 kpa). W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył w dniu [...] listopada 2013 r. wniosek o zmianę w trybie art. 155 kpa orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. o uznaniu skarżącego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący powyższym wnioskiem wszczął odrębne postępowanie uregulowane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z powyższego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Należy podkreślić, że postępowanie w trybie art. 155 kpa nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Przedmiotem postępowania prowadzonego w tym trybie jest sprawdzenie, czy w sprawie nie zachodzi któraś z określonych w art. 155 kpa przesłanek przemawiających za uchyleniem bądź zmianą decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Decyzje wydawane na podstawie art. 155 kpa są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego. Stąd sądowa kontrola ich legalności jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w tym artykule przesłanek ustawowych. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie ani organ I, ani organ II instancji nie zbadały sprawy pod kątem wskazanych powyżej przesłanek wymienionych w art. 155 kpa. Zarówno bowiem Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., jak i Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w decyzji z dnia [...] maja 2014 r. wskazały, że brak jest nowych okoliczności uzasadniających zmianę orzeczenia o zdolności do służby. W ocenie Sądu takie stanowisko organów jest niewystarczające i niezgodne z zasadami postępowania administracyjnego określającymi sposób prowadzenia postępowania administracyjnego – w tym również postępowania w trybie art. 155 kpa o zmianę decyzji ostatecznej. Organy winny bowiem przeprowadzić postepowanie administracyjne – zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, a następnie wydać rozstrzygnięcia, w których uzasadnią zgodnie z art. 107 § 3 kpa swoje stanowiska. Należy przyznać rację skarżącemu, że na obecnym etapie postępowania brak jest możliwości merytorycznego polemizowania z rozstrzygnięciami Komisji, ponieważ z uzasadnień decyzji nie wynika, jakie są powody odmowy zastosowania w sprawie trybu z art. 155 kpa. Dodatkowo Sąd pragnie podkreślić, że nie jest zasadne przedstawiane w całym postępowaniu żądanie skarżącego przeprowadzenia nowych badań, czy uwzględniania okoliczności, których organ nie brał pod uwagę (wskazana w skardze okoliczność leczenia psychiatrycznego). W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 kpa – jak wskazano powyżej, brak jest bowiem możliwości ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Skoro zatem skarżący chciał podnieść okoliczności, których organ nie uwzględnił wydając orzeczenie z dnia z dnia [...] maja 2013 r., winien był złożyć od niego odwołanie. Rezygnując natomiast z tego środka na rzecz postępowania w trybie art. 155 kpa należało się liczyć ze szczególnym charakterem tego postępowania. Konkludując, skoro w rozpoznawanej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji nie przeprowadziły postępowania o zmianę decyzji w trybie art. 155 kpa w oparciu o określone tam przesłanki, to działanie takie należy uznać za wadliwe. Ponownie rozpoznając sprawę organy rozpoznają wniosek skarżącego o zmianę orzeczenia w trybie art. 155 kpa w oparciu o wskazane w tym przepisie przesłanki, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji organ orzekł na podstawie art. 152 cytowanej ustawy. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 i art. 205 ppsa.