II SA/Wa 1329/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Pismem z [...] lutego 2013 r. B. W., dalej jako skarżący, wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej i oświadczył, że znane są mu ustawowe warunki wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Jednocześnie zwrócił się o skrócenie ustawowego okresu wypowiedzenia zawodowej służby wojskowej i zwolnienie go z dniem [...] kwietnia 2013 r. Rozkazem personalnym [...] z [...] marca 2013 r. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a i art. 114 ust. 5 oraz art. 115 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 11 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), zwolnił B. W. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego, określając upływ terminu wypowiedzenia na [...] sierpnia 2013 r. Uzasadniając powyższy rozkaz organ podał, że do zwolnienia skarżącego ze służby doszło wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego, zaznaczając jednocześnie, że nie uwzględniono wniosku żołnierza o skrócenie okresu wypowiedzenia. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zwrócił się o jej wycofanie, wskazując, że jego pochopny wniosek o wypowiedzenie stosunku służbowego podyktowany był bardzo poważnymi względami rodzinnymi, a w związku z ich ustaniem zasadne jest – jak podał skarżący – wycofanie tego wniosku. Nadto skarżący nadmienił, że swoją dalszą karierę wiąże z pełnieniem zawodowej służby wojskowej w Wojskowej Akademii Technicznej. Decyzją nr [...] z [...] maja 2013 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W jej uzasadnieniu organ podał, że w sprawie, wobec wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, zaistniała przesłanka określona w art. 111 pkt 9 lit. a ustawy pragmatycznej, dająca podstawę do obligatoryjnego zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Organ zwrócił uwagę, że stosownie do art. 114 ust. 1 oraz ust. 5 ww. ustawy żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podania przyczyny. W takim przypadku zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje po upływie 6 miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia, w ostatnim dniu miesiąca. Złożenie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji organu I instancji, jak i nie ma wpływu na wydłużenie okresu wypowiedzenia. Organ zwrócił nadto uwagę, że złożone [...] lutego 2013 r. wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej jest kolejnym wypowiedzeniem dokonanym przez skarżącego, co oznacza, że jest on niezdecydowany co do przebiegu dalszej służby wojskowej w WAT. Generuje to dla przełożonych szereg trudności związanych z zapewnieniem ciągłości procesu dydaktycznego realizowanego przez WAT oraz udziałem w pracach badawczych. Organ ocenił, że nie zaistniały żadne nowe okoliczności faktyczne i prawne, które uzasadniałyby konieczność zmiany zaskarżonej decyzji organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie, zarzucając, iż nie uwzględniono jego interesu związanego z pełnieniem zawodowej służby wojskowej. Skarżący wywiódł, iż podczas składania wniosku o wypowiedzenie stosunku służbowego znajdował się w stanie czasowego wyłączenia świadomego i swobodnego powzięcia decyzji. W dalszej kolejności wskazał czynniki mające wpływ na jego przejściowy stan psychiczny i podał, że [...] grudnia 2012 r. i [...] stycznia 2013 r. korzystał z porad w Poradni Zdrowia Psychicznego, gdzie uzyskał niezbędne wsparcie. Jednakże poprawa stanu zdrowia nastąpiła po okresie, w którym złożył wypowiedzenie stosunku służbowego. Nadto skarżący wytłumaczył powody złożenia wcześniejszego wypowiedzenia i jego odwołania i oświadczył, że jest zdecydowany dalej pełnić zawodową służbę wojskową. Podkreślił, że zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej, szczególnie w okresie trzech i pół roku przed uzyskaniem pełnych praw emerytalnych, jest działaniem nieproporcjonalnym i represyjnym w stosunku do jego wniosku złożonego w stanie czasowego wyłączenia świadomego i swobodnego powzięcia decyzji oraz jego dotychczasowej kariery zawodowej. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii nieważności oświadczenia woli organ zauważył, że skarżący na przedstawił żadnych badań ani opinii lekarskich, z których wynikałoby, że w dniu podejmowania decyzji o rezygnacji z zawodowej służby wojskowej, znajdował się w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji bądź wyrażenie woli. Zwrócił przy tym uwagę, że do wypowiedzenia stosunku służbowego doszło po prawie 2 miesiącach od ostatniej wizyty lekarskiej w PZP. Z uwagi na tak duży odstęp czasu pomiędzy leczeniem a następnie dokonaniem wypowiedzenia oraz ze względu na fakt nieprzedstawienia przez skarżącego jakiejkolwiek dokumentacji medycznej świadczącej o jego leczeniu, w ocenie organu, nie do przyjęcia jest teza o znajdowaniu się skarżącego w dniu składania wypowiedzenia w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu. Sąd, badając zasadność skargi B. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] maja 2013 r., stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Stosownie do art. 114 pkt 9a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Zgodnie natomiast z art. 114 ust. 1 ww. ustawy żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podania przyczyny. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza lub doręczenia wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy, w ostatnim dniu miesiąca (art. 114 ust. 5 ww. ustawy). Szczegółowe warunki i tryb zwalniania żołnierzy zawodowych określone zostały w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej. Na mocy § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia żołnierz składa wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej do organu zwalniającego. Wycofanie tego wypowiedzenia może nastąpić natomiast na pisemny wniosek żołnierza, za zgodą organu zwalniającego (§ 11 ust. 5 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżący [...] lutego 2013 r. wypowiedział stosunek służbowy, w następstwie którego to wypowiedzenia została wdrożona procedura zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. Dokonane zwolnienie, wobec jednoznacznego brzmienia art. 111 pkt 9 lit. a ustawy pragmatycznej, było obligatoryjne. Niesporne jest również, że skarżący w odwołaniu od decyzji zwalniającej cofnął złożone wypowiedzenie, argumentując to cofnięcie ustaniem cyt. "bardzo poważanych względów rodzinnych". Uwzględniając opinię przełożonych skarżącego, tj. Dyrektora Instytutu [...] Wydziału [...] WAT, Zastępcy Dziekana Wydziału [...] WAT i Dziekana Wydziału [...] WAT oraz opinię Rektora – Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej, Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nie wyraził zgody na wycofanie wypowiedzenia, co ostatecznie zostało potwierdzone na terminie rozprawy. Pełnomocnik organu wyjaśnił praktykę organu w tym zakresie. Podał, że gdyby organ zwalniający wyraził zgodę na cofnięcie wypowiedzenia, to i skarżący i organ odwoławczy zostaliby o tym poinformowani na piśmie. Wobec braku akceptacji dla wycofania wypowiedzenia odwołanie zostało przekazane do organu wyższego stopnia, który utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy. Takie działanie organu znajduje pełne oparcie w przywołanych powyżej przepisach prawa. Skoro organ zwalniający nie wyraził zgody na cofnięcie złożonego wypowiedzenia, a zgoda ta jest elementem obligatoryjnym dla przyjęcia, iż wycofanie wypowiedzenia było skuteczne, to koniecznym stało się utrzymanie w mocy rozkazu personalnego z [...] marca 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Organ odwoławczy przeanalizował okoliczności faktyczne sprawy, nawiązując także do wcześniejszego wypowiedzenia przez skarżącego stosunku służbowego i ostatecznie ocenił, że takie postępowanie skarżącego świadczy o jego niezdecydowaniu co do przebiegu dalszej służby wojskowej w WAT. Generuje to dla przełożonych – jak wskazał organ – szereg trudności związanych z zapewnieniem ciągłości procesu dydaktycznego realizowanego przez uczelnię oraz udziałem w pracach badawczych. Organ podał nadto, że dla zapewnienia sprawnego funkcjonowania wydziału, w którym swoje obowiązki realizował skarżący, zostały zaplanowane przesunięcia kadrowe uwzględniające odejście skarżącego ze służby z dniem [...] sierpnia 2013 r. Uwzględnienie powyższego pozwala na przyjęcie, że organ rozważył wszystkie istotne aspekty sprawy. Istotne jest przy tym, że skarżący, cofając wypowiedzenie i składając odwołanie od rozkazu zwalniającego go ze służby, nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że wobec złożonego wypowiedzenia, które nie zostało skutecznie cofnięte, zwolnienie skarżącego ze służby było obligatoryjne. Dopiero w skardze, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący powołał się na złożenie wniosku o wypowiedzenie stosunku służbowego w stanie czasowego wyłączenia świadomego i swobodnego powzięcia decyzji, co implikowało nieważność jego oświadczenia. Organ w odpowiedzi na skargę odniósł się do powyższych twierdzeń skarżącego, nie znajdując dla nich uzasadnienia w przywołanych przez niego okolicznościach. Oceniając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, sąd bada stan faktyczny i prawny z dnia wydania decyzji. W dacie wydania zaskarżonej decyzji organowi nie były znane okoliczności, które w ocenie skarżącego miały wpływ na ważność jego oświadczenia woli. A zatem – co oczywiste – organ tych okoliczności nie mógł poddać ocenie. Nie można mu zatem postawić zarzutu, że orzekając w ramach postępowania odwoławczego, nie uwzględnił tych zdarzeń i faktów, na które skarżący powołuje się dopiero w skardze. W dacie wydania zaskarżonej decyzji organ obowiązany był ocenić, czy skarżący skutecznie wypowiedział stosunek służbowy. Organ takiej oceny dokonał, uwzględniając przy tym, że organ zwalniający nie wyraził zgody na cofnięcie wypowiedzenia, a także, że żołnierz nie musi podawać przyczyny dokonanego wypowiedzenia. W tych okolicznościach, z uwagi na treść przepisu art. 111 pkt 9 lit. a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i wynikającą z niego zasadę związania organu złożonym wypowiedzeniem, konieczne stało się utrzymanie przez organ odwoławczy rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr MON. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 listopada 2013 r., I OSK 197/13 kwestie związane ze zwalnianiem żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej uregulowane zostały kompleksowo w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej. Nie ma podstaw do posiłkowania się w tych sprawach przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi cofnięcia oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił, że w zaskarżonej decyzji uwzględniono w sposób prawidłowy stan faktyczny i prawny z daty jej wydania i dlatego też skargę na tę decyzję oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.