II SA/Wa 1330/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Uchwałą z [...] kwietnia 2019 r. Zarząd Dzielnicy [...]odmówił zakwalifikowania i umieszczenia S.G. na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...]. W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że S.G. w dniu [...].12.2018 r. złożył wniosek o najem lokalu socjalnego. Zainteresowany tworzy jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje w trzypokojowym lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], do którego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przysługuje ojcu wnioskodawcy. Zgodnie ze stanowiskiem Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "[...]", w zasobach której znajduje się przedmiotowy lokal, do opłat w lokalu zgłoszone są 3 osoby tj.: rodzice wnioskodawcy oraz wnioskodawca. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 60,30 m , w tym powierzchnia mieszkalna 38,20 m . Na jedną osobę zamieszkującą w lokalu przypada zatem 12,73 m powierzchni łącznej pokoi, przy czym, zgodnie z § 4 pkt 1 Uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (dalej zwana "Uchwałą"): trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 powierzchni mieszkalnej". Zaznaczono, iż do akt sprawy wnioskodawca złożył dokumenty świadczące o tym, iż w Sądzie Rejonowym [...] Wydział [...] sygn. akt [...]toczy się postępowanie z wniosku matki wnioskodawcy z udziałem wnioskodawcy o nakazie opuszczenia mieszkania w trybie ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, i postępowanie to, na zgodny wniosek stron, zostało zawieszone. Wyjaśniono, że wnioskodawca jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - orzeczenie z dnia [...].09.2018 r. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z [...] Stowarzyszenia [...] z dnia [...].11.2018 r., z którego wynika, iż zainteresowany brał udział w zajęciach grupy psycho-edukacyjnej. Zgodnie z zaświadczeniem z Komisariatu Policji W. [...] z dnia [...].01.2019 r. w lokalu nr [...] przy ul. [...]odnotowano kilkanaście interwencji policji dotyczących awantur domowych między S.G.a jego matką. Ponadto, w Komisariacie Policji prowadzona jest procedura Niebieskie Karty, gdzie osobą podejrzaną, o stosowanie przemocy w rodzicie jest S.G.. Wnioskodawca korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej dla Dzielnicy [...](dalej zwany: "OPS ') który potwierdził oświadczenie zainteresowanego w zakresie zamieszkiwania w przywoływanym powyżej 3 pokojowym lokalu nr [...]przy ul. [...]. Przedmiotowe potwierdziła również wizja lokalowa przeprowadzona przez pracowników tut. Wydziału Zasobów Lokalowych w dniu [...].02.2019 r. Jak wskazał Ośrodek, rodzice wyżej wskazanego wyrażają zgodę na jego zamieszkiwanie w lokalu, pod warunkiem zachowania prawidłowych relacji rodzinnych. S.G. korzysta ze wsparcia OPS od 2008 r. w formie zasiłku stałego i zasiłku okresowego oraz pomocy w formie zasiłków celowych na opłaty czynszu, energii oraz środków czystości i niezbędnych drobnych artykułów. Ze składanych w Ośrodku oświadczeń wynika, że obecnie zainteresowany nie pracuje. Podejmowane w przeszłości przez OPS próby aktywizacji zawodowej klienta nie przyniosły trwałych skutków. Procedura Niebieskie Karty, o której mowa powyżej prowadzona jest od roku 2013 r. Średni miesięczny dochód z ostatnich 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku w jednoosobowym gospodarstwie domowym wnioskodawcy wyniósł 700 zł/os. - przy kryterium niedostatku, które dla gospodarstwa jednoosobowego, wynosi 130% najniższej emerytury, co obecnie stanowi kwotę 1430 zł. Źródłem dochodu wyżej wskazanego są: zasiłek stały, składka na ubezpieczenie zdrowotne. Ponadto, zainteresowany otrzymuje liczne zasiłki celowe, o których mowa powyżej. Reasumując, mając na uwadze powyższe, z uwagi na niespełnienie kryterium powierzchniowego w świetle braku przesłanek umożliwiających zwolnienie wnioskodawcy ze wskazanego kryterium, zasadnym było według organu, aby na mocy § 12 Uchwały odmówić zakwalifikowania i umieszczenia S/G. na liście osób oczekujących na najem lokal socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...]. Od powyższej uchwały skargę do tut. Sądu wywiódł S.G.podnosząc okoliczność istnienia fatalnego stanu zdrowia oraz patologii w jego rodzinie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jawiła się jako dopuszczalna i merytorycznie uzasadniona. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy uznać należało, że jej istota, sprowadzała się do oceny tego, czy organ ocenił stan faktyczny przez pryzmat przesłanek opisanych w § 4 i 5 ust. 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Powyższe przepisy, w świetle § 12 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. regulują bowiem zasady najmu lokalu socjalnego. Pierwszy z w/powołanych przepisów określa minimalne przesłanki pozytywne (warunki mieszkaniowe i dochód), których spełnienie umożliwia uwzględnienie wniosku. Druga zaś z w/powołanych norm prawnych określa wyjątki od zasad wyartykułowanych w § 4 uchwały. Stąd też, nie budzi wątpliwości Sądu administracyjnego, iż przy rozpoznawaniu spraw o przydział lokalu z zasobu mieszkaniowego [...] obowiązkiem organu jest dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach przedmiotowych zakreślonych przepisami § 4 i 5 ust. 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego, a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat powyższych norm prawnych. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego. W świetle powyższego należało przyjąć, iż tylko uzasadnienie uchwały zawierające zarówno ustalenia faktyczne, jak też ocenę faktów w granicach § 4 i 5 ust. 2 omawianej regulacji prawnej, będzie mogło być uznane za poprawne i poddające się weryfikacji sądowej. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że organ nie podołał ciążącym na nim obowiązkom. Skupił się bowiem jedynie na materii kryterium z § 4 uchwały mieszkaniowej. Nie odniósł się zaś w ogóle do materii ewentualnych wyłączeń, sformułowanych w treści § 5 ust. 2 omawianej regulacji. Powyższe uchybienie organu jest zaś o tyle istotne w realiach niniejszej sprawy, gdyż jednym z wyjątków, uzasadniających odstępstwo od stosowania kryterium metrażowego opisanego w § 4 uchwały mieszkaniowej, jest istnienie udokumentowanej przemocy lub innej patologii w rodzinie. Jak zaś sam ustalił, w lokalu w którym wnioskodawca obecnie zamieszkuje wraz ze swoimi rodzicami, odnotowano kilkanaście interwencji policji, dotyczących awantur pomiędzy wnioskodawcą a jego matką. Nadto, jak wynika z uzasadnienia skarżonej uchwały, właściwa jednostka policji prowadzi procedurę "niebieskiej karty" w której to procedurze wnioskodawca jest podejrzany o stosowanie przemocy w rodzinie. Zestawiając więc powyższe ustalenia faktyczne organu, z treścią § 5 ust. 2 pkt 3 lit. c uchwały mieszkaniowej, skarżone rozstrzygnięcie jawi się jako niepoddające się kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie znając motywów dla których organ, mimo ustalenia istnienia przemocy w rodzinie wnioskodawcy, nie zastosował w sprawie wyłączenia opisanego w w/powołanym § 5 uchwały mieszkaniowej, nie może ocenić poprawności całego rozstrzygnięcia. Rolą Sądu nie jest zaś zastępowanie organów w obowiązkach wyczerpującego zbadania i oceny całokształtu sprawy. Powyższe uchybienie organu prowadzi więc do wniosku, iż skarżony akt jawi się jako przedwczesny. Wydany bowiem został bez uprzedniego przeanalizowania stanu faktycznego (a więc także przed dokonaniem jego oceny) przez pryzmat wymogów prawnych. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisu § 12 i § 22 ust.2 pkt 5 w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. c uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto mając na względzie to, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, nie minął jeszcze jeden rok do dnia orzekania, to tym samym nie zachodziło wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do szczegółowej oceny stanu faktycznego sprawy, przez pryzmat przesłanek zarówno z przepisu § 4 jak i 5 ust. 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, oraz do poprawnego i wyczerpującego uzasadnienie rozstrzygnięcia.