II SA/Wa 1333/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA – Ewa Pisula-Dąbrowska, – Sławomir Antoniuk, Protokolant – Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] maja 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą cofnął D. M. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż cofnięcie przedmiotowego zezwolenia nastąpiło w związku ze skazaniem wyżej wymienionego za popełnienie występku, określonego w art. 263 § 2 k.k., tj. posiadanie bez wymaganego zezwolenia lufy o nr [...] do sztucera, nie będącą lufą oryginalną. W ocenie organu, ww. stał się osobą niewiarygodną, a wobec takich osób organy Policji stosują rygorystyczną politykę w zakresie pozwolenia na broń. Nie jest korzystne dla interesu społecznego, aby posiadacze tak szczególnego – o reglamentowanym dostępie – prawa, jak możliwość dysponowania bronią palną, mogli to prawo zachować w sytuacji, gdy nie respektują porządku prawnego. D. M., od powyższej decyzji wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, w którym podniósł, iż skazanie go nie rodzi obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stwierdził przy tym, że jego dotychczasowa pozytywna postawa, jako myśliwego uzasadnia przypuszczenie, że nadal będzie przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie użyje posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a Kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w dniu [...] lipca 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego, decyzja Komendanta [...] Policji odpowiada prawu i brak jest podstaw do jej zmiany. Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi wniesionej przez D. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w związku z dokonaną przez organy błędną interpretacją art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji oraz błędami w ustaleniach faktycznych. Skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Materialną podstawę orzekania w niniejszej sprawie regulują przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Należy zauważyć, że zgodnie z podstawą prawną powołaną w decyzji, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Sąd administracyjny nie czyni w sprawie własnych ustaleń faktycznych, a jedynie kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Jednak taka merytoryczna kontrola może dojść do skutku w warunkach, wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych, dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego (tj. zgodnego z art. 107 § 3 Kpa) uzasadnienia decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia formalnoprawnych zasad prowadzenia postępowania, gdy uzna, że mogło to rzutować na wynik sprawy, a sądowi uniemożliwia ocenę przesłanek, którymi kierował się organ, wydając decyzję. W sprawie bezspornym jest, że skarżący wyrokiem sądu karnego został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 263 § 2 k.k. (posiadanie broni bez wymaganego zezwolenia). Takie zachowanie skarżącego świadczy o skrajnej nieodpowiedzialności, a także braku wyobraźni, które to cechy mają szczególne znaczenie u osób ubiegających się lub posiadających prawo do broni. Nie można zanegować, iż strona jest pozytywnie postrzegana w miejscu zamieszkania, a także w środowisku myśliwskim, w którym jest szczególnie ceniona za długoletnią aktywność i pracę na rzecz łowiectwa i ochrony przyrody (opinia koła łowieckiego). Nie zmienia to jednak faktu, iż postawa skarżącego wobec porządku prawnego wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy. Popełniony przez skarżącego czyn karalny miał związek z bronią. W tym miejscu należy podkreślić, iż osoby które ubiegają się o uzyskanie zezwolenia na broń zobowiązane są znać przepisy o broni i amunicji, a po otrzymaniu zezwolenia bezwzględnie ich przestrzegać. Tego obowiązku skarżący nie dopełnił. Postawa skarżącego pozwala na stwierdzenie, iż może on użyć broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przy badaniu tej przesłanki wystarczające jest domniemanie niezgodnego z prawem zachowania (...może użyć...), a nie udowodnienie, iż faktycznie posiadacz pozwolenia tak postąpił lub postąpi. Zachowanie prawa do broni byłoby w tej sytuacji sprzeczne z interesem społecznym, któremu ustawodawca - poprzez obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji - przyznał bezwzględne pierwszeństwo. Zdaniem skarżącego nie można uznać, że należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Natomiast w ocenie Sądu, organy Policji - przy wydawaniu zaskarżonych decyzji - nie naruszyły, jak to zarzuca skarżący, wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego, w stopniu mogącym mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Należy się zgodzić z wyrażonym w decyzjach stanowiskiem, że interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi uwzględniać fakt, iż od osób ubiegających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenie, należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Oznacza to, że każde naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Niewątpliwie zatem, popełnienie przez skarżącego przestępstwa jest zachowaniem niezgodnym z obowiązującym porządkiem prawnym, niezależnie od tego, czy przestępstwo to jest przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, czy też nie. Świadczy o tym użycie w cytowanym przepisie zwrotu "w szczególności", który pozwala na objęcie mocą tego przepisu nie tylko osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub osoby, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Do takiej kategorii zalicza się osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z literalnego brzmienia cyt. przepisu wynika, w sposób niebudzący wątpliwości, iż nie chodzi tylko o sytuacje, gdy doszło do skazania za przestępstwo określone w tym przepisie, ale o każdą inną sytuację wskazującą na to, że istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem Sądu, ustalenia obu organów, co do istnienia powyższej przesłanki do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, są trafne. Prawo do posiadania broni ma szczególny reglamentacyjny charakter i od osób posiadających takie uprawnienie należy wymagać poszanowania prawa. Kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki, często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie, ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wszelkie zatem działania, skutkujące naruszeniem porządku prawnego, wymagają wnikliwej oceny z punktu widzenia art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy i takiej oceny organy w niniejszej sprawie dokonały, zasadnie uznając, iż wobec treści wydanego przez sąd karny wyroku, zachodzi przesłanka do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Niezależnie od powyższego trzeba podkreślić, że ocena, czy w konkretnym przypadku taka szczególna obawa występuje i czy jest ona uzasadniona, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), a więc wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne oraz cofanie – wówczas, gdy powyższy interes jest zagrożony. Organy te, dokonując oceny przepisów oraz ustalonego stanu faktycznego, muszą realizować swoje zadania w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, chyba że wchodzi on w konflikt z interesem ogólnym. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie i organy, dokonując oceny zebranego materiału dowodowego, podjęły decyzje, kierując się celami wskazanymi w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przedkładając interes społeczny nad interes strony skarżącej. Należy też wskazać, że organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych, regulujących omawianą materię. Ma to podstawowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie, z uwagi na użyte w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy sformułowanie "w szczególności". Sprawia to, że wymienione grupy przestępstw (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) traktowane powinny być jako wytyczne, którymi powinien kierować się organ przy ocenie, czy dana osoba daje należytą rękojmię zgodnego z prawem posługiwania się posiadaną bronią. Wbrew zarzutom skarżącego, w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że dokonały dowolnej oceny osoby i postawy skarżącego. Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, iż uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie danej osoby (np. nadużywanie alkoholu, dopuszczanie się czynów nagannych), czy też ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie psychiczne i inne) (tak m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 128/05, niepubl.). Sąd w pełni podziela wyrażone przez organ zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, stanowisko, że osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem, zaś od posiadacza broni palnej wymagać należy nieskazitelnej postawy. Bezspornym jest, że skarżący, naruszył obowiązujący ład prawny, popełniając czyn karalny, co świadczy o braku poszanowania dla obowiązującego porządku prawnego. Charakter popełnionego przestępstwa z całą pewnością uprawnia do stwierdzenia, że ma ono wpływ na ocenę, wskazanej w powołanym przepisie ustawy, przesłanki negatywnej zezwolenia na posiadanie broni. Zdaniem Sądu, organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.