II SA/Wa 1337/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-02
Skład orzekający: Janusz Walawski, Ewa Marcinkowska, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu administracji publicznej wydane w trybie art. 61a K.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania) może być przedmiotem wniosku o stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 K.p.a., jeśli dotyczy ono odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego w postępowaniu o wydanie zaświadczenia?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym i odformalizowanym, do którego nie stosuje się przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji (postanowień). W związku z tym, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, wydane na podstawie art. 61a K.p.a., nie może być przedmiotem wniosku o stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 K.p.a., ponieważ nie jest dotknięte żadną z wad wskazanych w tym przepisie.Stan faktyczny
Skarżący R. L. domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiającego wydania zaświadczenia. Po wyrokach sądów administracyjnych zobowiązujących organ do rozpatrzenia wniosku, Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wskazując, że do postępowania zaświadczeniowego nie stosuje się art. 156 K.p.a. Następnie Komendant Główny Policji utrzymał w mocy postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności. Skarżący zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie prawa i orzeczeń sądowych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. - oddala skargę -
Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku R. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiającego wydania zaświadczenia.
Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Komendant Wojewódzki Policji w W., postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., odmówił R. L. wydania zaświadczenia o podstawie wymiaru uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia zasadniczego za stopień, wysługę lat, funkcyjnego i 1/12 nagrody rocznej według stanu na dzień [...] lipca 2010 r., [...] lipca 2011 r. oraz [...] lipca 2012 r. – ze stanowiska Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w J.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. R. L. zażądał stwierdzenia nieważności ww. postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., w uzasadnieniu wskazując na art. 156 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.
Powyższy wniosek nie został rozpatrzony przez organ w trybie procesowym.
Na skutek skargi R. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazany Sąd wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 517/13 zobowiązał Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia wniesionego przez stronę wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. dotyczącego stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał m. in.: "Skoro zatem, do postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń nie stosuje się przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, a skarżący z takim żądaniem wystąpił, to organ obowiązany jest żądanie to załatwić w formie procesowej - wydać postanowienie, o którym mowa w art. 61a kpa".
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 r. o sygn. akt I OSK 848/14 oddalił skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji od powyższego wyroku.
Po doręczeniu organowi odpisu prawomocnego wyroku Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. wydanym na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia na podstawie art. 156 § 1 K.p.a. nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, iż w postępowaniu zaświadczeniowym nie ma zastosowania przepis art. 156 § 1 K.p.a.
Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu [...] marca 2015 r.
W dniu [...] marca 2015 r. R. L. przesłał do Komendy Głównej Policji wystąpienia zatytułowane "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy" oraz "wniosek o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego" dotyczące postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ zwrócił się do R. L. o sprecyzowanie jego wystąpienia poprzez określenie, czy stanowi ono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony w przewidzianym przepisami terminie, czy wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia, czy też jest pismem informującym organ o bliżej nieokreślonej przyczynie skutkującej nieważnością przedmiotowego postanowienia.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. R. L. sprecyzował, że zrezygnował z trybu odwoławczego na rzecz zastosowania trybu nadzwyczajnego.
Z uwagi na powyższe Komendant Główny Policji w dniu [...] maja 2015 r. wydał postanowienie nr [...], mocą którego odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.
W uzasadnieniu tego postanowienia dokonując analizy przesłanek nieważnościowych wymienionych enumeratywnie art. 156 § 1 K.p.a. organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.
R. L. złożył od powyższego postanowienia wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym stwierdził, że nie zgadza się ze stanem prawnym i faktycznym zawartym w tymże postanowieniu. Wskazał ponadto, że "obywatel ma prawo (...), aby jego oparte na prawie materialnym roszczenia i wnioski były rozpatrywane w ramach przewidywanej prawem procedury i w określonych przez nie formach".
Komendant Główny Policji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej określa art. 156 § 1 K.p.a., który na mocy art. 126 K.p.a. stosuje się również do postanowień.
Zaznaczył też, iż organ wszczynający postępowanie w sprawie nieważności decyzji, uruchamia postępowanie w nowej sprawie. Wobec tego organ badając, czy w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, nie gromadzi nowego materiału dowodowego, który prowadziłby do nowych ustaleń faktycznych w sprawie. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest natomiast kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum.
Uwzględniając powyższe organ stwierdził, iż kwestionowane postanowienie zostało wydane przez właściwy organ, ponieważ to Komendant Główny Policji był kompetentny do prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W.
Organ wskazał też, iż w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega zaś na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Mając powyższe na względzie, jak również to, że "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa" organ wskazał, iż utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Podkreślił też, że w orzecznictwie sądowym przyjęty został trafny pogląd, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jako powodujące odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa - dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
Przypadki natomiast braku podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w indywidualnej sprawie będą miały miejsce, gdy brak jest przepisu prawnego powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę załatwienia sprawy w drodze decyzji, ponieważ nie stanowi takiej podstawy prawnej ani przepis instrukcji, wytycznych, samoistnej uchwały Rady Ministrów (jak i akt wykonawczy do takiej uchwały), ani też akt normatywny niepublikowany pomimo obowiązku jego promulgacji (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 11 wydanie, C. H. Beck, Warszawa 2011 r.).
W tym kontekście organ wskazał, iż podstawę prawną postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. stanowił art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym odmowa wszczęcia postępowania następuje w drodze postanowienia. Do odmowy wszczęcia postępowania może natomiast dojść, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn.
W związku więc z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 517/13, a także tym, iż z wystąpienia R. L. z dnia [...] grudnia 2012 r. wynikało, że domaga się on stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia o odmowie wydania zaświadczenia, organ zastosował w sprawie art. 61a § 1 K.p.a. W postępowaniu zaświadczeniowym nie będzie miał bowiem zastosowania art. 156 K.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 269/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 3068/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 46/14).
W świetle powyższego postanowienie Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. z całą pewnością nie zostało więc wydane bez podstawy prawnej, ani z rażącym naruszeniem prawa.
Brak jest także podstaw do przyjęcia, iż zachodzi którakolwiek z pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności tego postanowienia wymienionych w przepisie art. 156 § 1 K.p.a. Kwestionowane przez R. L. postanowienie nie dotyczy bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją/postanowieniem ostatecznym, zostało skierowane do strony postępowania, a także nie było niewykonalne w dniu jego wydania. Wykonanie tego postanowienia nie wywoływało też czynu zagrożonego karą, a nadto nie istnieją odrębne przepisy, które przesądzałyby, że powołane postanowienie zawiera wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa.
W tym stanie sprawy argumenty zawarte w wystąpieniu R. L. z dnia [...] czerwca 2015 r. należy uznać za chybione.
W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. L. zarzucił, że Komendant Główny Policji nie uwzględnia stanu faktycznego i prawnego, nie uwzględnia prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych i administracyjnych oraz narusza zasady postępowania administracyjnego.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W pismach procesowych datowanych na [...] sierpnia 2015 r., [...] września 2015 r., [...] września 2015 r., [...] września 2015 r. oraz [...] listopada 2015 r skarżący przedstawił obszerną argumentację przemawiającą jego zdaniem za uwzględnieniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] maja 2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] lipca 2012 r. o odmowie wydania zaświadczenia.
Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy decyzja administracyjna dotknięte jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Stanowi ono odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. Celem zatem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie istnienia, bądź braku istnienia przesłanek wskazujących na to, że kontrolowana w tym postępowaniu decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Powyższy przepis stosuje się odpowiednio do postanowień, o czym stanowi art. 126 K.p.a.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 2012, s. 623).
Należy zwrócić uwagę, że skarżący w swoim wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nie wskazał żadnej konkretnej podstawy prawnej, na której opierał swoje żądanie. Prawidłowe było w tej sytuacji działanie organu polegające na ocenie, czy zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności tego postanowienia z uwzględnieniem wszystkich wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. przesłanek.
W ocenie Sądu zasadnie organ stwierdził, że postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nie jest obarczone żadną z wad wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a.
Nie można bowiem zarzucić, że postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. zostało wydane przez organ niewłaściwy w sprawie. Skoro skarżący we wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. to właściwym organem do rozpatrzenia tego wniosku był organ wyższego stopnia, czyli właśnie Komendant Główny Policji. Stosownie bowiem do treści art. 157 § 1 K.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ.
Nie można również stwierdzić, że w przypadku przedmiotowego postanowienia zachodzi przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. tj., iż postanowienie to zostało wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona wtedy, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy do wydania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (postanowienia). Chodzi więc tu o sytuację, gdy nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Podstawę prawną postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. stanowił przepis art. 61a § 1 K.p.a. Przepis ten stanowi, że w sytuacji gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Istnieje zatem przepis prawa, który umocowywał Komendanta Głównego Policji do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] lipca 2012 r.
Z rażącym naruszeniem prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że sporna decyzja nie może być akceptowana jako akt władczy wydany przez organ działający w państwie prawa. Podkreślenia przy tym wymaga to, że nie chodzi tutaj o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i oczywisty.
Zdaniem Sądu postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nie narusza prawa, a tym bardziej, nie narusza prawa w sposób rażący. Treść tego rozstrzygnięcia pozostaje w zgodzie z przepisem prawa dającym podstawę do jego wydania, a wydanie tego postanowienia było uzasadnione zaistniałymi okolicznościami faktycznymi, a także było zgodne z wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 517/13.
Jak już wskazano wyżej postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. wydane zostało na podstawie art. 61a K.p.a. Przepis ten został dodany do Kodeksu postępowania administracyjnego na podstawie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Powyższy przepis wprowadził dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego: wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz inne uzasadnione przyczyny niemożności prowadzenia postępowania. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych jednomyślnie prezentowane jest stanowisko, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym oczywistych, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w tezie wyroku z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1771/12 (publik. Lex nr 1321646) zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 K.p.a. powinno być ograniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
W analizowanym przypadku ów oczywisty przypadek zastosowania art. 61a § 1 K.p.a. niewątpliwie zachodził. W swoim wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżący domagał się bowiem stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] lipca 2012 r. o odmowie wydania zaświadczenia. Postępowanie w sprawach zaświadczeń nie jest zaś postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 K.p.a., a ma jedynie charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi. W judykaturze wyklucza się również dopuszczalność stwierdzenia nieważności zaświadczenia na podstawie art. 156 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1983 r., I SA 794/83, ONSA 1983, Nr 2, poz. 92). Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym i odformalizowanym. Rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia zamyka tok czynności procesowych postępowania administracyjnego, a nie rozstrzyga o interesie prawnym, czy obowiązku. Dlatego do postanowień wydanych w ramach postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń nie stosuje się przepisów normujących tryb stwierdzenia nieważności postanowienia.
Słusznie zatem Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] lipca 2012 r. Nie było zatem podstaw do uznania, iż wskazane wyżej postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. rażąco narusza prawo.
Postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nie zawiera również wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 3-7 K.p.a.: nie zachodzi bowiem taka sytuacja, że sprawa rozstrzygnięta tym postanowieniem była już rozstrzygnięta innym postanowieniem, postanowienie to nie zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie, nie było ono niewykonalne w dniu jego wydania, w razie jego wykonania nie wywoływało czynu zagrożonego karą, nie zawiera też wady powodującej jego nieważność z mocy prawa.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2015 r. odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło