II SA/Wa 134/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spraw.), WSA Joanna Kube, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...], Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. nr [...] z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej przyznania J. P. świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] do dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wyrokiem z dnia 13 stycznia 2005 r., sygn. akt [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w X., uchylił zaskarżoną przez J. P. decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w P. nr [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w P. nr [...], w przedmiocie świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu tylko w tej części, w której nie orzeczono o prawie do świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu za czas począwszy od dnia [...]. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarga w pozostałej części nie zasługiwała na uwzględnienie, a także, iż w przedmiotowej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 51 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 682/05, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną J. P., stwierdzając, iż sentencja wyroku WSA w X. nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie świadczenia za okres od [...] do [...], a zatem w tym przedmiocie, który zamierzała skarżyć strona w skardze kasacyjnej. Organ zaznaczył, iż Sąd nie orzekł co do istoty sprawy, a powyższe orzeczenie NSA wywołało skutek prawomocności wyroku WSA w X. z dnia 13 stycznia 2005 r. Zgodnie zatem z przywołanym art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - organ rozpatrujący sprawę jest więc tym prawomocnym wyrokiem i wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku związany, co również podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 643/06. Minister podkreślił również, iż orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie w sprawie, np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 459/06). Próba stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej rozpoznawanej wcześniej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w X. stanowiłaby zatem niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie tego Sądu. Z tych względów Minister Obrony Narodowej uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zawarte w decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ww. organów WAM w części dotyczącej przyznania J. P. świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] do dnia [...] Na powyższą decyzję J. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. Zdaniem skarżącego sprawa nie została osądzona co do jej istoty, gdyż Sąd, przyznając stronie należność za najem za miesiąc [...], orzekł wyłącznie "cywilistycznie". W opinii skarżącego pogląd ten potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny odrzucając skargę kasacyjną z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. Na tej podstawie skarżący uznał, iż orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X. z dnia 13 stycznia 2005 nie jest wyrokiem, a co za tym idzie - przesłanki na jakich organy oparły swe decyzje administracyjne są błędne. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej (reprezentowany przez radcę prawnego M. T.) wskazał, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl orzecznictwa sądów administracyjnych zasada związania organu ponownie rozpatrującego sprawę wiąże się z pewnymi elementami uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego. Mimo bowiem użycia w przywołanym art. 153 określenia "orzeczenie", chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie orzeczenia. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa, a ta - mając na uwadze postanowienia art. 138 i art. 141 § 4 powołanej ustawy - może się mieścić jedynie w uzasadnieniu wyroku sądowego. Organ zwrócił uwagę, iż odrzucenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej złożonej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X. z dnia 13 stycznia 2005 r. pociągnęło za sobą skutek w postaci uprawomocnienia się tegoż orzeczenia. W tym stanie, zgodnie z przywołanym wyżej art. 153 cytowanej ustawy, organ rozpatrujący sprawę związany jest prawomocnym wyrokiem i wytycznymi zawartymi w jego uzasadnieniu. Próba stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej rozpoznawanej wcześniej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w X. stanowiłaby zatem niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie tegoż Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem Ministra Obrony Narodowej zawartym zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) (dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Jeżeli zatem w przedmiotowej sprawie zapadło prawomocne orzeczenie uchylające decyzje obu organów jedynie w tej części, w której nie orzeczono o prawie do świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu za czas począwszy od [...], a skarga w pozostałej części nie została uwzględniona, to organ rozpatrując sprawę ponownie, obowiązany był zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Ocena prawna jest bowiem wiążąca nie tylko dla organu administracji, który jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, ale również dla organu zobowiązanego do zajęcia stanowiska w sprawie w trybie określonym w art. 106 k.p.a. (wyr. NSA z 8 stycznia 2001 r., II SA 896/00, ONSA 2002, nr 1, poz. 38). Należy zatem podzielić zdanie organu II instancji, iż próba stwierdzenia nieważności decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej, jest w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu - wyr. NSA z 23 kwietnia 2001 r., II SA 517/00 (Lex nr 51228). Reasumując - zaskarżona decyzja, którą organ odmówił stwierdzenia nieważności - odpowiada prawu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, iż nie dotyczą one zaskarżonej decyzji lecz zdają się kwestionować wydany w tejże sprawie wyrok WSA w X. z dnia 13 stycznia 2005 r., i z tego też względu nie mogą być przedmiotem oceny tutejszego Sądu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.