II SA/Wa 1342/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędzia WSA Janusz Walawski Protokolant ref. staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2010 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania: 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] stycznia 2009 r.; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz R. J. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zastępstwa prawnego. Minister Obrony Narodowej działając na podstawie art. 74 ust. 1 i art. 75 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 78 ust. 1 art. 79 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) oraz § 122 pkt 1 i § 132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38) decyzją z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] zwolnił R. J. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy z dniem 31 maja 1999 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia. Decyzja ta została wydana w związku z dokonanym przez żołnierza wypowiedzeniem stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. R. J. złożył wniosek o wycofanie wypowiedzenia, jednakże Minister Obrony Narodowej, decyzją z dnia [...] maja 1999 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W wyniku skargi R. J. sprawę rozpoznał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 21 września 1999 r., sygn. akt II SA 1268/99 oddalił skargę na powyższą decyzję. W dniu 10 listopada 2005 r. R. J. złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o "unieważnienie i uchylenie" w trybie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz pkt 5 i 6 Kpa decyzji z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] "ze skutkiem przywrócenia do zawodowej służby wojskowej". W uzasadnieniu wniosku powołał się na postanowienie Wojskowej Prokuratury Okręgowej [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...] oraz Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Zdaniem R. J. orzeczenia te potwierdzają, iż dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy zwolnienia z zawodowej służby wojskowej okoliczności faktyczne zostały sfałszowane. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Minister Obrony Narodowej odmówił uchylenia decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, a następnie po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał to rozstrzygniecie w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Powyższe decyzje stały się przedmiotem skargi R. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1732/06 stwierdził nieważność obu powyższych decyzji. R. J. wnioskiem z dnia 9 lipca 2007 r. zażądał wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 1999 r. Jako podstawę żądania wskazał art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 5 oraz pkt 6 Kp. Wniosek ten organ uznał za uzupełnienie wcześniejszego wniosku z dnia 10 listopada 2005 r. i decyzją z dnia [...] października 2007 r. odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. R. J. powyższe rozstrzygnięcia zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 225/08 uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2007 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wbrew twierdzeniom organu wniosek R. J. z dnia 9 lipca 2007 r. nie stanowił pisma uzupełniającego do wniosku z dnia 10 listopada 2005 r. Był to odrębny wniosek, w którym skarżący domagał się wznowienia postępowania w zakresie innej decyzji, niż wskazana we wcześniejszym wniosku. Potwierdzeniem tego stanowiska jest pismo skarżącego z dnia 29 sierpnia 2007 r., nadesłane w odpowiedzi na wezwanie organu o udzielenie informacji. W piśmie tym R. J. wyjaśnił, iż wniosek z dnia 9 lipca 2007 r. nie prowadził do wycofania wniosku z 10 listopada 2005 r. Oznacza to, że skarżący faktycznie domagał się wznowienia postępowań co do dwóch decyzji Ministra Obrony Narodowej: z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy i zarazem ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 1999 r. nr [...]. Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku, Minister Obrony Narodowej pismem z dnia 31 października 2008 r. wezwał R. J. do sprecyzowania żądania poprzez wskazanie, czy dotyczy ono wznowienia postępowania - zgodnie z wnioskiem z dnia 10 listopada 2005 r. – w zakresie decyzji nieostatecznej z dnia [...] marca 1999 r., czy też zgodnie z wnioskiem z dnia 9 lipca 2007 r. – w zakresie ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 1999 r. R. J. został również wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku z dnia 9 lipca 2007 r. poprzez jego podpisanie. Odpowiadając na powyższe wezwanie R. J. w piśmie z dnia 18 listopada 2008 r. podał, że koryguje żądanie zawarte w podaniu z dnia 10 listopada 2005 r. i wnosi o wznowienie postępowania w zakresie zarówno decyzji z dnia [...] marca 1999 r. jak i decyzji z dnia [...] maja 1999 r. Ponadto w dniu 12 grudnia 2008 r. uzupełnił brak formalny wniosku z dnia 9 lipca 2007 r. poprzez jego podpisanie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Minister Obrony Narodowej na podstawie art. 149 § 3 oraz art. 150 § 1 Kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] maja 1999 r. Powyższa decyzja została następnie utrzymana w mocy decyzji organu z dnia [...] marca 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z treścią art. 146 § 1 Kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 K.a nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia decyzji lub jej ogłoszenia upłynęło pięć lat. Wskazał, iż decyzją z dnia [...] maja 1999 r. R. J. został zapoznany w dniu 18 maja 1999 r. Termin określony w art. 146 § 1 upłynął w tej sytuacji w dniu 18 maja 2004 r. Stąd też, jak wskazał organ, w sprawie wznowienia postępowania zakończonego przedmiotową decyzją mogą być badane wyłącznie przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 Kpa. Organ podkreślił, że R. J. wiedzę o rozstrzygnięciu Wojskowego Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie powziął w dniu 28 września 2005 r., na co wskazuje protokół z rozprawy. Podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione zaś w dniu 10 listopada 2005 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa. Skargę na powyższą decyzję wniósł R. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, podzielając w całości argumentacje organu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 707/09, oddalił skargę R. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. R. J.wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w wyniku której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 245/10 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania sądowi administracyjnemu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, co następuje: Skarga kasacyjna jest w całości uzasadniona, albowiem sąd administracyjny I instancji oddalając skargę R. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 1990 r. Nr [...] naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się tu do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2008 r. II SA/Wa 225/08 stwierdzającego, że "wniosek skarżącego z dnia 9 lipca 2007 r. nie stanowił pisma uzupełniającego do wniosku z dnia 10 listopada 2005 r., lecz był odrębnym wnioskiem, w którym skarżący domagał się wznowienia postępowania w zakresie innej decyzji, niż wskazana we wcześniejszym wniosku". Sąd ten podkreślił, że "skarżący faktycznie domagał się wznowienia postępowania co do dwóch decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy i zarazem ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 1999 r. nr [...]. Skarżony skargą kasacyjną wyrok Sądu pierwszej instancji dotyczy decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymującej w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2009 r. Analiza treści decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. wskazuje, że rozstrzyga ona we wniosku skarżącego z dnia 9 lipca 2007 r. We wniosku tym R. J. domagając się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] jako okoliczności stanowiące podstawę wznowienia wskazywał na: – otrzymanie w dniu 4 lipca 2007 r. pisma Wojskowej Prokuratury Okręgowej [...] z dnia [...] r. o wszczęciu śledztwa o przestępstwo z art. 231 § 4 kk przeciwko urzędnikom Departamentu [...], – otrzymanie w dniu 6 lipca 2007 r. postanowienia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...]. Są to zupełnie inne okoliczności uzasadniające wniosek o wznowienie postępowania zaistniałe w innym czasie, od tych które podlegały badaniu przez organ przy wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. Do okoliczności stanowiących podstawę wznowienia określonych we wniosku z dnia 9 lipca 2007 r. organ w ogóle się nie odnosi, a nadto oceniając zachowanie przez skarżącego terminu wynikającego z art. 148 § 1 Kpa bada go w kontekście wniosku z dnia 10 listopada 2005 r., a więc wniosku nie inicjującego postępowania w tej sprawie. Skoro jak już wcześniej stwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wnioski o wznowienie postępowania złożone przez R.J. z dnia 10 listopada 2005 r. i z dnia 9 lipca 2007 r. dotyczą różnych decyzji (pierwszy decyzji nieostatecznej, w której niedopuszczalne jest wznowienie postępowania – art. 145 § 1 Kpa, drugi decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 1999 r. Nr [...]) to organ wydając decyzję w przedmiocie wniosku z dnia 9 lipca 2007 r. nie może oceniać dopuszczalności jego złożenia (terminu do złożenia wniosku) z uwzględnieniem wniosku złożonego w innej sprawie. Taka sytuacja powoduje wadliwość ustaleń w zakresie dotyczącym zachowania przez skarżącego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Nieprawidłowości tych nie dostrzegł Minister Obrony Narodowej rozpoznając wniosek R. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydając decyzję w dniu [...] marca 2009 r. Nr [...]. Nadto w decyzji tej organ powołuje się na zupełnie inną podstawę odmowy wznowienia postępowania albowiem stwierdza brak w sprawie podstawy do wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 Kpa i art. 145a § 1 Kpa. Na podstawie uzasadnienia ww. decyzji nie można ustalić jakie okoliczności oceniał Minister Obrony Narodowej. Powyższe nieprawidłowości postępowania administracyjnego uszły uwadze Wojewódzkiemu Sądu Administracyjnemu w Warszawie, który w zaskarżonym wyroku, pomimo, że w jego uzasadnieniu powołuje się na wyrok tego Sądu z dnia 25 kwietnia 2008 r. II SA/Wa 225/08, którym zgodnie z art. 153 P.p.s.a. był związany, wnioski R. J. o wznowienie postępowania z dnia 10 listopada 2005 r. i lipca 2007 r. traktuje łącznie jako jeden wniosek złożony w dniu 10 listopada 2005 r., co doprowadza do błędnej akceptacji wadliwych ustaleń poczynionych przez organ administracji. Innymi słowy tak Minister Obrony Narodowej jak i Sąd pierwszej instancji oceniają dopuszczalność złożenia wniosku z dnia 10 listopada 2005 r., który to wniosek jak wynika z akt administracyjnych sprawy do chwili obecnej nie został jeszcze rozpoznany. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie był wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 1999 r. Nr [...], datowany na 9 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazana co do dalszego postępowania wyrażona w ocenie sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Do tej właśnie zasady odwołał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując na niewykonanie wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 kwietnia 2008 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 225/08. Sąd ten wyraźnie stwierdził, że "wniosek skarżącego z dnia 9 lipca 2007 r. nie stanowił pisma uzupełniającego do wniosku z dnia 10 listopada 2005 r., lecz był odrębnym wnioskiem, w którym skarżący domagał się wznowienia postępowania w zakresie innej decyzji, niż wskazana we wcześniejszym wniosku". W dalszej części uzasadnienia Sąd ten podkreślił, że "skarżący faktycznie domagał się wznowienia postępowania co do dwóch decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy i zarazem ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 1999 r. nr [...]. Zatem Minister Obrony Narodowej rozpatrując żądania skarżącego zawarte w jego pismach z dnia 10 listopada 2005 r. i z dnia 9 lipca 2007 r. powinien mieć na uwadze odrębność tych żądań. W dniu 10 listopada 2005 r. R. J. złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o "unieważnienie i uchylenie" w trybie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz pkt 5 i 6 Kpa decyzji z dnia [...] marca 1999 r. "ze skutkiem przywrócenia do zawodowej służby wojskowej". W uzasadnieniu tego wniosku powołał się na postanowienie Wojskowej Prokuratury Okręgowej [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...] oraz Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Z. R. J. orzeczenia te potwierdzają, iż dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy zwolnienia z zawodowej służby wojskowej okoliczności faktyczne zostały sfałszowane. Natomiast we wniosku z dnia 9 lipca 2007 r. R. J. domaga się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] i jako okoliczności stanowiące podstawę wznowienia wskazuje na dwie przesłanki: (1) otrzymanie w dniu 4 lipca 2007 r. pisma Wojskowej Prokuratury Okręgowej [...] z dnia [...] r. o wszczęciu śledztwa o przestępstwo z art. 231 § 4 kk przeciwko urzędnikom Departamentu [...]; (2) otrzymanie w dniu 6 lipca 2007 r. postanowienia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...]. Są to zupełnie inne okoliczności uzasadniające wniosek o wznowienie postępowania zaistniałe w innym czasie. Zatem każdy z tych wniosków wymaga odrębnej analizy, gdyż odnosi się do innych decyzji oraz wskazuje na inne przesłanki wznowieniowe (rozumiane jako inne fakty i okoliczności). Do tych ostatnich przesłanek, wskazanych we wniosku z dnia 9 lipca 2007 r. organ nie odnosi się w ogóle w zaskarżonych decyzjach. Nadto nie można, jak to czyni organ, oceniać dopuszczalności złożenia jednego wniosku (terminu jego złożenia) okolicznościami dotyczącymi dopuszczalności złożenia innego wniosku. Reasumując, organ ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, obowiązany jest do dokładnej realizacji wytycznych zawartych w wyroku z dnia 25 kwietnia 2008 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 245/10, które zostały powtórzone w niniejszym uzasadnieniu. Mając to wszystko na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w wyroku. W zakresie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na zasadzie art. 152 wyżej wymienionej ustawy.