II SA/Wa 1345/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-10
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy akt mianowania funkcjonariusza Służby Celnej na stopień służbowy, w części dotyczącej przypisania do określonego korpusu, jest decyzją administracyjną, od której przysługuje odwołanie i skarga do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Akt mianowania funkcjonariusza Służby Celnej na stopień służbowy, w zakresie przypisania do określonego korpusu, ma charakter deklaratoryjny i obligatoryjny, a nie dyskrecjonalny. W związku z tym stanowi rozstrzygnięcie administracyjnoprawne, od którego przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Organ odwoławczy nieprawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania od takiego aktu.Stan faktyczny
W. K. został mianowany na stopień służbowy w Służbie Celnej. Wniósł odwołanie od tego aktu, które Szef Służby Celnej uznał za niedopuszczalne, twierdząc, że akt mianowania nie jest decyzją administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Szefa Służby Celnej, uznając, że akt mianowania w zakresie przypisania do korpusu jest decyzją administracyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Szefa Służby Celnej i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu, zasądzając jednocześnie koszty zastępstwa prawnego na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Janusz Walawski Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od mianowania na stopień służbowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Szefa Służby Celnej na rzecz skarżącego W. K. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.
Szef Służby Celnej, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: k.p.a., po rozpoznaniu przekazanego przez Sąd [...] w J. Wydział [...] odwołania W. K. z dnia 02 grudnia 2009 r. od aktu mianowania na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej, wydanego przez Dyrektora Izby Celnej w [...] w dniu [...] listopada 2009 r., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność przedmiotowego odwołania.
Organ rozpatrując przedmiotową sprawę ustalił następujący stan faktyczny.
Dyrektor Izby Celnej w [...] w dniu [...] listopada 2009 r., na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował W. K. z dniem [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej.
W dniu 02 grudnia 2009 r. W. K. wniósł pozew do Sądu [...] w Z. Wydział [...] i domagał się unieważnienia powyższego aktu oraz ustalenia, że stopniem służbowym, na który powinien być mianowany, jest [...] w korpusie [...] Służby Celnej.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. sygn. akt [...] Sąd [...] w Z. uznał się niewłaściwym i sprawę przekazał do rozpoznania Dyrektorowi Izby Celnej w [...].
Po rozpoznania zażaleń od przedmiotowego postanowienia Sąd [...] w J. Wydział [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżone postanowienie, w ten sposób, że uznał Sąd [...] w Z. za niewłaściwy w sprawie z powództwa W. K. przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w [...] i przekazał sprawę do rozpoznania Szefowi Służby Celnej w W.. Zdaniem Sądu mianowanie na stanowisko służbowe jest związane ze stosunkiem służbowym, a ponieważ decyzja tego rodzaju nie została wymieniona w art. 188 ustawy o Służbie Celnej, należy stosować ogólne zasady przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego. Z uwagi na to, że decyzję dotyczącą mianowania na stopień służbowy wydał Dyrektor Izby Celnej, zatem w takim przypadku organem wyższego stopnia jest Szef Służby Celnej.
Szef Służby Celnej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania W. K. od aktu mianowania na stopień służbowy.
W ocenie Szefa Służby Celnej, odwołanie W. K. z dnia 02 grudnia 2009 r. od mianowania na stopień służbowy [...] jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych - z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Zdaniem organu odwoławczego odwołanie przysługuje od decyzji administracyjnej, a w rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania jest odwołanie od mianowania na stopień służbowy funkcjonariusza celnego, który jest aktem z zakresu dyspozycyjności wobec władzy służbowej, a od tego rodzaju rozstrzygnięcia funkcjonariuszowi celnemu nie przysługuje roszczenie ani do sądu pracy, ani do sądu administracyjnego. W ocenie Szefa Służby Celnej nieuprawnionym jest utożsamianie przez Sąd mianowania na stopień służbowy (właściwie nadanie stopnia służbowego) z mianowaniem na stanowisko, albowiem są to odrębne elementy stosunku służbowego.
Pismem z dnia 15 lipca 2010 r. W. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2010 r., wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu: naruszenie art. 104 § 2 k.p.a. i art. 127 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy akt mianowania na stopień służbowy, jako decyzja administracyjna, uprawnia skarżącego do wniesienia od niego odwołania do organu II instancji; sprzeczność w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, wyrażająca się w przyjęciu, że stosunek służbowy skarżącego jest stosunkiem administracyjnoprawnym, a jednocześnie uznanie, że akt mianowania na stopień służbowy nie jest decyzją administracyjną, lecz tylko aktem z zakresu dyspozycyjności funkcjonariusza wobec jego władzy służbowej; brak wskazania w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia przesłanek prawnych uznania, że akt mianowania na stopień służbowy nie jest decyzją administracyjną; naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez zignorowanie zasady równości wobec prawa; sprzeczność logiczną i prawną, wynikającą z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Zagadnienie dopuszczalności odwołania należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy kodeksu i przez przepisy szczególne. W doktrynie rozróżnia się niedopuszczalność odwołania ze względu na zaistnienie przyczyn o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia (gdy nie została wydana decyzja administracyjna, a inny akt, który takiego charakteru nie posiada) oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji (np. gdy decyzja administracyjna stała się ostateczna). Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8 wydanie zaktualizowane i rozszerzone, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2006, s. 596-597.).
W rozpatrywanej sprawie żadna z powyższych przyczyn nie miała miejsca. Wbrew twierdzeniu organu akt mianowania ma charakter rozstrzygnięcia, od którego przysługuje odwołanie, a od decyzji wydanej w wyniku jego rozpatrzenia, przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury stosunek służbowy funkcjonariusza celnego jest stosunkiem o charakterze administracyjnoprawnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II PZP 7/06, OSNP 2008 nr 1 - 2, poz. 16; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I PK 156/05, OSNP 2007 nr 1 - 2, poz. 12; uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II PZP 9/08, OSNP 2008 nr 23 - 24, poz. 343; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt I OSK 210/06, LEX nr 281419; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2031/06, LEX nr 299847; uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10).
Sąd Najwyższy we wspomnianej uchwale z dnia 8 czerwca 2010 r. dokonał analizy stosunku przełożony - podwładny w aspekcie kształtowania sytuacji prawnej podwładnego funkcjonariusza celnego. Sąd Najwyższy stwierdził w szczególności, że: "Dla stosunków służbowych stanowiących podstawę pełnienia służby w tzw. formacjach mundurowych charakterystyczną, szczególną cechą jest bowiem podległość służbowa, której znaczny zakres sprawia, iż w tych stosunkach nie ma równorzędności podmiotów. Tym samym przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Niewątpliwie przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonym decyzji o mianowaniu na określony stopień służbowy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym służb mundurowych wyrażane są poglądy, że ochronie prawnej podlega istnienie stosunku służbowego oraz istotne jego elementy.
Funkcjonariuszowi nie przysługuje natomiast roszczenie o awans na wyższy stopień służbowy, a w konsekwencji także ochrona sądowa w tym zakresie. Takie sprawy wynikające z relacji między przełożonym i podwładnym uznawane są za należące do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju służb, w których prawo do sądu jest ograniczone, co jest konsekwencją szczególnych cech nadrzędności i podrzędności, cech stosunku służbowego i związanej z tym dyspozycyjności. Tym wyjaśnia się te rozwiązania ustawowe w poszczególnych pragmatykach, które za rozstrzygnięcia podlegające kontroli instancyjnej (i kontroli sądów administracyjnych) uznają jedynie te, które dotyczą stanowisk służbowych (mianowania, przenoszenia i zwalniania), zawieszania w czynnościach służbowych, zwalniania ze służby, ustalania uposażenia oraz innych koniecznych czynności związanych z powstaniem, zmianą, rozwiązaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 1999 r., sygn. akt II SA 1575/99, LEX nr 47418 – odnośnie do funkcjonariusza Policji, czy postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 422/10, niepublikowane – co do funkcjonariusza Służby Więziennej). Zauważyć należy, że stosunek służbowy, w jakim pozostaje funkcjonariusz Służby Celnej, ma taki sam charakter prawny jak stosunki służbowe w innych służbach mundurowych, a regulacje ustawowe odnoszące się do funkcjonariusza Służby Celnej nie odbiegają od dotyczących funkcjonariuszy innych służb, wobec czego to, iż w art. 188 ustawy nie wymieniono rozstrzygnięcia w sprawie mianowania na stopień służbowy jako podlegającego kognicji sądów administracyjnych wynika wyłącznie z braku takiego roszczenia po stronie funkcjonariusza. Gdyby bowiem takie mu przysługiwało, to z uwagi na swój charakter musiałoby być poddane kontroli sądowoadministracyjnej, a nie pozostawione dochodzeniu w drodze powództwa przed sądem pracy. Reasumując tę część rozważań, wskazać zatem należy, iż przepisy art. 188
i 189 ustawy całościowo regulują rozstrzyganie sporów o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Służby Celnej, przy czym ich hipotezy dotyczą konkretnych roszczeń ze stosunku służbowego, wynikających z poprzedzających oba artykuły przepisów ustawy. Wśród tych roszczeń nie ma roszczenia o mianowanie na stopień służbowy, bo takie funkcjonariuszowi nie przysługuje.
Z powyżej przedstawionych rozważań płynie także oczywisty wniosek, iż ani art. 188, ani art. 189 ustawy nie obejmują swym zakresem spraw, jakie mogą wyniknąć na tle przepisów przejściowych do ustawy" (tamże).
Wyjaśnienia wymaga zatem kwestia charakteru normy art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), a następnie jej znaczenia dla potrzeb postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego.
Zwrócić należy uwagę, iż nowelizacja ustawy pragmatycznej z dnia 27 sierpnia 2009 r. wprowadziła między innymi zmianę nazw stopni służbowych funkcjonariuszy
i pogrupowała je w określone korpusy, odpowiednio: oficerów starszych Służby Celnej, oficerów młodszych Służby Celnej, aspirantów Służby Celnej, podoficerów Służby Celnej
i szeregowych Służby Celnej, ustalając dla każdego korpusu poszczególne nowe stopnie służbowe (art. 115).
Jednocześnie we wspomnianej nowelizacji został zawarty przepis art. 223, który jest przepisem przejściowym, umożliwiającym dokonanie przez organ, w drodze aktu mianowania, transformacji funkcjonariuszy celnych z rygoru poprzedniej ustawy pod rygor nowej pragmatyki służbowej. Przepis ten jest zatem przepisem szczególnym, który ma zastosowanie tylko do dokonania owej transformacji, stąd też jego wykładnia nie może być dokonywana w sposób rozszerzający.
Akt mianowania oparty na omawianym przepisie różni się w sposób zasadniczy od innych aktów mianowania np. mianowania na pierwszy stopień służbowy, czy na kolejny stopień w korpusie (art. 82 ustawy).
Te typowe akty mianowania, tak jak i w poprzednio obowiązującej pragmatyce służbowej wynikają, jak to zauważył Sąd Najwyższy w uchwale, "z dyskrecjonalnej władzy przełożonego uprawniającej do kształtowania sytuacji prawnej podwładnego". To przecież przełożony decydował i nadal decyduje, czy podwładny funkcjonariusz spełnia kryteria do mianowania na kolejny stopień awansu służbowego. Tak więc to organ jest kreatorem typowego aktu mianowania.
W sytuacji aktu mianowania wynikającego z art. 223 ustawy o Służbie Celnej, obowiązek wydania tego aktu nie zależy od władzy dyskrecjonalnej przełożonego. Obowiązek wydania tego aktu wynika wprost z mocy prawa. To sam ustawodawca nakazuje organowi – tu kierownikowi urzędu celnego (ust. 1 przepisu), w terminie miesiąca od wejścia w życie ustawy, mianowanie funkcjonariuszy na stopnie służbowe według określonych korpusów, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w dalszych ustępach tego przepisu (zwłaszcza ust. 2-6). Jeżeli zważy się na precyzyjne uregulowanie zawarte w ust. 2 do ust. 6 omawianego przepisu (za wyjątkiem ust. 3 pkt 2), to stwierdzić należy, iż ustawodawca nie pozostawił organowi żadnego tzw. "luzu decyzyjnego" w procesie przypisania do określonego korpusu funkcjonariusza pełniącego dotychczas służbę na danym stanowisku.
Mechanizm przypisywania funkcjonariuszom korpusów, zgodnie z regulacją art. 223 ust. 2-6, jest następujący. Katalog piętnastu stopni służbowych określonych w art. 8 ustawy o Służbie Celnej z dnia 24 lipca 1999 r. został w art. 223 ust. 2-6 nowej ustawy pogrupowany w pięć korpusów i zadaniem organu jest (ściśle z treścią tej ostatniej normy) umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym
w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków.
O ile przypisanie danemu funkcjonariuszowi konkretnego, nowego stopnia służbowego w danym korpusie uzależnione jest, zgodnie z ust. 7 omawianego przepisu, od okresu służby danego funkcjonariusza w Służbie Celnej albo od zatrudnienia
w administracji celnej lub skarbowej oraz posiadanego doświadczenia i wykształcenia
w sprawach z zakresu zadań Służby Celnej, o tyle określenie korpusu wynika wprost ze wspomnianego przepisu art. 223 ust. 2-6 bez pozostawienia organowi swobody w tym zakresie. Jedynie w ust. 3 pkt 2 stanowiącym, iż funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1
i w ust. 2 – określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ustawodawca wprowadził kryteria ocenne wymagające rozstrzygnięcia, czy dany funkcjonariusz tak określone wymogi spełnia. Wynikające z owej transformacji przypisanie funkcjonariuszom celnym określonych korpusów stanowi bardzo istotną zmianę łączącego ich z przełożonym stosunku administracyjnoprawnego w zakresie, m.in. warunków pracy, uposażenia, czy też możliwości awansu. Organ jest zatem związany ustawowym mechanizmem przypisania funkcjonariusza do danego korpusu, który wprost wynika z treści odpowiedniego dla konkretnego funkcjonariusza ustępu (2-6) art. 223. Można powiedzieć, iż dla danego funkcjonariusza przypisanie do określonego korpusu jest kreowane wprost i jedynie przez ustawę.
Porównując typowy dla pragmatyki celnej akt mianowania z aktem mianowania wynikającym z art. 223 ustawy wskazać można jeszcze inną różnicę. Otóż typowy akt mianowania ma charakter konstytutywny, albowiem to z mocy konkretnej decyzji administracyjnej funkcjonariusz zyskuje określone uprawnienia wynikające z aktu mianowania i zostaje mianowany na określone stanowisko służbowe. Natomiast akt mianowania wynikający z treści art. 223 ustawy, w części dotyczącej określenia przynależności danego funkcjonariusza do konkretnego korpusu Służby Celnej, ma charakter deklaratoryjny, albowiem potwierdza jedynie prawo funkcjonariusza do określenia stopnia służbowego w konkretnym korpusie, które to prawo nie wynika z treści decyzji organu, ale wynika wprost z brzmienia przepisu ustawy.
Uregulowania zawarte w treści art. 223 ust. 9 i 10 obecnie obowiązującej pragmatyki można tu pominąć, albowiem dotyczą dodatkowych obowiązków spoczywających na niektórych funkcjonariuszach w związku z mianowaniem i nie mają znaczenia dla przedmiotu niniejszej sprawy.
Reasumując należy stwierdzić, iż akt mianowania wynikający z art. 223 w zakresie przypisania funkcjonariusza do określonego korpusu ma charakter deklaratoryjny (ze wspomnianym już wyżej wyjątkiem) i obligatoryjny. Natomiast w procesie określenia w tym akcie przez organ stopnia służbowego w określonym korpusie, organ w bardzo wąskich ramach zakreślonych w ust. 7 tego artykułu, ma możliwość kreowania sytuacji prawnej funkcjonariusza.
Ustalenia powyższe są istotne dla określenia w ramach postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego uprawnień funkcjonariusza w zakresie możliwości odwoływania się i zaskarżania do sądów administracyjnych rozstrzygnięć organu dokonywanych w ramach transformacji przewidzianej w art. 223 ustawy o Służbie Celnej.
Funkcjonariuszowi Służby Celnej, jako obywatelowi, przysługuje zatem prawo domagania się skontrolowania przez organ administracyjny wyższego stopnia i w dalszej konsekwencji przez sądy administracyjne, czy akt mianowania wynikający z normy art. 223 w zakresie przypisania funkcjonariuszowi przynależności do konkretnego korpusu Służby Celnej, został wydany zgodnie z prawem. W istocie nie jest to kontrola dyskrecjonalnej decyzji organu, ale kontrola realizacji przez organy Służby Celnej wykonania dyspozycji art. 223 ust. 1-6 ustawy, czyli zbadanie, czy przypisanie funkcjonariusza do danego korpusu nastąpiło zgodnie z wolą ustawodawcy. Chodzi tu więc o wyłączoną z kognicji sądów administracyjnych kontrolę stosunku przełożony – podwładny, o którym mowa w art. 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem przepis ten nie stoi na przeszkodzie do rozpoznawania tego typu spraw (akty mianowania z art. 223
w zakresie określenia korpusu) przez sądy administracyjne.
Ponieważ, co wyżej wykazano, art. 223 ustawy o Służbie Celnej stanowi przepis szczególny do pozostałych przepisów tej ustawy, to kontrola taka nie może odbywać się
w oparciu o ogólne przepisy tej ustawy (uregulowania zawarte w rozdziale 12 – art. 188
i art. 189), a zatem stosować tu należy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Można tu postawić pytanie, dlaczego ustawodawca nie uregulował w dalszych ustępach art. 223 zasad kontroli wydanych na podstawie tego przepisu aktów mianowania, co byłoby wskazane z racji szczególnego charakteru tego przepisu. Nadto w pierwotnej wersji projektu ustawy koncepcja możliwości odwołania była zawarta. Skoro jednakże regulacji takiej nie zawarto w ustawie, odwołać się tu należy do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest do art. 127 i nast.
Powyższy problem rozwiązała cytowana wyżej uchwała Sądu Najwyższego oraz powołane w niej uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego oraz składu siedmiu
i pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że brak w ustawie wyraźnego wskazania, iż określone indywidualne sprawy administracyjne są rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej, nie przesądza o tym, że sprawa nie należy do kategorii spraw administracyjnych załatwianych w drodze decyzji administracyjnej w postępowaniu unormowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Taki pogląd wyrażony został, między innymi, w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2009 r., II PZP 7/09 (OSNP 2010 nr 7 - 8, poz. 82), a także w uzasadnieniach: uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1998 r., OPS 6/98 (ONSA 1999 nr 1, poz. 3) oraz uchwały składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 r., OPK 24/99 (ONSA 2000 nr 2, poz. 54), według których przepisy prawa materialnego przewidują formę załatwienia danej sprawy administracyjnej nie tylko w sposób bezpośredni, przez wyraźne wskazanie, iż w sprawie wydawana jest decyzja administracyjna albo że do rozpoznania sprawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, ale także w sposób pośredni, na przykład przez wyrażoną w formie czasownikowej kompetencję organu administracji do rozstrzygania sprawy (na przykład "zezwala", "przydziela", "potwierdza", "wyraża zgodę"). W uzasadnieniu powołanej uchwały z dnia 15 listopada 1999 r. podniesiono, że gdy ustawodawca nie określi wyraźnie, w jakiej formie prawnej sprawa powinna być załatwiona, rozstrzygające znaczenie ma charakter sprawy oraz treść przepisów będących podstawą działania organu administracji, do którego właściwości należy załatwienie sprawy. Jeżeli z tych przepisów wynika, że wymagane jest jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji i o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnego stosunku administracyjnoprawnego, to oznacza to, że sprawa wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Sprawami sądowoadministracyjnymi, według legalnej definicji zamieszczonej w art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) są sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz inne sprawy, do których przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Rozstrzygnięcie co do mianowania funkcjonariusza na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy podlega zatem kontroli sądowoadministracyjnej, z tym że w zakresie, w jakim dotyczy określenia korpusu służbowego. Odnośnie do mianowania na wyższy stopień służbowy w ramach danego korpusu funkcjonariuszowi, w ocenie Sądu Najwyższego, w ogóle nie przysługuje bowiem roszczenie, z przyczyn, które powyżej szczegółowo omówiono.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż Szef Służby Celnej nieprawidłowo przyjął, iż akt mianowania nie ma charakteru rozstrzygnięcia, od którego przysługuje odwołanie i w związku z tym stwierdził jego niedopuszczalność. Dlatego też organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę poczynione rozważania Sądu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło